Connect with us

Mantar Türleri

Orakkarakız Mantarı (Tricholoma focale)

Published

on

Tricholoma focale – Orakkarakız Mantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaraicales

Aile: Tricholomataceae

Cins: Tricholoma

Tür: Tricholoma focale

Tricholoma focale, dünyada yaygın olarak “Booted Knight” olarak bilinen bu Tricholoma türü Türkiye’de “Orakkarakız Mantarı” olarak isimlendirilmiştir (TML – Aralık 2020). Özellikle çam ağaçlarının altında bulunan Tricholoma focale, turuncu-kahverengi renkleri, çöken pamuksu yüzüğü ve güçlü unsu kokusu ile oldukça kolay tanımlanabilen ülkemizde de resmi kaydı olan bir mantardır.

Taksonominin babası Elias Magnus Fries bu tıknaz mantarı İlk kez tanımladığında (1838), ona Agaricus focalis bilimsel adını vermiştir. Alman mikolog Adalbert Ricken (1851 – 1921), 1879 yılında bu türü Tricholoma cinsine aktarmış, şu anda kabul edilen bilimsel adı Tricholoma focale 1914 yılı itibari ile kullanılmaya başlanmıştır. Hala da geçerli bilimsel ismidir.

Tricholoma focale eşanlamlıları (sinonim isimler) arasında, Agaricus focalis (1838)ve Armillaria focalis (1879), Mastoleucomyces focalis (1891), Sphaerocephalus focalis (1909), Tricholoma rebustum f. focale(1951),

Şapka: Ortalam 4–10 cm çapında olan T. focale şapkası, başlangıçta yarımküre ve konveksiyon (dışbükey) olup , olgunlaştığında geniş dışbükey ila neredeyse düz hale gelir. Genişe bir umbosu vardır. İlk zamanlar ve nemli iken yapışkanımsıdır, ancak kısa sürede kuru ve parlak görünüm kazanır. Uzun radyal liflerle kaplı olan şapkanın rengi turuncudan , turuncu sarıya ve turuncu-kahverengiye değişir, sıklıkla kahverengiden zeytin rengine değişen tonlar hakimdir. Şapka uçları yani kenarlar önce içe doğru kıvrılır ve beyaz tül doku ile süslenir.

Tricholoma focale

Lameller: Sapa içe doğru bir girinti yaparak (Emerginat)bir çentikle tutturulmuş olan T.focale lamelleri kısa, sık ve beyazımsı olup (beyazdan krem rengine hatta gri tonlarda) olgunlaştıkça lameller üzerinde kahverengimsi noktalar (lekelenme) gözlenir.

Tricholoma focale

Gövde-Sap: Orakkarakız Mantarı sapı (gövde), ortalama 5–10 cm uzunluğunda ve 2–3 cm kalınlığındadır. Sap konik bir tabanın üzerinde aşağı yukarı eşitir vey tabana doğru hafif incelme eğilimindedir. Sap üzerinde tüylü, yünlü bir yüzük bulunur Olgunlaşma ile kahverengimsi bir renk değiştiren ve genellikle çöken pamuksu yünlü bu beyaz bir yüzüğün üst kısımları pürüzsüz be beyazımsı renklerde olup, yüzüğün alt kısımları tüylü, pamuksu ve düzensiz olup, devetüyü zemin rengi üzerinde turuncu-kahverengi lifler bulundurur.

Et beyazımsı, krem renklerde veya yer yer hafif kahverengimsi olup, kesildiğinde, berelendiğinde renk değiştirmez.

Tricholoma focale

Koku: Bazı kaynaklarda güçlü unsu bir kokusunun olduğu yazar. Ama salatalık kokusu var diyen kaynaklarda mevcuttur. Tadı da kokusu gibi unsudur.

Spor Baskısı: Spor baskısı beyazdır ve sporları elipsoidal, pürüzsüz, 5-8,5 x 3-6µm boyutlarında ve inamiloiddir.

Habitat: Kozalaklı yani iğne yapraklı ağaçlar altında bulunur. Özellikle Çam (Pinus sp) ile mikorizaldır. Ladin ağaçları altında da rastlamak mümkündür. Türkiye’de resmi kaydı yapılmış bölgeler arasında Doğu Karadeniz Bölümü, İç Batı Anadolu Ve Akdeniz Bölümü bulunur.

Mevsim: Bir sonbahar mantardır.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Her ne kadar yenilebilir bir tür olduğu bildirilse de, mutfak değeri düşük ve nadir bulunan bir mantardır.

Ek bilgiler: Benzer türler vardır; Bal Mantarı – Armillaria mellea ile morfolojik benzerlikleri olsada, T. focale – Orakkarakız mantarının geniş ve bodur sivrilen gövdeleri Bal mantarından çok farklıdır.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

TML – Aralık 2020 = Türkiye Mantarları Listesi -Aralık 2020 (Mantarların Türkçe isimlerini ve lokasyon bilgilerini aldığımız kitabın ismidir).

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Clitocybaceae3 gün ago

Sünük Hunimantarı (Clitocybe vibecina)

Boletaceae5 gün ago

Süngertop Mantarı (Wakefieldia macrospora)

Aspergillaceae6 gün ago

Mavi Küf Mantarı (Penicillium italicum)

Boletaceae1 hafta ago

Sahte Çörek Mantarı (Boletus huronensis)

Mantar Türleri2 hafta ago

Tepeli Paraşüt Mantarı (Marasmius collinus)

Gloeophyllaceae2 hafta ago

Kokulu Kütüktereği Mantarı (Gloeophyllum odoratum)

Boletaceae3 hafta ago

Kuzumantarı (Neoboletus eryhtropus)

Bjerkandera3 hafta ago

Kandermantarı (Bjerkandera adusta)

Mantar Türleri3 hafta ago

Ak Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia armatospora)

Mantar Türleri4 hafta ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora1 ay ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri1 ay ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae1 ay ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae2 ay ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum2 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis2 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae2 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae3 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces3 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus3 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus3 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus3 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae3 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus3 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri3 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia3 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae3 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae3 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae3 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus3 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula3 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri4 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe4 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri4 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri4 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae4 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina4 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe4 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista4 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe4 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)