Connect with us

Infundibulicybe

Balkadın- Ebişke Mantarı (Infundibulicybe geotropa- Clitocybe geotropa)

Published

on

Balkadın- Enisteşke mantarı hakkında bilgiler

Infundibulicybe geotropa – Balkadın Mantarı

Taksonomi- Bilimsel Sınıflandırma

Alem : Mantarlar- Fungi

Bölüm: Basidiomycota 

Sınıf: Agaricomycetes

 Takım: Agaricales

Aile: Trichololomatacea

Cins: Infundibulicybe

Tür: Infundibulicybe ( Clitocybe) geotropa

Balkadın Mantarı- Infundibulicybe ( Clitocybe) geotropa
Balkadın, Malkadın, Ebişke, Sıraca, Pırnal melkisi, Et mantarı ayrıca Börek mantarı, Etçe, Etlik gibi bir çok yöresel isim verilmiştir.

Latince ismi toprak ve dönüş anlamlarına gelen; Geotropa‘dan türetilmiştir. Şapkanın kapaklarının genç evrede toprağa yönelmesi veya zaman geçtikçe gökyüzüne doğru yönelimin değişmesine atıfta bulunulmuştur.

Ünlü Fransız mikolog, Jean Baptiste Francois Pierre Bulliard bu türü 1792 yılında tanımlamıştır. Ayrıca ilk kaydını, Agaricus geotropus olarak yapmıştır. Bunun nedeni ilk keşiflerde çoğu yaprak lamelli mantar türleri Agaricus ailesine yerleştirilmesiydi. İlerleyen yıllarda keşif yapılan türlerin artmasıyla yeni aileler oluşturulmaya başlanmıştır. 1872’de başka bir Fransız mikolog, Lucien Quelet  bu farklı mantarı Clitocybe cinsine transfer ederek Clitocybe geotropa olarak yeniden adlandırdı. 2003 yılında Finli mikolog Harri Harmaja tarafından Infundibulicybe geotropa olarak kaydedilmiştir. 2021 Yılına döndüğümüzde Agaricus geotropus dışında genellikle Infundibulicybe geotropa veya Clitocybe geotropa yaygın olarak kullanılmaktadır.

Uzun sapıyla, huni şeklindeki gövdesiyle veya tadıyla mantar avcılarının gözbebeği olan bu mantar türünü, biz Mantarlı Yaşam ailesi olarak Balkadın Mantarı detaylarıyla inceleyeceğiz;

Şapka: Infundibulicybe geotropa 5-25 cm çapındadır, krem, bej veya deve tüyü renklerde olabilir. Etli ve sert yapıdadır. İlk evrelerinde hafif hunik bir yapıya sahip kapağın tam ortasında nohut tanesini anımsatan bir çıkıntı vardır, en önemlisi bu çıkıntı tanımlamada önemli bir ayrıntıdır. Aynı zamanda pürüzsüz keçe benzeri yüzeye sahiptir . Zamanla şapka daha hunik bir yapı alırken çıkıntı küçülebilir. Şapka eti dolgundur.

ebişke

Lameller: Şapka ile aynı renkte olup, sapa doğru düzgün hatlar oluşturur, bunun dışında geniş ve sıktır.

Infundibulicybe geotropa
balkadın

Gövde-Sap: Genç örneklerden itibaren uzun ve gösterişli gövdeye sahiptir, ayrıca başlarda şapkaya göre solgun olan sap zamanla aynı renge döner, lifli ve düzdür. Elastik sap tanımlamada belirleyici bir unsur olarak görünebilir.Tabana doğru kalınlaşır. Gövdenin rengi de aynı şapka ve lamellerde olduğu gibi krem-bej arasında değişir. Ancak erişkin örneklerinde sap rengi şapkadan ayrılarak koyumsu bir hal alabilir.

Infundibulicybe geotropa
Infundbilucybe geotropa

Koku: Genel olarak çoğu mantara özgü olan klasik mantar kokusunun yoğun ve güçlü halindedir. Bazı mantar avcıları tarafından acı badem kokusuna benzetildiği bildirilmiştir.

Spor Baskısı: Beyaz, kremsi, pürüzsüz ve 7.5-9.5 x 6-7μm boyutlarındadır.

Habitat: Yaprak döken ormanlık alanlarda bunun dışında özellikle açıklıklarda, orman yolu kenarlarında ayrıca tarla kenarlarında, mesela orman içinde ki çalıların aralarında sık görünür. Ülkemizde Püren, Kermes meşesi, Laden veya Kara çalı dikeni civarlarında daha bol olur. Seyrek çam ormanları ve bunun gibi iğne yapraklı ormanlarda da görünür.

Infundibulicybe geotropa
Pırnal melkisi – Infundibulicybe geotropa

BALKADIN MANTARININ DETAYLI VİDEOLU ANLATIMI İÇİN TIKLAYINIZ

Yenilebilirlik ve Toksisite: Infundbilucybe geotropa-Balkadın-Ebişke-Sıraca-Pırnal melkisi-Et mantarı kabul edilen ve lezzetli, yenilebilen bir türdür. Mantar Avcıları arasında popüler bir tür olup, özellikle ülkemizde mutfak değeri hayli yüksek bir mantardır. Sert yapısından dolayı sap atılır ve etli şapkası tüketilir. Ayrıca yöresel olarak böreklerde çok fazla kullanılır. Bu sebeple bazı yörelerde Börek mantarı olarak da geçmektedir.

                                               

Dip not:Clitocybe gibba veya zehirli Entoloma Sinuatum (daha kısa gövdeye ve sap ile birleşmeyen lamele sahiptir) ile karıştıralabilir.

Diken mantarı, Pleurotus eryngii hakkında bilgi almak için TIKLAYINIZ

Ek bilgiler: İlk olarak Fransız mikolog Jean Baptiste Francois Pierre Bulliard 1792 de bu türü Agaricus geotropus olarak isimlendirdi, sonrasında 1872′ de başka bir Fransız mikolog Lucien Quelet Clitocybe geotropa olarak yeniden adlandırdı.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Asterophora2 saat ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri6 gün ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae1 hafta ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae2 hafta ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum3 hafta ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis3 hafta ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae1 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri1 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae1 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae1 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces1 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus1 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus2 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus2 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae2 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus2 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri2 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia2 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae2 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae2 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae2 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus2 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula2 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri2 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe2 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri2 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri3 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae3 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina3 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe3 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista3 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe3 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri3 ay ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae3 ay ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma3 ay ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia3 ay ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri4 ay ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista4 ay ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri4 ay ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina4 ay ago

Benli Galerina (Galerina graminea)