Connect with us

Infundibulicybe

Balkadın- Ebişke Mantarı (Infundibulicybe geotropa- Clitocybe geotropa)

Published

on

Balkadın- Enisteşke mantarı hakkında bilgiler

Infundibulicybe geotropa – Balkadın Mantarı

Taksonomi- Bilimsel Sınıflandırma

Alem : Mantarlar- Fungi

Bölüm: Basidiomycota 

Sınıf: Agaricomycetes

 Takım: Agaricales

Aile: Trichololomatacea

Cins: Infundibulicybe

Tür: Infundibulicybe ( Clitocybe) geotropa

Balkadın Mantarı- Infundibulicybe ( Clitocybe) geotropa
Balkadın, Malkadın, Ebişke, Sıraca, Pırnal melkisi, Et mantarı ayrıca Börek mantarı, Etçe, Etlik gibi bir çok yöresel isim verilmiştir.

Latince ismi toprak ve dönüş anlamlarına gelen; Geotropa‘dan türetilmiştir. Şapkanın kapaklarının genç evrede toprağa yönelmesi veya zaman geçtikçe gökyüzüne doğru yönelimin değişmesine atıfta bulunulmuştur.

Ünlü Fransız mikolog, Jean Baptiste Francois Pierre Bulliard bu türü 1792 yılında tanımlamıştır. Ayrıca ilk kaydını, Agaricus geotropus olarak yapmıştır. Bunun nedeni ilk keşiflerde çoğu yaprak lamelli mantar türleri Agaricus ailesine yerleştirilmesiydi. İlerleyen yıllarda keşif yapılan türlerin artmasıyla yeni aileler oluşturulmaya başlanmıştır. 1872’de başka bir Fransız mikolog, Lucien Quelet  bu farklı mantarı Clitocybe cinsine transfer ederek Clitocybe geotropa olarak yeniden adlandırdı. 2003 yılında Finli mikolog Harri Harmaja tarafından Infundibulicybe geotropa olarak kaydedilmiştir. 2021 Yılına döndüğümüzde Agaricus geotropus dışında genellikle Infundibulicybe geotropa veya Clitocybe geotropa yaygın olarak kullanılmaktadır.

Uzun sapıyla, huni şeklindeki gövdesiyle veya tadıyla mantar avcılarının gözbebeği olan bu mantar türünü, biz Mantarlı Yaşam ailesi olarak Balkadın Mantarı detaylarıyla inceleyeceğiz;

Şapka: Infundibulicybe geotropa 5-25 cm çapındadır, krem, bej veya deve tüyü renklerde olabilir. Etli ve sert yapıdadır. İlk evrelerinde hafif hunik bir yapıya sahip kapağın tam ortasında nohut tanesini anımsatan bir çıkıntı vardır, en önemlisi bu çıkıntı tanımlamada önemli bir ayrıntıdır. Aynı zamanda pürüzsüz keçe benzeri yüzeye sahiptir . Zamanla şapka daha hunik bir yapı alırken çıkıntı küçülebilir. Şapka eti dolgundur.

ebişke

Lameller: Şapka ile aynı renkte olup, sapa doğru düzgün hatlar oluşturur, bunun dışında geniş ve sıktır.

Infundibulicybe geotropa
balkadın

Gövde-Sap: Genç örneklerden itibaren uzun ve gösterişli gövdeye sahiptir, ayrıca başlarda şapkaya göre solgun olan sap zamanla aynı renge döner, lifli ve düzdür. Elastik sap tanımlamada belirleyici bir unsur olarak görünebilir.Tabana doğru kalınlaşır. Gövdenin rengi de aynı şapka ve lamellerde olduğu gibi krem-bej arasında değişir. Ancak erişkin örneklerinde sap rengi şapkadan ayrılarak koyumsu bir hal alabilir.

Infundibulicybe geotropa
Infundbilucybe geotropa

Koku: Genel olarak çoğu mantara özgü olan klasik mantar kokusunun yoğun ve güçlü halindedir. Bazı mantar avcıları tarafından acı badem kokusuna benzetildiği bildirilmiştir.

Spor Baskısı: Beyaz, kremsi, pürüzsüz ve 7.5-9.5 x 6-7μm boyutlarındadır.

Habitat: Yaprak döken ormanlık alanlarda bunun dışında özellikle açıklıklarda, orman yolu kenarlarında ayrıca tarla kenarlarında, mesela orman içinde ki çalıların aralarında sık görünür. Ülkemizde Püren, Kermes meşesi, Laden veya Kara çalı dikeni civarlarında daha bol olur. Seyrek çam ormanları ve bunun gibi iğne yapraklı ormanlarda da görünür.

Infundibulicybe geotropa
Pırnal melkisi – Infundibulicybe geotropa

BALKADIN MANTARININ DETAYLI VİDEOLU ANLATIMI İÇİN TIKLAYINIZ

Yenilebilirlik ve Toksisite: Infundbilucybe geotropa-Balkadın-Ebişke-Sıraca-Pırnal melkisi-Et mantarı kabul edilen ve lezzetli, yenilebilen bir türdür. Mantar Avcıları arasında popüler bir tür olup, özellikle ülkemizde mutfak değeri hayli yüksek bir mantardır. Sert yapısından dolayı sap atılır ve etli şapkası tüketilir. Ayrıca yöresel olarak böreklerde çok fazla kullanılır. Bu sebeple bazı yörelerde Börek mantarı olarak da geçmektedir.

                                               

Dip not:Clitocybe gibba veya zehirli Entoloma Sinuatum (daha kısa gövdeye ve sap ile birleşmeyen lamele sahiptir) ile karıştıralabilir.

Diken mantarı, Pleurotus eryngii hakkında bilgi almak için TIKLAYINIZ

Ek bilgiler: İlk olarak Fransız mikolog Jean Baptiste Francois Pierre Bulliard 1792 de bu türü Agaricus geotropus olarak isimlendirdi, sonrasında 1872′ de başka bir Fransız mikolog Lucien Quelet Clitocybe geotropa olarak yeniden adlandırdı.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri18 saat ago

Altınpelte Mantarı (Tremella aurantia)

Mantar Türleri2 gün ago

Yaş Ağulumantar (Omphalotus olivascens)

Mantar Türleri5 gün ago

Maral Kirmit (Russula sardonia)

Agaricaceae6 gün ago

Kahve Pullu (Lepiota castanea)

Clavariadelphaceae7 gün ago

Haşmetli Topuzmantarı (Clavariadelphus pistillaris)

Mantar Türleri1 hafta ago

Göl Süngermantarı (Suillus lakei)

Anthracobia2 hafta ago

Zennezili Mantarı (Anthracobia melaloma)

Mantar Türleri2 hafta ago

Gavur Süngermantarı (Suillus bellinii)

Agaricaceae3 hafta ago

Ağulu Kum Pullusu (Lepiota brunneolilacea)

Amanita3 hafta ago

Zarlıçanak Mantarı (Amanita submembranacea)

Hydnaceae3 hafta ago

Royal Sığır Dili Mantarı (Hydnum reginae)

Mantar Türleri3 hafta ago

Parlak Kirmit Mantarı (Russula graveolens)

Bolbitiaceae3 hafta ago

Dönşapka Mantarı (Panaeolina foenisecii) 

Mantar Türleri4 hafta ago

Ecel Kirmiti (Russula subnigricans)

Agaricaceae4 hafta ago

Deli Pullu Mantar (Lepiota subincarnata)

Mantar Türleri4 hafta ago

Alagöz Kirmiti (Russula integra)

Gerronema1 ay ago

Takah Mantarı (Gerronema nemorale)

Mantar Türleri1 ay ago

Pullukarakız (Tricholoma atrosquamosum)

Mantar Türleri1 ay ago

Başlı Kukulcuk Mantarı (Mycena leptocephala)

Leucocoprinus1 ay ago

Sarı Şalvarlı Mantar (Leucocoprinus birnbaumii)

Lactarius1 ay ago

Melez Sütlüce Mantarı (Lactarius chelidonium)

Mantar Türleri1 ay ago

Vellinga Çıtkırdısı (Pluteus vellingae)

Agaricaceae2 ay ago

Şiş Poslak Mantarı (Lycoperdon umbrinum)

Agaricaceae2 ay ago

Chlorophyllum hortense – Sapıkızaran Şemsiye Mantarı

Mantar Türleri2 ay ago

Russula mustelina – Russet Kirmit

Mantar Türleri2 ay ago

Defne Mantarı (Pluteus lauracearum)

Lactarius2 ay ago

Acısütlüce Mantarı (Lactarius acris)

Mantar Türleri2 ay ago

Diri Pulcuklu Mantar (Psathyrella piluliformis)

Amanita2 ay ago

Karyağdı Mantarı (Amanita strobiliformis)

Mantar Türleri2 ay ago

Kırk Sevelen Mantarı (Parasola conopilea)

Amanita2 ay ago

Dertveren Mantarı (Amanita spadicea)

Mantar Türleri2 ay ago

Engin Yerkulak Mantarı (Otidea onotica)

Mantar Türleri2 ay ago

Güdük Ölüparmak (Xylaria hypoxylon)

Hypocreaceae2 ay ago

Kızıl Çinçomağı (Podostroma cornu-damae)

Hygrophoraceae2 ay ago

Mor Yosunmantarı (Arrhenia lilacinicolor)

Hericiaceae2 ay ago

Dişli Dedesakalı Mantarı (Hericium cirrhatum)

Cantharellaceae2 ay ago

Kokulu Siyah Trompet Mantarı (Craterellus foetidus)

Fomitopsidaceae2 ay ago

Gevrek Postiya Mantarı (Postia stiptica)

Craterellus fallax3 ay ago

Siyah Trompet Mantarı (Craterellus fallax)

Inocybaceae3 ay ago

Adalıkümbet Mantarı (Inocybe kusadasiensis)

Armillaria3 ay ago

Şiş Balmantarı (Armillaria gallica)

Basında Mantar3 ay ago

Yeni bir mantar türü keşfedildi

Inocybaceae3 ay ago

Kaygankümbet Mantarı (Inocybe viscida)

Hygrophoraceae3 ay ago

Baba Gaypaşuk Mantarı (Hygrophorus yadigarii)