Connect with us

Lyophyllaceae

Akkızmantarı (Tricholomella constricta) 

Published

on

Tricholomella constricta – Akkızmantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Lyophyllaceae

Cins: Tricholomella

Tür: Tricholomella constricta

Tricholomella constricta, bilinen diğer iki ismi ile Tricholomella zerova (1979) ve Echinosporella contu (1992) Lyophyllaceae familyasına mensup yenilebilir bir mantardır. Mantarlı Yaşam ekibi olarak bu mantarı sizlere Türkiye Mantarları Listesindeki (Aralık 2020) ismi olan “Akkızmantarı” olarak anlatacağız.

Tricholomella, Lyophylaceae familyasından bir mantar cinsidir. Cins monotipiktir ve 1979’da Ukraynalı mikolog Mariya Yakovlevna Zerova tarafından bilimde yeni olarak tanımlanan Tricholomella constricta tek türünü içerir. Zerova’nın orijinal yayını geçersizdi ve daha sonra 1992’de Kuulo Kalamaees tarafından geçerli bir şekilde yeniden yayınlandı. Mantar Avrupa ve Asya’da bulunur.

Türkiye’de son yıllarda yapılan bilimsel çalışmalar ile bu türün ülkemizde 2 bölgede resmi kaydı yapılmıştır; Tür, Kars ilimizin Sarıkamış ilçesi sınırlarında yer alan Allahuekber Dağları Milli Parkı’ndan Türkiye mikobiyotası için yeni kayıt olarak verilmiştir. Bu çalışma Asst. Prof Dr Mustafa Emre Akçay tarafından 2014 yılında toplanan örnekler üzerinde yapılmış ve bu çalışma 2019 yılında yayımlanmıştır. Diğer lokasyon ise İstanbul Halkalı’dır. Bu çalışma ise sayın hocamız Prof Dr Ertuğrul Sesli ve Eralp Aytaç tarafından 2018 yılı Aralık ayı ve 2019 yılı Ocak ayında toplanan örneklerle yapılmıştır. Hocalarımıza ve tüm emeği geçenlere çok teşekkür ediyoruz. “Akkızmantarı – Tricholomella constricta için, Türkiye’de henüz pek bilinmeyen yenilebilir bir mantar türüdür” diyebiliriz.

Şapka: T. constricta şapkası, 2- 6cm çapındadır. Şapka, bazen geniş bir umbo ile dışbükeyden yarım küreye görünür. Merkezde ipeksi beyaz renkli olabilen şapka yüzeyi, hafif kahverengimsi, sarımsı veya grimsi renklerde de olabilmektedir. Yüzey gayet pürüzsüz, eti beyaz ve dolgundur.

Tricholomella constricta
Tricholomella constricta

Lameller: Akkızmantarı lamelleri ismi üstünde beyazdır, fakat bazen pembemsi renk tonlarında olabilmektedir. Lamellleri sık ve neredeyse serbest yani saptan bağımsızdır.

Tricholomella constricta
T. constricta

Gövde-Sap: Sap, 2-5.5 x 1-1.5 cm boyutlarında olup, sap rengi şapkası ile aynı ve beyazdır. Mantar gençken hafif flokoz, sonra fibrilloz, pürüzsüz, silindirik veya tabanda hafifçe konik görünümlüdür.

Tricholomella constricta
T. constricta

Koku: Unumsu (Mealy) güçlü bir kokusu olduğu bildirilmiştir.

Spor Baskısı: Spor baskısı beyazdır. Sporları 7-10 x 5-6 μm boyutlarında, hiyalin, elipsoid ila oval, belirgin bir şekilde ekinülattır. Basidia 25-35 x 6-8 μm boyutlarında ince klavat ve 4 sterigmata bulundurur.

Habitat: Yazdan sonbahara kadar ormanlarda ve çayırlarda bulunana, toprakta büyüyen saprofit (çürükçül) bir mantardır diye bildirilmiştir. Türkiye’de rastlanılan örnekler KARS, Sarıkamış, Boyali köy çevresinde, Pinus sylvestris ağaçları altından toplanmıştır.

Mevsim: Yaz ve Sonbahar.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Yenilebilir bir mantar türü olduğu bildirilmiştir.

Ek bilgiler: Bilinen diğer sinonim isimleri; Agaricus constrictus, Agaricus leucocephalus, Armillaria constricta, Calocybe constricta, Calocybe leucocephala, Calocybe leucocephala var. latispora, Collybia leucocephala, Cortinellus leucocephalus, Gyrophila constricta, Lepiota constricta, Lepiota erminea var. constricta, Lyophyllum constrictum, Lyophyllum leucocephalum, Mastoleucomyces constrictus, Melanoleuca constricta, Tricholoma constrictum, Tricholoma leucocephalum, Tricholoma leucocephalum var. caldarium, Tricholomella leucocephala ve Tricholomella leucocephala var. latispora olarak sıralanabilir.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri1 gün ago

Altınpelte Mantarı (Tremella aurantia)

Mantar Türleri2 gün ago

Yaş Ağulumantar (Omphalotus olivascens)

Mantar Türleri5 gün ago

Maral Kirmit (Russula sardonia)

Agaricaceae6 gün ago

Kahve Pullu (Lepiota castanea)

Clavariadelphaceae1 hafta ago

Haşmetli Topuzmantarı (Clavariadelphus pistillaris)

Mantar Türleri1 hafta ago

Göl Süngermantarı (Suillus lakei)

Anthracobia2 hafta ago

Zennezili Mantarı (Anthracobia melaloma)

Mantar Türleri2 hafta ago

Gavur Süngermantarı (Suillus bellinii)

Agaricaceae3 hafta ago

Ağulu Kum Pullusu (Lepiota brunneolilacea)

Amanita3 hafta ago

Zarlıçanak Mantarı (Amanita submembranacea)

Hydnaceae3 hafta ago

Royal Sığır Dili Mantarı (Hydnum reginae)

Mantar Türleri3 hafta ago

Parlak Kirmit Mantarı (Russula graveolens)

Bolbitiaceae3 hafta ago

Dönşapka Mantarı (Panaeolina foenisecii) 

Mantar Türleri4 hafta ago

Ecel Kirmiti (Russula subnigricans)

Agaricaceae4 hafta ago

Deli Pullu Mantar (Lepiota subincarnata)

Mantar Türleri4 hafta ago

Alagöz Kirmiti (Russula integra)

Gerronema1 ay ago

Takah Mantarı (Gerronema nemorale)

Mantar Türleri1 ay ago

Pullukarakız (Tricholoma atrosquamosum)

Mantar Türleri1 ay ago

Başlı Kukulcuk Mantarı (Mycena leptocephala)

Leucocoprinus1 ay ago

Sarı Şalvarlı Mantar (Leucocoprinus birnbaumii)

Lactarius1 ay ago

Melez Sütlüce Mantarı (Lactarius chelidonium)

Mantar Türleri1 ay ago

Vellinga Çıtkırdısı (Pluteus vellingae)

Agaricaceae2 ay ago

Şiş Poslak Mantarı (Lycoperdon umbrinum)

Agaricaceae2 ay ago

Chlorophyllum hortense – Sapıkızaran Şemsiye Mantarı

Mantar Türleri2 ay ago

Russula mustelina – Russet Kirmit

Mantar Türleri2 ay ago

Defne Mantarı (Pluteus lauracearum)

Lactarius2 ay ago

Acısütlüce Mantarı (Lactarius acris)

Mantar Türleri2 ay ago

Diri Pulcuklu Mantar (Psathyrella piluliformis)

Amanita2 ay ago

Karyağdı Mantarı (Amanita strobiliformis)

Mantar Türleri2 ay ago

Kırk Sevelen Mantarı (Parasola conopilea)

Amanita2 ay ago

Dertveren Mantarı (Amanita spadicea)

Mantar Türleri2 ay ago

Engin Yerkulak Mantarı (Otidea onotica)

Mantar Türleri2 ay ago

Güdük Ölüparmak (Xylaria hypoxylon)

Hypocreaceae2 ay ago

Kızıl Çinçomağı (Podostroma cornu-damae)

Hygrophoraceae2 ay ago

Mor Yosunmantarı (Arrhenia lilacinicolor)

Hericiaceae2 ay ago

Dişli Dedesakalı Mantarı (Hericium cirrhatum)

Cantharellaceae2 ay ago

Kokulu Siyah Trompet Mantarı (Craterellus foetidus)

Fomitopsidaceae2 ay ago

Gevrek Postiya Mantarı (Postia stiptica)

Craterellus fallax3 ay ago

Siyah Trompet Mantarı (Craterellus fallax)

Inocybaceae3 ay ago

Adalıkümbet Mantarı (Inocybe kusadasiensis)

Armillaria3 ay ago

Şiş Balmantarı (Armillaria gallica)

Basında Mantar3 ay ago

Yeni bir mantar türü keşfedildi

Inocybaceae3 ay ago

Kaygankümbet Mantarı (Inocybe viscida)

Hygrophoraceae3 ay ago

Baba Gaypaşuk Mantarı (Hygrophorus yadigarii)