Laeticutis cristata – Semerderi Mantarı
Taksonomi – Sınıflandırma
Alem: Mantarlar – Fungi
Bölüm: Basidiomycota
Sınıf: Agaricomycetes
Takım: Russulales
Aile: Incertea sedis
Cins: Laeticutis
Tür: Laeticutis cristata
Laeticutis cristata; Bu enteresan tür, morfolojik ve filogenetik verilere dayanılarak oluşturulan tek türlü (monotipik) Laeticutis cinsinin tip türüdür (Audet 2010). Albatrellus cristatus ve Scutiger cristatus sinonim isimleri ile de anılmaktadır.
Türkiye Mantarları Listesindeki resmi Türkçe adı “Semerderi” Mantarıdır. Batı ve Doğu Karadeniz Bölgelerimizde resmi kaydı olan bir mantardır. İlk Türkiye kaydını 1998 yılında Türk Mikolog Prof Dr Ertuğrul Sesli hocamız yapmıştır.
Sinonimleri arasında Boletus cristatus Schaeff. (1774), Polyporus cristatus (Schaeff.) Fr. (1821), Grifola cristata (Schaeff.) Gray (1821), Merisma cristatus (Schaeff.) Gillet (1878), Polypilus cristatus (Schaeff.) P. Karst. (1882), Cladomeris cristata (Schaeff.) Quél. (1886), Caloporus cristatus (Schaeff.) Quél. (1888), Scutiger cristatus (Schaeff.) Bondartsev & Singer (1941) ve. Albatrellus cristatus (Schaeff.) Kotl. & Pouzar (1957) bulunmaktadır.
Bu mantar, sert ağaçların altında bulunan çekici, büyük bir polipordur. Ahşaptan ziyade karasal olarak büyür ve sarımsı kahverengi kapağı, beyaz ila yeşilimsi sarı gözenek yüzeyi, nispeten merkezi, tek gövdesi ve neredeyse yuvarlak sporları ile tanınabilir.
Şapka: 5-20 cm çapında olan şapkası, ana hat olarak dairesel, dışbükey, düz veya düzensizdir. Kuru, pürüzsüz veya biraz kadifemsi, kösele gibidir. Bazen yaşla birlikte çatlar. Tür, sarımsı ila sarımsı kahverengi, zeytin yeşili, yeşilimsi kahverengi, koyu sarımsı–kahverengi ve yakın tonlarda olabilir. Şapkasının merkezi genelde daha koyudur.
Gözenekler ve Tüpler: Şapka altı lamelli değil gözeneklidir. Başlangıçta beyaz veya krem rengi olan gözenekler, sonunda yeşilimsi ila sarımsı renkte olur. Küçük, köşeli–yuvarlaktır ve 1 mm de 2–4 gözenek bulunur. Tüplerin derinliği 1-5 mm kadardır. Mantar berelendiğinde sarımsı veya kahverengimsi lekelenme görülür.
Gövde-Sap: 3-6 cm uzunluğunda ve 1-2.5 cm genişliğinde olan sap, merkezi veya çok hafif merkez dışıdır. Sap rengi sarımsı olup, yüzeyi pürüzsüz ve kurudur.
Koku: Ayırt edici bir kokusu yoktur.
Spor Baskısı: Spor baskısı rengi beyazdır. Sporlar 5-6 x 4-5 µm boyutlarında , pürüzsüz ve yuvarlaktır veya hemen hemen Kelepçe bağlantıları yoktur.
KOH (Potasyum Hidroksit) ile dokusu yavaşça kiraz kırmızısı olur. Sülfirik asitte (H2SO4) kırmızımsı-mor renk verir. Melzer’de ise renksizdir.
Habitat: Mikorizal bir mantar olduğu varsayılır (ancak Saprotrof yani çürükçül diyen kaynaklar da vardır); tek başına veya dağınık olarak büyür; sert ağaçların ve bazen de kozalaklı ağaçların altları, odun ve ahşapdan ziyade toprak habitatıdır.
Mevsim: Yaz ve Sonbahar.
Yenilebilirlik ve Toksisite: Tüketilmez.
Ek bilgiler: Benzer tür Albatrellus ellisii, kozalaklı ağaçların altında yetişir, gerçekten pullu (sadece yaş olarak çatlamış değil) daha sarı bir şapkaya sahiptir ve morluklar ve yeşile daha güçlü lekeler verir.
Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.
GALERİ
Göndermiş olduğu fotoğraflar ile makalemize renk katan Burakhan Kösem kardeşimize teşekkür ederiz. Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.
