Connect with us

Mantar Türleri

Sarıkarakız mantarı (Tricholoma equestre)

Published

on

Tricholoma equestre-Sarıkarakız


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Tricholomataceae

Cins: Tricholoma

Tür: Tricholoma equestre

Tricholoma equestre veya Tricholoma flavovirens, Yellow Knight (Sarı şövalye) olarak da bilinen Tricholoma cinsindeki bu mantar ilk olarak Carl Linnaeus tarafından 1753 tarihli Species Plantarum’un ikinci cildinde tanımlanmıştır ve burada ona Agaricus equestris adını vermişti. Daha sonra 1871’de bu türü Tricholoma cinsine aktaran ve Tricholoma equestre ismini veren Alman mikolog Paul Kummer’dir. Tricholoma equestre ye benzer özelliklere sahip olan Tricholoma sulphureum aşırı keskin kokuludur Sarıkarakız mantarında ise koku yoktur, birbirlerinden kolayca ayırt edilebilirler. Bazı mantar otoriteleri tarafından lezzetli yenilebilir kategorisinde olan bu mantar, uzun yıllar Avrupada pazarlarda satılmıştır. Ancak bazı zehirlenme kayıtları ve araştırmalar sonucunda bu mantarın zehirli olduğu kanıtlanmıştır. Zehirlenme vakaları ve ölüm kayıtlarının olduğu bilinmektedir.

Şapka: Lifli veya pullu zeytin-kahverengi merkezi alana sahip, parlak sarı; genellikle dalgalı bir kenar boşluğu ve hafif bir merkezi umbo ile dışbükey; 5 ila 9 cm çapında bir şapkaya sahiptir. Eti beyaz veya çok soluk sarıdır.

 Tricholoma equestre
Tricholoma equestre

Lameller: Sarıkarakız Mantarı lamelleri sarı, çentikli, yakın ve geniştir.

 Tricholoma equestre
Tricholoma equestre

Gövde-Sap: T. equestre sapı, soluk sarı renkli olup, kahverengi liflerle dikey olarak kaplanmıştır. Sap silindirik, 5 ila 10 cm uzunluğunda, 0,8 ila 1,5 cm çapındadır ve sapta yüzük yoktur.

 Tricholoma equestre
Tricholoma equestre

Koku: Önemli bir kokusu yoktur. Tadılması tavsiye edilmez.

Spor Baskısı: Spor baskısı rengi beyazdır. Sporlar elipsoidal, pürüzsüz, 5-8.5 x 3-6µm boyutlarında, belirgin bir hiler uzantılı ve inamiloid’dir.          

Habitat: Türkiye Mantarları Listesi (Aralık 2020) adlı kaynak kitabımıza göre Türkiye’de kaydı olan bölgelerimiz içinde, Çatalca-Kocaeli ve Güney Maramara Bölümleri, Karadeniz Bölgesi, Yukarı Sakarya Bölümü, Akdeniz Bölgesi ve Dicle Bölümü bulunmaktadır.Öncelikle çam ağaçları altında, aynı zamanda huş ve bazen meşe ağaçları ile mikorizaldir.

Mevsim: Temmuz ve Ekim ayları arasında sıkça rastlanılan bir Tricholoma türüdür.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Bu tür, uzun bir süre daha lezzetli, yenilebilir türlerden biri olarak kabul edilmiştir ve yakın zaman kadar da öyleydi. Bu tür ile ilgili zehirlenme vakaları ilk olarak Güneybatı Fransa’da meydana geldi. Zehirlenen kişilerin hepsi, tedaviden önceki son iki hafta içinde Tricholoma equestre içeren üç veya daha fazla öğün mantar yedikleri tespit edilmiştir.  Mantarı içeren son yemeklerinden bir ila dört gün sonra, hastalar bazen ağrının eşlik ettiği kaslarda zayıflık bildirdiler. Bu zayıflık, idrarda sertlik ve koyulaşma hissi ile birlikte üç ila dört gün daha devam etti. Mide bulantısı, terleme, yüzde kızarıklık da kaydedildi, ancak ateş gözlemlenmedi. Tricholoma equestre zehirlenmesi nedeniyle tedavi gören hastaların, muhtemelen zehirlenme sonucu öldüğüne dair bazı raporlar bulunmaktadır.  Bu mantardaki zehir tam olarak nedir henüz net bilinmiyor. Zehirlenmenin temel mekanizmasının, iskelet kası liflerinin hücre zarına zarar veren rabdomiyoliz olduğundan şüphelenilmektedir. Bu bozuklukta oksijen taşıyan kas proteini miyoglobini salınır ve idrarda ortaya çıkar, bu da kas ağrısı ve idrarda kahverengimsi renklenme gibi semptomlara neden olur. Yenilebilirliği ve toksisitesi üzerine bu kadar çelişkiler olan bu mantarın yenilmesini Mantarlı Yaşam ailesi olarak kesinlikle tavsiye etmiyoruz.

Ek bilgiler: Sarıkarakız mantarına benzer türler kendi cinsindeki Tricholoma sulphureum, Tricholoma sejunctum, Tricholoma joachimii, Tricholoma frondosae, Tricholoma arvense gibi mantarlarla ve Cortinarius cinsindeki bazı türlerle karıştırılması ihtimali oldukça yüksektir.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri1 gün ago

Ala Süngermantarı (Suillus variegatus)

Amanita2 gün ago

Kocakese Mantarı (Amanita amplivelata)

Basında Mantar3 gün ago

Yeni bir Amanita mantari daha bulundu

Mantar Türleri6 gün ago

Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia scutellata)

Amanita2 hafta ago

Keseli Fındıkseven Mantarı (Amanita corylophila)

Basında Mantar2 hafta ago

Yeni bir Amanita türü mantar dünyaya ilk kez Türkiye’den tanıtıldı.

Bankeraceae2 hafta ago

Zarağlayan Mantarı (Hydnellum auratile)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kestane Yılanmantarı (Melanoleuca castaneofusca)

Inocybaceae4 hafta ago

Mısırpüskülü Pseudosperma (Pseudosperma sororium)

Clitocybaceae1 ay ago

Sünük Hunimantarı (Clitocybe vibecina)

Boletaceae1 ay ago

Süngertop Mantarı (Wakefieldia macrospora)

Aspergillaceae1 ay ago

Mavi Küf Mantarı (Penicillium italicum)

Boletaceae1 ay ago

Sahte Çörek Mantarı (Boletus huronensis)

Mantar Türleri1 ay ago

Tepeli Paraşüt Mantarı (Marasmius collinus)

Gloeophyllaceae2 ay ago

Kokulu Kütüktereği Mantarı (Gloeophyllum odoratum)

Boletaceae2 ay ago

Kuzumantarı (Neoboletus eryhtropus)

Bjerkandera2 ay ago

Kandermantarı (Bjerkandera adusta)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia armatospora)

Mantar Türleri2 ay ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora2 ay ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri2 ay ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae2 ay ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae3 ay ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum3 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis3 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae3 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri3 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae4 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces4 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus4 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus4 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus4 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae4 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus4 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri4 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia4 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae4 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae4 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae4 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus4 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula5 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri5 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe5 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)