Connect with us

Mantar Türleri

Ak Süngermantarı (Suillus mediterraneensis)

Published

on

Suillus mediterraneensis  Ak Süngermantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Boletales

Aile: Suillaceae

Cins: Suillus

Tür: Suillus mediterraneensis 

Suillus mediterraneensis, Suillus cinsinden yenilebilir bir mantar türüdür. Avrupa’da iğne yapraklı ormanlarda, mikorizal olarak iki iğneli çamlarda (Pinus halepensis, Pinus pinea, Pinus pinaster) bulunur. İlk adı 1969 yılında Boletus mediterraneensis iken, 1992 yılında Suillus’a devredilmiştir. Suillus granulatus‘a benzer, ancak beyaz değil sarımsı eti ile ayırt edilir. Türkiye’de kaydı ilk kez, sayın hocamız Prof Dr Ertuğrul Sesli tarafından yapılmıştır. Henüz Türkçe bilinen bir ismi olmayan bu Suillus türünü biz Mantarlı Yaşam Ekibi olarak ”Ak Süngermantarı” olarak sizlere anlatacağız.

Şapka: Şapka çapı 5-12 cm kadardır. Şapka önce yarım küre şeklinde, sonra dışbükey (konveksiyon) olarak genişler. İlk başlarda sarımsı, donuk sarı, turuncumsu, bakır rengi, kahverengimsi, toprak rengi veya zeytini kahverengi, lekeli, yüzeyi yapışkan, yayvan tepe çıkıntılı ve kenarı içeriye kıvrıktır.

Şapka derisi soyulabilir özellikte, az veya çok paralel veya iç içe geçmiş hiflerden yapılmıştır.

Suillus mediterraneensis 
Suillus mediterraneensis 

Gözenekler: Tüpler sapa uzunlukları ölçüsünde birleşmiş, beyazımsı, krem rengi, açık sarımsı, sarımsı yeşil, zeytin sarısı veya sarımsı kahverengidir.

Suillus mediterraneensis 
Suillus mediterraneensis 

Gövde-Sap: Sap silindirik, tabana doğru daha ince, kahverengi ve küçük kesecikler veya pullarla kaplı, beyazımsı veya krom sarısı, tabanda genellikle morumsu pembe ve ipliksi miselyumlu ve 50−75 × 10−20 mm’dir. Eti sarımsı, hafif tatlı ve hoş, süngerimsi, beyazımsı, merkezde daha kalın, sarımsı veya krom rengidir. Sapında halka (yüzüksüz) yoktur.

Suillus mediterraneensis 
Suillus mediterraneensis 

Koku: Koku ve tat ayırt edici değildir.

Spor Baskısı: Bazidiyumlar iğ veya çomakçık biçiminde, 4 sporlu, bazen 2 sporlu ve 20−30 × 5−7 μm’dir. Bazidiyosporlar uzun eliptik veya silindirik, açık sarı, toprak veya zeytin sarısı ve 7.5−10.5 × 3−4 μm’dir. Çeylosistityumlar çomakçık biçiminde ve 35−55 μm’dir.

Habitat: Mantarın dağılımı, Avrupa’da şimdiye kadar, bilindiği üzere sadece Akdeniz bölgesi ile sınırlıdır. Doğal ortamı, iğne yapraklı ormanlardır. İki iğneli çamlarla mikorizal (Pinus halepensis, P. pinea, P. pinaster). Yaz aylarından sonbahar sonlarına kadar çoğunlukla kireçli topraklarda, iğne yapraklı ağaç ormanlarında tek tek veya küçük gruplar halinde yetişen mikorizal bir mantardır. Türkiye kaydı ilk kez Trabzon ili Akçaabat İlçesinde yapılmıştır.

Mevsim: Yaz-Sonbahar (Türkiye’de kaydı yapılan örnekler Temmuz sonunda bulunmuştur).

Yenilebilirlik ve Toksisite: Yenilebilir bir mantar olduğu bildirilmiştir.

Ek bilgiler: Benzer tür vardır. Suillus cinsi mantarlardan S. granulatus (Damlamantar), S. collinitus (Benekli süngermantarı), S. bellinii (Gâvur süngermantarı) ve S. mediterraneensis (Ak süngermantarı) morfolojik olarak birbirine çok yakın türlerdir. S. mediterraneensis sarımsı içeriği, çam ve ladin ormanlarında yayılış göstermesi, tadı ve kokusunun hoş oluşu ve 7.5−10.5 × 3−4 μm sporları ile kendisine benzer tüm türlerden ayrılır.

Suillus granulatus; kırmızımsı veya turuncumsu ve fazlaca yapışkan şapkası ve sapı üzerinde görülen beyazımsı damlacıklar ile fark edilir.

Suillus collinitus; fazlaca lifli, kırmızımsı veya kestane rengi şapkası, daha kısa ve geniş bazidiyosporları, tabanda daha kalın ve kırmızımsı kahverengi sapı ile diğer türleden ayrılır.

Suillus bellinii; daha büyük ve açık renkli şapkaya, beyazımsı olan fakat kırmızımsı süt salan tüpsü yapılara ve beyazımsı zemin üzerinde kırmızımsı benekli sapa sahiptir.

Bu türlere yakın S. flavidus daha küçük şapkaya, sapa ve bazidiyosporlara sahiptir. Grup üyeleri depoladıkları madde miktarına bağlı olarak az ya da çok ishal ve zehirlenme yapabilir. Ölçülü oranda toplanır ve tüketilirler. Suillus mediterraneensis (Ak süngermantarı) birçok ülkede toplanıp tüketilmesine rağmen araştırma alanında pek tanınmamaktadır.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Makalemizin yazılmasındaki yardımlarından ötürü, Trabzon Üniversitesinden sayın hocamız Prof Dr Ertuğrul Sesli’ye ve sitemizde emeği geçen, destek olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri14 saat ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri2 gün ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe2 gün ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri4 gün ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae5 gün ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae1 hafta ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae2 hafta ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma2 hafta ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia2 hafta ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista3 hafta ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina3 hafta ago

Benli Galerina (Galerina graminea)

Inocybaceae3 hafta ago

Yıldızkümbet Mantarı (Inocybe asterospora)

Mantar Türleri3 hafta ago

Huş Kirmiti (Russula betularum)

Clitopilus4 hafta ago

Çukur Unmantarı (Clitopilus cystidiatus)

Infundibulicybe4 hafta ago

Akdeniz Ebişkesi (Infundibulicybe mediterranea)

Lentinus1 ay ago

Saçaklı Kaplanmantarı (Lentinus crinitus)

Cortinariaceae1 ay ago

Tüy Örümcekmantarı (Cortinarius glaucopus)

Auriculariaceae1 ay ago

Kıvrık Karabeyin Mantarı (Exidia glandulosa)

Agaricaceae1 ay ago

Sarı Kirpik Mantarı (Floccularia luteovirens)

Fomitiporia1 ay ago

Robust Braket Mantarı (Fomitiporia robusta) 

Mantar Türleri1 ay ago

Yoz Cüceyelpaze Mantarı (Sarcomyxa serotina)

Boletaceae1 ay ago

Biberlibolet (Chalciporus piperatus)

Amanitaceae1 ay ago

Ak Sümüklükafa Mantarı (Zhuliangomyces illinitus)

Camillea2 ay ago

Sigara İzmariti Mantarı (Camillea leprieurii)

Mantar Türleri2 ay ago

İçikınalı Mantar (Melastiza chateri)

Crepidotaceae2 ay ago

Acur Ayaksız Mantarı (Crepidotus mollis)

Lyophyllaceae2 ay ago

Sütperisi Mantarı (Ossicaulis lignatilis)

Mantar Türleri2 ay ago

Yersakalı Mantarı (Pterula multifida)

Lenzites2 ay ago

Lamelli Huş Poliporu (Lenzites betulinus)

Armillaria2 ay ago

Hardal Balmantarı (Armillaria sinapina)

Entolomataceae2 ay ago

Öz Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asyae)

Bankeraceae2 ay ago

Kabukağlayan Mantarı (Hydnellum concrescens)

Entolomataceae2 ay ago

Has Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asanii)

Albatrellaceae2 ay ago

Gönmantarı (Scutiger pes-caprae)

Mantar Türleri2 ay ago

Peslivan Mantarı (Pseudoclitocybe cyathiformis)

Agaricaceae3 ay ago

Çakalosuruğu Mantarı (Lycoperdon excipuliforme)

Mantar Türleri3 ay ago

Akkarakız Mantarı (Tricholoma album)

Amanita3 ay ago

İrisiğilli Kese Mantarı (Amanita magniverrucata)

Amanitaceae3 ay ago

Başlı Duvakluca Mantarı (Saproamanita codinae)

Cortinariaceae3 ay ago

Vişne Örümcekmantarı (Cortinarius violaceus)

Mutinus3 ay ago

Kızıl Kokarboynuz Mantarı (Mutinus ravenelii)

Amanita3 ay ago

Şampanyakese Mantarı (Amanita crenulata)