Connect with us

Mantar Türleri

Sarıkarakız mantarı (Tricholoma equestre)

Published

on

Tricholoma equestre-Sarıkarakız


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Tricholomataceae

Cins: Tricholoma

Tür: Tricholoma equestre

Tricholoma equestre veya Tricholoma flavovirens, Yellow Knight (Sarı şövalye) olarak da bilinen Tricholoma cinsindeki bu mantar ilk olarak Carl Linnaeus tarafından 1753 tarihli Species Plantarum’un ikinci cildinde tanımlanmıştır ve burada ona Agaricus equestris adını vermişti. Daha sonra 1871’de bu türü Tricholoma cinsine aktaran ve Tricholoma equestre ismini veren Alman mikolog Paul Kummer’dir. Tricholoma equestre ye benzer özelliklere sahip olan Tricholoma sulphureum aşırı keskin kokuludur Sarıkarakız mantarında ise koku yoktur, birbirlerinden kolayca ayırt edilebilirler. Bazı mantar otoriteleri tarafından lezzetli yenilebilir kategorisinde olan bu mantar, uzun yıllar Avrupada pazarlarda satılmıştır. Ancak bazı zehirlenme kayıtları ve araştırmalar sonucunda bu mantarın zehirli olduğu kanıtlanmıştır. Zehirlenme vakaları ve ölüm kayıtlarının olduğu bilinmektedir.

Şapka: Lifli veya pullu zeytin-kahverengi merkezi alana sahip, parlak sarı; genellikle dalgalı bir kenar boşluğu ve hafif bir merkezi umbo ile dışbükey; 5 ila 9 cm çapında bir şapkaya sahiptir. Eti beyaz veya çok soluk sarıdır.

 Tricholoma equestre
Tricholoma equestre

Lameller: Sarıkarakız Mantarı lamelleri sarı, çentikli, yakın ve geniştir.

 Tricholoma equestre
Tricholoma equestre

Gövde-Sap: T. equestre sapı, soluk sarı renkli olup, kahverengi liflerle dikey olarak kaplanmıştır. Sap silindirik, 5 ila 10 cm uzunluğunda, 0,8 ila 1,5 cm çapındadır ve sapta yüzük yoktur.

 Tricholoma equestre
Tricholoma equestre

Koku: Önemli bir kokusu yoktur. Tadılması tavsiye edilmez.

Spor Baskısı: Spor baskısı rengi beyazdır. Sporlar elipsoidal, pürüzsüz, 5-8.5 x 3-6µm boyutlarında, belirgin bir hiler uzantılı ve inamiloid’dir.          

Habitat: Türkiye Mantarları Listesi (Aralık 2020) adlı kaynak kitabımıza göre Türkiye’de kaydı olan bölgelerimiz içinde, Çatalca-Kocaeli ve Güney Maramara Bölümleri, Karadeniz Bölgesi, Yukarı Sakarya Bölümü, Akdeniz Bölgesi ve Dicle Bölümü bulunmaktadır.Öncelikle çam ağaçları altında, aynı zamanda huş ve bazen meşe ağaçları ile mikorizaldir.

Mevsim: Temmuz ve Ekim ayları arasında sıkça rastlanılan bir Tricholoma türüdür.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Bu tür, uzun bir süre daha lezzetli, yenilebilir türlerden biri olarak kabul edilmiştir ve yakın zaman kadar da öyleydi. Bu tür ile ilgili zehirlenme vakaları ilk olarak Güneybatı Fransa’da meydana geldi. Zehirlenen kişilerin hepsi, tedaviden önceki son iki hafta içinde Tricholoma equestre içeren üç veya daha fazla öğün mantar yedikleri tespit edilmiştir.  Mantarı içeren son yemeklerinden bir ila dört gün sonra, hastalar bazen ağrının eşlik ettiği kaslarda zayıflık bildirdiler. Bu zayıflık, idrarda sertlik ve koyulaşma hissi ile birlikte üç ila dört gün daha devam etti. Mide bulantısı, terleme, yüzde kızarıklık da kaydedildi, ancak ateş gözlemlenmedi. Tricholoma equestre zehirlenmesi nedeniyle tedavi gören hastaların, muhtemelen zehirlenme sonucu öldüğüne dair bazı raporlar bulunmaktadır.  Bu mantardaki zehir tam olarak nedir henüz net bilinmiyor. Zehirlenmenin temel mekanizmasının, iskelet kası liflerinin hücre zarına zarar veren rabdomiyoliz olduğundan şüphelenilmektedir. Bu bozuklukta oksijen taşıyan kas proteini miyoglobini salınır ve idrarda ortaya çıkar, bu da kas ağrısı ve idrarda kahverengimsi renklenme gibi semptomlara neden olur. Yenilebilirliği ve toksisitesi üzerine bu kadar çelişkiler olan bu mantarın yenilmesini Mantarlı Yaşam ailesi olarak kesinlikle tavsiye etmiyoruz.

Ek bilgiler: Sarıkarakız mantarına benzer türler kendi cinsindeki Tricholoma sulphureum, Tricholoma sejunctum, Tricholoma joachimii, Tricholoma frondosae, Tricholoma arvense gibi mantarlarla ve Cortinarius cinsindeki bazı türlerle karıştırılması ihtimali oldukça yüksektir.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Hymenochaetaceae2 gün ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae6 gün ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces6 gün ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus1 hafta ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus1 hafta ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus2 hafta ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae2 hafta ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus2 hafta ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri2 hafta ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia3 hafta ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae3 hafta ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae4 hafta ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae1 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus1 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula1 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri1 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe1 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri1 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri1 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae1 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina2 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe2 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista2 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri2 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri2 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe2 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri2 ay ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae2 ay ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma2 ay ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia2 ay ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri2 ay ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista2 ay ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri2 ay ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina2 ay ago

Benli Galerina (Galerina graminea)

Inocybaceae3 ay ago

Yıldızkümbet Mantarı (Inocybe asterospora)

Mantar Türleri3 ay ago

Huş Kirmiti (Russula betularum)

Clitopilus3 ay ago

Çukur Unmantarı (Clitopilus cystidiatus)

Infundibulicybe3 ay ago

Akdeniz Ebişkesi (Infundibulicybe mediterranea)

Lentinus3 ay ago

Saçaklı Kaplanmantarı (Lentinus crinitus)

Cortinariaceae3 ay ago

Tüy Örümcekmantarı (Cortinarius glaucopus)

Auriculariaceae3 ay ago

Kıvrık Karabeyin Mantarı (Exidia glandulosa)

Agaricaceae3 ay ago

Sarı Kirpik Mantarı (Floccularia luteovirens)