Connect with us

Lyophyllaceae

Akkızmantarı (Tricholomella constricta) 

Published

on

Tricholomella constricta – Akkızmantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Lyophyllaceae

Cins: Tricholomella

Tür: Tricholomella constricta

Tricholomella constricta, bilinen diğer iki ismi ile Tricholomella zerova (1979) ve Echinosporella contu (1992) Lyophyllaceae familyasına mensup yenilebilir bir mantardır. Mantarlı Yaşam ekibi olarak bu mantarı sizlere Türkiye Mantarları Listesindeki (Aralık 2020) ismi olan “Akkızmantarı” olarak anlatacağız.

Tricholomella, Lyophylaceae familyasından bir mantar cinsidir. Cins monotipiktir ve 1979’da Ukraynalı mikolog Mariya Yakovlevna Zerova tarafından bilimde yeni olarak tanımlanan Tricholomella constricta tek türünü içerir. Zerova’nın orijinal yayını geçersizdi ve daha sonra 1992’de Kuulo Kalamaees tarafından geçerli bir şekilde yeniden yayınlandı. Mantar Avrupa ve Asya’da bulunur.

Türkiye’de son yıllarda yapılan bilimsel çalışmalar ile bu türün ülkemizde 2 bölgede resmi kaydı yapılmıştır; Tür, Kars ilimizin Sarıkamış ilçesi sınırlarında yer alan Allahuekber Dağları Milli Parkı’ndan Türkiye mikobiyotası için yeni kayıt olarak verilmiştir. Bu çalışma Asst. Prof Dr Mustafa Emre Akçay tarafından 2014 yılında toplanan örnekler üzerinde yapılmış ve bu çalışma 2019 yılında yayımlanmıştır. Diğer lokasyon ise İstanbul Halkalı’dır. Bu çalışma ise sayın hocamız Prof Dr Ertuğrul Sesli ve Eralp Aytaç tarafından 2018 yılı Aralık ayı ve 2019 yılı Ocak ayında toplanan örneklerle yapılmıştır. Hocalarımıza ve tüm emeği geçenlere çok teşekkür ediyoruz. “Akkızmantarı – Tricholomella constricta için, Türkiye’de henüz pek bilinmeyen yenilebilir bir mantar türüdür” diyebiliriz.

Şapka: T. constricta şapkası, 2- 6cm çapındadır. Şapka, bazen geniş bir umbo ile dışbükeyden yarım küreye görünür. Merkezde ipeksi beyaz renkli olabilen şapka yüzeyi, hafif kahverengimsi, sarımsı veya grimsi renklerde de olabilmektedir. Yüzey gayet pürüzsüz, eti beyaz ve dolgundur.

Tricholomella constricta
Tricholomella constricta

Lameller: Akkızmantarı lamelleri ismi üstünde beyazdır, fakat bazen pembemsi renk tonlarında olabilmektedir. Lamellleri sık ve neredeyse serbest yani saptan bağımsızdır.

Tricholomella constricta
T. constricta

Gövde-Sap: Sap, 2-5.5 x 1-1.5 cm boyutlarında olup, sap rengi şapkası ile aynı ve beyazdır. Mantar gençken hafif flokoz, sonra fibrilloz, pürüzsüz, silindirik veya tabanda hafifçe konik görünümlüdür.

Tricholomella constricta
T. constricta

Koku: Unumsu (Mealy) güçlü bir kokusu olduğu bildirilmiştir.

Spor Baskısı: Spor baskısı beyazdır. Sporları 7-10 x 5-6 μm boyutlarında, hiyalin, elipsoid ila oval, belirgin bir şekilde ekinülattır. Basidia 25-35 x 6-8 μm boyutlarında ince klavat ve 4 sterigmata bulundurur.

Habitat: Yazdan sonbahara kadar ormanlarda ve çayırlarda bulunana, toprakta büyüyen saprofit (çürükçül) bir mantardır diye bildirilmiştir. Türkiye’de rastlanılan örnekler KARS, Sarıkamış, Boyali köy çevresinde, Pinus sylvestris ağaçları altından toplanmıştır.

Mevsim: Yaz ve Sonbahar.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Yenilebilir bir mantar türü olduğu bildirilmiştir.

Ek bilgiler: Bilinen diğer sinonim isimleri; Agaricus constrictus, Agaricus leucocephalus, Armillaria constricta, Calocybe constricta, Calocybe leucocephala, Calocybe leucocephala var. latispora, Collybia leucocephala, Cortinellus leucocephalus, Gyrophila constricta, Lepiota constricta, Lepiota erminea var. constricta, Lyophyllum constrictum, Lyophyllum leucocephalum, Mastoleucomyces constrictus, Melanoleuca constricta, Tricholoma constrictum, Tricholoma leucocephalum, Tricholoma leucocephalum var. caldarium, Tricholomella leucocephala ve Tricholomella leucocephala var. latispora olarak sıralanabilir.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Clitocybaceae18 saat ago

Sünük Hunimantarı (Clitocybe vibecina)

Boletaceae3 gün ago

Süngertop Mantarı (Wakefieldia macrospora)

Aspergillaceae5 gün ago

Mavi Küf Mantarı (Penicillium italicum)

Boletaceae6 gün ago

Sahte Çörek Mantarı (Boletus huronensis)

Mantar Türleri1 hafta ago

Tepeli Paraşüt Mantarı (Marasmius collinus)

Gloeophyllaceae2 hafta ago

Kokulu Kütüktereği Mantarı (Gloeophyllum odoratum)

Boletaceae3 hafta ago

Kuzumantarı (Neoboletus eryhtropus)

Bjerkandera3 hafta ago

Kandermantarı (Bjerkandera adusta)

Mantar Türleri3 hafta ago

Ak Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia armatospora)

Mantar Türleri4 hafta ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora1 ay ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri1 ay ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae1 ay ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae2 ay ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum2 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis2 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae2 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae2 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces2 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus3 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus3 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus3 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae3 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus3 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri3 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia3 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae3 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae3 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae3 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus3 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula3 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri4 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe4 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri4 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri4 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae4 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina4 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe4 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista4 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe4 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)