Kocatrüf (Tuber macrosporum)

Tuber macrosporum – Kocatrüf Mantarı

Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar-Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Pezizomycetes

Takım: Pezizales

Aile: Tuberaceae

Cins: Tuber

Tür: Tuber macrosporum

Yaygın olarak Smooth black truffle yani pürüzsüz siyah türüf mantarı olarak bilinen Kocatrüf mantarı- Tuber macrosporum, Tuberaceae familyasından yenilebilir güzel bir trüf türüdür. Avrupa’da bulunan ve orta İtalya’da yaygın olan Tuber Macrosporum, 1831’de İtalyan mikolog Carlo Vittadini tarafından tanımlanmıştır. Ülkemizde de kaydı yapılmış olan (Akdeniz bölgesi -Adana bölümünde) bu trüf türünün, Avrupa’da 41 ve 51 derece enlemleri arasında yetiştiği saptanmıştır.

Genel Özellikler: Tuber macrosporum, şekil olarak kabaca küresel ila düzensizdir. Tipik olarak 0,5 ila 2 cm çapındadır (nadiren 5 cm boyutlarda olabilir). Yüzey rengi kırmızımsı kahverengiden pas rengine ve siyahımsıya kadar değişir. Etli gövdesi yüzeyindeki siğiller epey azdır, bu nedenle bu trüf diğerlerine nazaran oldukça pürüzsüz görünür. Trüf mantarı eti, ince beyaz damarlı, morumsu kahverengiden gri-kahverengiye kadardır.

Etli gövdeleri genellikle düzensiz, siyahımsı kahverengi renklidir ve siyah ve kahverengimsi siğillerden oluşan daha pürüzsüz yüzeyi nedeniyle diğer siyah türüf mantarı türlerinden kolayca ayırt edilebilir. Karpoforların boyutu esas olarak fındık veya ceviz kadar olup, bazen bir yumurta büyüklüğüne ulaşır. Gleba gri-kahverengi, kahverengi-leylak renginde olup, sonunda mor-kahverengi beyaz-sarımsı damarlıdır.  

Tuber melanosporum, Tuber magnatum ve Tuber aestivum en yaygın olarak kabul edilen ve en fazla miktarda toplanan ve / veya üretilen trüf mantarı türleridir. Bu yukarda bahsedilen trüf türlerinin ekolojisi, genetiği ve yetiştiriciliği üzerine yapılan araştırmalar asırlık bir geçmişe sahipken, mükemmel gastronomik değerine rağmen Tuber macrosporum gibi diğer türler daha az tanınmaktadır. Bu türün bazı uzmanlar tarafından daha az değerli olduğu bildirilirken bazı araştırmacılar ise kesinlikle onu en iyi trüf türlerinden biri olarak kabul ederler.

Koku: Tuber macrosporum, akrabası Tuber magnatum gibi yoğun sarımsak kokar, tadı da sarımsağı andırır.

Spor Baskısı: Asci: Küremsiden elipsoide, kısa saplı, 90-130 x 65-80 μm boyutlarda, 1-3 (max 4) sporlu (ama genellikle 3 sporlu). Askosporlar: Süsleme hariç 42-85 x 30-42 µm, ascus’taki spor sayısına bağlı olarak boyut değişken, elipsoid, açık sarı, olgunlukta kahverengi-kırmızımsı, olgunlukta opak, küçük ağ örgülü bir retikulum ile süslenmiştir. 

Habitat: Kocatrüf çoğunlukla yaprak döken ağaçların altında büyür, konakçı ağaç türleri arasında meşe (Quercus pubescens, Q. robur Q. petraea, Q. cerris, Q. suber), fındık (Corylus avellana ), gürgenler (Ostrya carpinifolia, Carpinus betulus), kızılağaç (Alnus cordata ), söğütler (Salix viminalis, S. alba, S. vitellina, S. caprea ), lindens- ıhlamur(Tilia cordata , T. platyphyllos) ve kavaklar (Populus nigra, P. tremula, P. alba ) bulunur. Tuber macrosporum genellikle kireçli ve ağır toprakları sever. Avrupa’da 41 ° ve 51 ° enlem arasında yayılmıştır. Orta Avrupa’da Çek Cumhuriyeti, Macaristan, Romanya, Sırbistan ve Ukrayna ve Türkiye’de kaydı olan yaygın bir türdür. Bu tür, çoğunlukla sudan etkilenen nehir kıyılarında, geçici olarak su basmış nehir vadilerinde veya derin ve gölgeli vadilerde görülür. Araştırmacılar ve yazarlar Tuber macrosporum’un Tuber magnatum ile çok benzer (veya aynı) habitatlarda meydana geldiği konusunda hemfikirdirler.

Mevsim: Hasat döneminin Haziran’dan Ocak ayına kadar olduğu söylenir. Ama yoğun olarak sezonu Eylül, Ekim Kasım`dır.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Kocatrüf, gastronomik olarak mükemmel, yenilebilir bir trüf mantarıdır.

Ek bilgiler: Türkiye’de şu ana kadar sadece Akdeniz bölgesi-Adana bölümünde kaydı yapılmıştır.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarıma göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.