Connect with us

Lyophyllaceae

Akkızmantarı (Tricholomella constricta) 

Published

on

Tricholomella constricta – Akkızmantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Lyophyllaceae

Cins: Tricholomella

Tür: Tricholomella constricta

Tricholomella constricta, bilinen diğer iki ismi ile Tricholomella zerova (1979) ve Echinosporella contu (1992) Lyophyllaceae familyasına mensup yenilebilir bir mantardır. Mantarlı Yaşam ekibi olarak bu mantarı sizlere Türkiye Mantarları Listesindeki (Aralık 2020) ismi olan “Akkızmantarı” olarak anlatacağız.

Tricholomella, Lyophylaceae familyasından bir mantar cinsidir. Cins monotipiktir ve 1979’da Ukraynalı mikolog Mariya Yakovlevna Zerova tarafından bilimde yeni olarak tanımlanan Tricholomella constricta tek türünü içerir. Zerova’nın orijinal yayını geçersizdi ve daha sonra 1992’de Kuulo Kalamaees tarafından geçerli bir şekilde yeniden yayınlandı. Mantar Avrupa ve Asya’da bulunur.

Türkiye’de son yıllarda yapılan bilimsel çalışmalar ile bu türün ülkemizde 2 bölgede resmi kaydı yapılmıştır; Tür, Kars ilimizin Sarıkamış ilçesi sınırlarında yer alan Allahuekber Dağları Milli Parkı’ndan Türkiye mikobiyotası için yeni kayıt olarak verilmiştir. Bu çalışma Asst. Prof Dr Mustafa Emre Akçay tarafından 2014 yılında toplanan örnekler üzerinde yapılmış ve bu çalışma 2019 yılında yayımlanmıştır. Diğer lokasyon ise İstanbul Halkalı’dır. Bu çalışma ise sayın hocamız Prof Dr Ertuğrul Sesli ve Eralp Aytaç tarafından 2018 yılı Aralık ayı ve 2019 yılı Ocak ayında toplanan örneklerle yapılmıştır. Hocalarımıza ve tüm emeği geçenlere çok teşekkür ediyoruz. “Akkızmantarı – Tricholomella constricta için, Türkiye’de henüz pek bilinmeyen yenilebilir bir mantar türüdür” diyebiliriz.

Şapka: T. constricta şapkası, 2- 6cm çapındadır. Şapka, bazen geniş bir umbo ile dışbükeyden yarım küreye görünür. Merkezde ipeksi beyaz renkli olabilen şapka yüzeyi, hafif kahverengimsi, sarımsı veya grimsi renklerde de olabilmektedir. Yüzey gayet pürüzsüz, eti beyaz ve dolgundur.

Tricholomella constricta
Tricholomella constricta

Lameller: Akkızmantarı lamelleri ismi üstünde beyazdır, fakat bazen pembemsi renk tonlarında olabilmektedir. Lamellleri sık ve neredeyse serbest yani saptan bağımsızdır.

Tricholomella constricta
T. constricta

Gövde-Sap: Sap, 2-5.5 x 1-1.5 cm boyutlarında olup, sap rengi şapkası ile aynı ve beyazdır. Mantar gençken hafif flokoz, sonra fibrilloz, pürüzsüz, silindirik veya tabanda hafifçe konik görünümlüdür.

Tricholomella constricta
T. constricta

Koku: Unumsu (Mealy) güçlü bir kokusu olduğu bildirilmiştir.

Spor Baskısı: Spor baskısı beyazdır. Sporları 7-10 x 5-6 μm boyutlarında, hiyalin, elipsoid ila oval, belirgin bir şekilde ekinülattır. Basidia 25-35 x 6-8 μm boyutlarında ince klavat ve 4 sterigmata bulundurur.

Habitat: Yazdan sonbahara kadar ormanlarda ve çayırlarda bulunana, toprakta büyüyen saprofit (çürükçül) bir mantardır diye bildirilmiştir. Türkiye’de rastlanılan örnekler KARS, Sarıkamış, Boyali köy çevresinde, Pinus sylvestris ağaçları altından toplanmıştır.

Mevsim: Yaz ve Sonbahar.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Yenilebilir bir mantar türü olduğu bildirilmiştir.

Ek bilgiler: Bilinen diğer sinonim isimleri; Agaricus constrictus, Agaricus leucocephalus, Armillaria constricta, Calocybe constricta, Calocybe leucocephala, Calocybe leucocephala var. latispora, Collybia leucocephala, Cortinellus leucocephalus, Gyrophila constricta, Lepiota constricta, Lepiota erminea var. constricta, Lyophyllum constrictum, Lyophyllum leucocephalum, Mastoleucomyces constrictus, Melanoleuca constricta, Tricholoma constrictum, Tricholoma leucocephalum, Tricholoma leucocephalum var. caldarium, Tricholomella leucocephala ve Tricholomella leucocephala var. latispora olarak sıralanabilir.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Discina16 saat ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe3 gün ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista4 gün ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri1 hafta ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri1 hafta ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe1 hafta ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri2 hafta ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae2 hafta ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae2 hafta ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae3 hafta ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma3 hafta ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia3 hafta ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri4 hafta ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista4 hafta ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri4 hafta ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina4 hafta ago

Benli Galerina (Galerina graminea)

Inocybaceae1 ay ago

Yıldızkümbet Mantarı (Inocybe asterospora)

Mantar Türleri1 ay ago

Huş Kirmiti (Russula betularum)

Clitopilus1 ay ago

Çukur Unmantarı (Clitopilus cystidiatus)

Infundibulicybe1 ay ago

Akdeniz Ebişkesi (Infundibulicybe mediterranea)

Lentinus1 ay ago

Saçaklı Kaplanmantarı (Lentinus crinitus)

Cortinariaceae1 ay ago

Tüy Örümcekmantarı (Cortinarius glaucopus)

Auriculariaceae1 ay ago

Kıvrık Karabeyin Mantarı (Exidia glandulosa)

Agaricaceae1 ay ago

Sarı Kirpik Mantarı (Floccularia luteovirens)

Fomitiporia1 ay ago

Robust Braket Mantarı (Fomitiporia robusta) 

Mantar Türleri1 ay ago

Yoz Cüceyelpaze Mantarı (Sarcomyxa serotina)

Boletaceae2 ay ago

Biberlibolet (Chalciporus piperatus)

Amanitaceae2 ay ago

Ak Sümüklükafa Mantarı (Zhuliangomyces illinitus)

Camillea2 ay ago

Sigara İzmariti Mantarı (Camillea leprieurii)

Mantar Türleri2 ay ago

İçikınalı Mantar (Melastiza chateri)

Crepidotaceae2 ay ago

Acur Ayaksız Mantarı (Crepidotus mollis)

Lyophyllaceae2 ay ago

Sütperisi Mantarı (Ossicaulis lignatilis)

Mantar Türleri2 ay ago

Yersakalı Mantarı (Pterula multifida)

Lenzites2 ay ago

Lamelli Huş Poliporu (Lenzites betulinus)

Armillaria2 ay ago

Hardal Balmantarı (Armillaria sinapina)

Entolomataceae2 ay ago

Öz Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asyae)

Bankeraceae2 ay ago

Kabukağlayan Mantarı (Hydnellum concrescens)

Entolomataceae3 ay ago

Has Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asanii)

Albatrellaceae3 ay ago

Gönmantarı (Scutiger pes-caprae)

Mantar Türleri3 ay ago

Peslivan Mantarı (Pseudoclitocybe cyathiformis)

Agaricaceae3 ay ago

Çakalosuruğu Mantarı (Lycoperdon excipuliforme)

Mantar Türleri3 ay ago

Akkarakız Mantarı (Tricholoma album)

Amanita3 ay ago

İrisiğilli Kese Mantarı (Amanita magniverrucata)

Amanitaceae3 ay ago

Başlı Duvakluca Mantarı (Saproamanita codinae)