Kokulutrüf mantarı (Tuber mesentericum)

Tuber mesentericum – Kokulutrüf mantarı

Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar- Fungi

Bölüm : Ascomycota

Sınıf: Pezizomycetes

Takım: Pezizales

Aile: Tuberaceae

Cins: Tuber

Tür: Tuber mesentericum

Tuber mesentericum- Kokulutrüf mantarı, dünyada en yaygın olarak bulunan, en çok aranan ve pazarlanan trüf mantarı türlerinden biri olan Tuber aestivum – Yazlık Siyah trüfe morfolojik olarak çok benzeyen bir trüf türüdür. Morfolojik benzerlikleri yanında, çok benzer habitatlarda yaşamaları ve aynı mevsimlerde hasat edilecek olgunluğa gelmeleri de sık sık karıştırılmalarına sebeptir.

Tuber mesentericum sinonim (eşanlamlı ) isimleri arasında, Tuber cibarium, Tuber bitüminatum, Tuber culinare Zobel var. mesentericum, Tuber culinare Zobel var. tesserulatum, Tuber culinare Zobel var.  tulasneanum, Tuber culinare Zobel var.  lespiaultianum, Tuber culinare Zobel var.  rabenhorstii, Tuber mutabile, Tuber bitüminatum Berkeley et Broome var.  ellipsosporum, Tuber maresa, Yumru aestivum Vittadini var.  mesentericum vardır.

Genel Özellikleri:

Ascomata: Hipoje (toprağa gömülü), subglobose (küremsi), elipsoidal veya düzensiz formda, genellikle derin bir bazal oyuğa sahiptirler. Bu özelliği ile, karpofor kesitte bir böbrek görünümü alma eğilimindedirler. 2-3 (max 6) cm boyutlarında, siyahımsı kahverengi ila siyaha kadar belirgin şekilde siğilli yapıdadırlar. Siğiller 2-8 mm çapında, genellikle Tuber aestivum’da gözlenenlerden daha küçük, piramidal, 4-6 kenarlı, bazen düzleşmiş görünümdedir.

Gleba: Sert ve katıdır. Başlangıçta beyaz olan gleba, olgun örneklerde gri-kahve veya ela-kahve (koyu kahverengi) olur. Tuber aestivum’un glebasından daha koyu, havaya maruz kaldığında renk değiştirmeyen, steril beyaz, kıvrımlı mermerimsi damarlarla bezenmiştir. Damarlar genellikle bazal boşluktan çıkar ve radyal olarak düzenlenir.

Tuber Mesentericum Vitt. genellikle sıradan siyah trüf mantarı (Ordinary Black Truffle) olarak ve Lorraine’nin siyah türüfü (The Black Truffle of Lorraine olarak bilinir.

Koku:  Kokulutrüf’ün adı üstünde çok ağır ve ayırt edici olan kokusu, fenolik, siyanik, katran veya iyot tentür kokusunu çağrıştırır. Ağır bir tadı olduğu bilinir. Kişiden kişiye değişmesi göz önünde tutulursa, bazen tatsız ve ekşimiş ve bazende acı badem tadında olduğu söylenir.

Spor Baskısı: Askusları 3-5 sporludur. Sporlar, elipsoidal, büyük, 26-30 x 20-22 µm boyutlarda, ağsı, sporun uzun tarafında 3-5 büyük ağ gözü ile birlikte.

Habitat: Kokulu trüfün ilişkili olduğu ağaç kökleri arasında başlıcaları, meşe (Quercus), kayın (Fagus sylvatica), fındık (Corylus), çam (Pinus)dır. Bu trüf mantarı bitkilerin büyümesini engeller ve “yanma” yapar. Kokulutrüf mantarlarını, meşe, çam ve kayın ağaçlarından oluşan gölgeli ve nemli ormanlarda birkaç cm derinlerde bulmak mümkündür.

Mevsim: Ağustos ayından Ocak’a kadar sezonu vardır. 

Yenilebilirlik ve Toksisite: T. mesentericum, hoş olmayan, ağır kokusu sebebiyle çok az takdir edilmesine rağmen, karakteristik kokusunun kısmen pişirildikten sonra kaybolma eğiliminde olması nedeniyle yenilebilir bir mantardır. Pişirmede kullanılır, çok ince dilimler halinde veya öğütülmüş tane boyutu dikkate alınarak ve genellikle sos ve pate yapımında kullanılır.Hakiki Sızma zeytinyağlı birçok tarife, taze makarna, etli hamur işleri ve tatlılar, balık, baklagiller, tahıllar, yumurta, peynir, omlet, av eti, safran ve bala eşlik eden bir mantardır..

Ek bilgiler: Tuber mesentericum, genellikle Tuber aestivum ve Tuber uncinatum ile karıştırılır. Tuber aestivum’a çok benzer, öyleki birçok araştırmacı tarafından Tuber aestivum alt türü olarak veya eşanlamlı olarak kabul edilmiştir. Ancak, moleküler analiz, bizlere bunların iki farklı tür olduğunu göstermiştir. Bazal kavitenin varlığı ve fenolik koku, onu Tuber aestivum’dan farklı kılar. Tuber mesentericum ağır ve hoş olmayan kokuları nedeniyle pek tutulmamaktadır.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarıma göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri için  Türkiye’nin Mantar Avcıları Facebook sitemizi de ziyaret edebilirsiniz. Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.