Connect with us

Mantar Türleri

Ak Süngermantarı (Suillus mediterraneensis)

Published

on

Suillus mediterraneensis  Ak Süngermantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Boletales

Aile: Suillaceae

Cins: Suillus

Tür: Suillus mediterraneensis 

Suillus mediterraneensis, Suillus cinsinden yenilebilir bir mantar türüdür. Avrupa’da iğne yapraklı ormanlarda, mikorizal olarak iki iğneli çamlarda (Pinus halepensis, Pinus pinea, Pinus pinaster) bulunur. İlk adı 1969 yılında Boletus mediterraneensis iken, 1992 yılında Suillus’a devredilmiştir. Suillus granulatus‘a benzer, ancak beyaz değil sarımsı eti ile ayırt edilir. Türkiye’de kaydı ilk kez, sayın hocamız Prof Dr Ertuğrul Sesli tarafından yapılmıştır. Henüz Türkçe bilinen bir ismi olmayan bu Suillus türünü biz Mantarlı Yaşam Ekibi olarak ”Ak Süngermantarı” olarak sizlere anlatacağız.

Şapka: Şapka çapı 5-12 cm kadardır. Şapka önce yarım küre şeklinde, sonra dışbükey (konveksiyon) olarak genişler. İlk başlarda sarımsı, donuk sarı, turuncumsu, bakır rengi, kahverengimsi, toprak rengi veya zeytini kahverengi, lekeli, yüzeyi yapışkan, yayvan tepe çıkıntılı ve kenarı içeriye kıvrıktır.

Şapka derisi soyulabilir özellikte, az veya çok paralel veya iç içe geçmiş hiflerden yapılmıştır.

Suillus mediterraneensis 
Suillus mediterraneensis 

Gözenekler: Tüpler sapa uzunlukları ölçüsünde birleşmiş, beyazımsı, krem rengi, açık sarımsı, sarımsı yeşil, zeytin sarısı veya sarımsı kahverengidir.

Suillus mediterraneensis 
Suillus mediterraneensis 

Gövde-Sap: Sap silindirik, tabana doğru daha ince, kahverengi ve küçük kesecikler veya pullarla kaplı, beyazımsı veya krom sarısı, tabanda genellikle morumsu pembe ve ipliksi miselyumlu ve 50−75 × 10−20 mm’dir. Eti sarımsı, hafif tatlı ve hoş, süngerimsi, beyazımsı, merkezde daha kalın, sarımsı veya krom rengidir. Sapında halka (yüzüksüz) yoktur.

Suillus mediterraneensis 
Suillus mediterraneensis 

Koku: Koku ve tat ayırt edici değildir.

Spor Baskısı: Bazidiyumlar iğ veya çomakçık biçiminde, 4 sporlu, bazen 2 sporlu ve 20−30 × 5−7 μm’dir. Bazidiyosporlar uzun eliptik veya silindirik, açık sarı, toprak veya zeytin sarısı ve 7.5−10.5 × 3−4 μm’dir. Çeylosistityumlar çomakçık biçiminde ve 35−55 μm’dir.

Habitat: Mantarın dağılımı, Avrupa’da şimdiye kadar, bilindiği üzere sadece Akdeniz bölgesi ile sınırlıdır. Doğal ortamı, iğne yapraklı ormanlardır. İki iğneli çamlarla mikorizal (Pinus halepensis, P. pinea, P. pinaster). Yaz aylarından sonbahar sonlarına kadar çoğunlukla kireçli topraklarda, iğne yapraklı ağaç ormanlarında tek tek veya küçük gruplar halinde yetişen mikorizal bir mantardır. Türkiye kaydı ilk kez Trabzon ili Akçaabat İlçesinde yapılmıştır.

Mevsim: Yaz-Sonbahar (Türkiye’de kaydı yapılan örnekler Temmuz sonunda bulunmuştur).

Yenilebilirlik ve Toksisite: Yenilebilir bir mantar olduğu bildirilmiştir.

Ek bilgiler: Benzer tür vardır. Suillus cinsi mantarlardan S. granulatus (Damlamantar), S. collinitus (Benekli süngermantarı), S. bellinii (Gâvur süngermantarı) ve S. mediterraneensis (Ak süngermantarı) morfolojik olarak birbirine çok yakın türlerdir. S. mediterraneensis sarımsı içeriği, çam ve ladin ormanlarında yayılış göstermesi, tadı ve kokusunun hoş oluşu ve 7.5−10.5 × 3−4 μm sporları ile kendisine benzer tüm türlerden ayrılır.

Suillus granulatus; kırmızımsı veya turuncumsu ve fazlaca yapışkan şapkası ve sapı üzerinde görülen beyazımsı damlacıklar ile fark edilir.

Suillus collinitus; fazlaca lifli, kırmızımsı veya kestane rengi şapkası, daha kısa ve geniş bazidiyosporları, tabanda daha kalın ve kırmızımsı kahverengi sapı ile diğer türleden ayrılır.

Suillus bellinii; daha büyük ve açık renkli şapkaya, beyazımsı olan fakat kırmızımsı süt salan tüpsü yapılara ve beyazımsı zemin üzerinde kırmızımsı benekli sapa sahiptir.

Bu türlere yakın S. flavidus daha küçük şapkaya, sapa ve bazidiyosporlara sahiptir. Grup üyeleri depoladıkları madde miktarına bağlı olarak az ya da çok ishal ve zehirlenme yapabilir. Ölçülü oranda toplanır ve tüketilirler. Suillus mediterraneensis (Ak süngermantarı) birçok ülkede toplanıp tüketilmesine rağmen araştırma alanında pek tanınmamaktadır.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Makalemizin yazılmasındaki yardımlarından ötürü, Trabzon Üniversitesinden sayın hocamız Prof Dr Ertuğrul Sesli’ye ve sitemizde emeği geçen, destek olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Clitocybaceae1 saat ago

Sünük Hunimantarı (Clitocybe vibecina)

Boletaceae2 gün ago

Süngertop Mantarı (Wakefieldia macrospora)

Aspergillaceae4 gün ago

Mavi Küf Mantarı (Penicillium italicum)

Boletaceae6 gün ago

Sahte Çörek Mantarı (Boletus huronensis)

Mantar Türleri1 hafta ago

Tepeli Paraşüt Mantarı (Marasmius collinus)

Gloeophyllaceae2 hafta ago

Kokulu Kütüktereği Mantarı (Gloeophyllum odoratum)

Boletaceae3 hafta ago

Kuzumantarı (Neoboletus eryhtropus)

Bjerkandera3 hafta ago

Kandermantarı (Bjerkandera adusta)

Mantar Türleri3 hafta ago

Ak Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia armatospora)

Mantar Türleri4 hafta ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora1 ay ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri1 ay ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae1 ay ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae2 ay ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum2 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis2 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae2 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae2 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces2 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus3 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus3 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus3 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae3 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus3 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri3 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia3 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae3 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae3 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae3 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus3 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula3 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri3 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe4 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri4 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri4 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae4 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina4 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe4 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista4 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe4 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)