Connect with us

Mantar Türleri

Kokulukarakız Mantarı (Tricholoma saponaceum)

Published

on

Tricholoma saponaceum


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Tricholomataceae

Cins: Tricholoma

Tür: Tricholoma saponaceum

Tricholoma saponaceum, dünya mantar literatürlerinde the soap-scented toadstoolsoapy knight ve soap tricholoma (sabun köpüğü kokusuna istinaden) olarak geçen, yenilmeyen bir Tricholoma türüdür. Avrupa ve Kuzey Amerika’da sıkça rastlanılan bir mantar olan bu türe, Türkiye Mantarları Listesi kitabında “ Kokulukarakız” ismi verilmiştir.

Bu mantar, 1801 yılında Christiaan Hendrik Persoon tarafından bilimsel olarak tanımlanmış olmasına rağmen, bazionimi, büyük İsveçli mikolog Elias Magnus Fries’in ona Agaricus saponaceus adını verdiği 1818 yılına dayanmaktadır. 

Tricholoma, büyük İsveçli mikolog Elias Magnus Fries tarafından bir cins olarak kurulmuştur.  Jenerik ad, ‘tüylü saçak’ anlamına gelen Yunanca kelimelerden gelir ve en az uygun mikolojik cins adlarından biri olmalıdır, çünkü bu cins içindeki çok az türün, tanımlayıcı terimi haklı çıkaracak tüylü veya hatta tüylü pullu şapka kenarları vardır.

 Saponaceum özel sıfatı Latince’den gelir ve lameller ezildiğinde yayılan sabunlu kokuya atıfta bulunur.

Şapka: Tamamen olgunlaştığında çapı 12 cm’ye kadar olan çok değişken görünümlü şapkalar, genellikle merkezde grimsi veya yeşilimsi-gridir, ancak daha soluk, genellikle neredeyse saf beyaz kenarlıdır. Başlangıçta dışbükey olan şapkaları bazen hafif bir umbo ile düzleşir ve kenarlar dalgalı hale gelir, bazen de çok düzensiz genişler ve çok büyür.

Tricholoma saponaceum
Tricholoma saponaceum

Lameller: Kıvrımlı ve birbirinden oldukça uzak (aralıklı) olan lameller beyazdır, ancak berelendiğinde morardıktan kısa bir süre sonra kırmızımsı bir renk alır.

Tricholoma saponaceum
Tricholoma saponaceum

Gövde-Sap: Tricholoma saponaceum sapı, tipik olarak 10 ila 20 mm çapındadır , rengi beyazdır ve küçük açık gri liflerle kaplıdır. Ayrıca belirtmekte yarar var, derin köklü bir mantardır.

Tricholoma saponaceum
Tricholoma saponaceum

Koku: Lamelleri ezildiğinde veya kesildiğinde güçlü (doğal kokulu!) sabun kokusu yayarlar. Kokusu ayırt edici özellik olarak kabul görse de tadı çok hafif ve mantarımsıdır.

Spor Baskısı:   Sporlar, elipsoidal , pürüzsüzdür. 5-7 x 3.5-4μm boyutlarında olan sporlar  inamiloid’dir. Spor baskısı rengi ise beyazdır.

Habitat: Ektomikorizal bir mantar olan Kokulukarakız Mantarı, hem geniş yapraklı hem de iğne yapraklı ormanlarda sıkça bulunan bir türdür. Tricholoma saponaceum, Avrupa ve Kuzey Amerika’da bulunan karasal bir mantardır. Kuzeybatı Pasifik ve Rocky Dağları’nda bol miktarda bulunur. Yaz sonundan sonbahar sonlarına kadar iğne yapraklı ve yaprak döken ormanlık alanlarda (daha yaygın olarak Kuzey Amerika’da eski) bulunur.  Ladin, canlı meşe, tanoak ve madrone, batı Amerika Birleşik Devletleri’nde ilişkilendirilebilecek türlerdir. Orta ve Güney Avrupa’da meşe ile ilişkilidir.

Mevsim: Yaz- Sonbahar. Özellikle Haziran ayından Ekim sonuna kadar bulmak mümkündür.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Hafif ve mantarımsı bir tadı olan bu mantar, rehber kitaplarda genellikle yenmez veya muhtemelen hafif zehirli olarak sınıflandırılmıştır. Şiddetli mide rahatsızlığına neden olabilen toksinler içerdiği bildirilmiştir.

Ek bilgiler: Benzer türler vardır. Tricholoma terreum bazen soluk renklidir ve daha sonra görünüşte Tricholoma saponaceum’a oldukça benzer olabilir, ancak kendine özgü sabunsu kokusu yoktur. Lamelleri Hygrophorus türleri ile karıştırılmasına neden olabilir. Görünüş olarak ise griseoviolaceum’a benzer.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ


Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri4 gün ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora2 hafta ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri2 hafta ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae3 hafta ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae4 hafta ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum1 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis1 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae2 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae2 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces2 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus2 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus2 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus2 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae2 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus2 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri2 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia2 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae2 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae2 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae3 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus3 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula3 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri3 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe3 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri3 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri3 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae3 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina3 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe3 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista3 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe3 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri3 ay ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae4 ay ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae4 ay ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma4 ay ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia4 ay ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri4 ay ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista4 ay ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri4 ay ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)