Tricholoma caligatum – Nergis mantarı
Taksonomi – Bilimsel Sınıflandırma
Alem: Mantarlar-Fungi
Bölüm: Basidiomycota
Sınıf: Agaricomycetes
Takım: Agaricales
Aile: Tricholomataceae
Cins: Tricholoma
Tür: Tricholoma caligatum
Tricholoma caligatum – Nergis Mantarı, dünyada yaygın olarak Mediterranean Matsutake İngilizce ismi ile yani Akdeniz Matsutakesi olarak bilinir. T. caligatum, ilk olarak 1834 yılında bulunmuş ve önce “Agaricus caligatus” olarak adlandırılmıştır. 1914 yılında ise Tricholoma cinsine dahil edilmiş ve Tricholoma caligatum ismi verilmiştir. Bilinen genel ve yöresel isimlerinden bazıları, Şitake, Nergis Mantarı, Matsuke Mantarı, Matsutake Mantarı, Akdeniz Matsutakesi, Avrupa Matsutakesi’dir. Memleketimizin özellikle Akdeniz bölgesi ve Güneydoğu Anadolu bölgesine has bir mantardır! Özellikle Japonların ve Uzak Doğu ülkelerinin en sevilen mantarlarından olan, Tricholoma matsutake mantarının ve memleketimize özel Tricholoma anatolicum – Katran (Sedir) Mantarının kardeşidir! Muhteşem güzel bir kokusu vardır.
Bu mantar, Türkiye Mantarları Listesi (Aralık 2020) referans kitabımızda da “Nergismantarı” Türkçe ismi ile bilinmektedir.
Şapka: Nergis Mantarı şapkası, 4-11 cm boyunda, ilk evrelerde içe doğru kapalı, sonraki evlerde ise genişleyerek içe doğru kıvrılır. Şapka üstü genç evrelerinde açık krem renkli, yaşlı evrelerde koyu kahve renkte olur.
Lameller: Nergis Mantarında lameller gövdeye dar bir şekilde yapışık, sık ve beyaz renktedir. Bazen üzeri, büyümesi ile beraber meydana gelen örtü şeklinde yapıyla kaplanır.
Gövde-Sap: Sap 4-8 cm uzunluğundadır. Sap, 1-2 cm kalınlıktaki sivri bir tabanın üzerindedir. Sapın üzerinde beyaz hafif tüylü ve çok ince bir yüzük bulunur ve yüzüğün altında koyu kahverengi pullarla kaplıdır.
Koku: Nergis çiçeğini andıran kokusunu, turp veya roka kokusuna benzetenler de olmuştur.
Spor Baskısı: Beyaz.
Habitat: İğne yapraklı ağaçların bulunduğu ormanlarda, özellikle çam ağaçları altında bulunmaktadır. Türkiye’de resmi kaydı bulunan bölgeler arasında Güney Marmara Bölümü, Orta ve Doğu Karadeniz Bölümleri, Ege Bölgesi, Konya Bölümü, Erzurum – Kars Bölümü ve Akdeniz Bölgesi bulunmaktadır (TML – Aralık 2020).
Mevsim: Sonbahar aylarında (Eylül -Ekim), Antalya ve çevresinde, Kıbrıs’ta, Akdeniz ve Bazı Güneydoğu Anadolu bölgesi illerimizde bilinen ve toplanan güzel bir mantar türüdür.
Yenilebilirlik ve Toksisite: Nergis mantarı Japonların ve Uzak Doğu ülkelerinin en sevilen mantarlarındandır. Pişirilmeden önce, güzelce temizlenip, acısını almak için 5-10 dakika haşlanması önerilmektedir.
Dip not: Bazı kişiler Nergis mantarını, Sedir Mantarı Tricholoma anatolicum ile karıştırabilir.
GALERİ
Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.