Trichoderma harzianum – Üç Yeşilküf Manrarı
Taksonomi – Sınıflandırma
Alem: Mantarlar – Fungi
Bölüm: Ascomycota
Sınıf: Sordariomycetes
Takım: Hypocreales
Aile: Hypocreaceae
Cins: Trichoderma
Tür: Trichoderma harzianum
Trichoderma harzianum, yaygın olarak fungicide yani mantar ilacı olarak kullanılan, Hypocreaceae familyasına mensup bir mantar türüdür.
Makroskobik Özellikleri: Besiyerindeki koloni görünümü (özellikle PDA, MEA, CMA) başlangıçta beyaz, pamuksu veya granülerdir. Zamanla yeşil, koyu yeşil veya mantar türüne göre sarı-yeşil konidiyum tabakası oluşturur. Koloni genellikle çok hızlı gelişir, ve 3–5 gün içinde petri kabının büyük bölümünü kaplar.
Arka yüzey çoğunlukla hiyalin yani renksiz veya hafif sarımsı olabilir. Koloni dokusu, granüler ve tozumsu olup bazen de keçe benzeridir. Koloni kenarları düzgün veya hafif dalgalıdır.
Bazı suşlar ortama sarımsı pigment salgılayabilir.
Koku: Ayırt edici değildir lakin çok hafif toprak kokar.
Spor Baskısı: Spor baskısı rengi yeşildir diyebiliriz.Ancak bu renk görsel bir “spor izi” değil, koloni üzerinde görülen yoğun yeşil tozlu spor tabakasının rengidir. Sporlar genellikle kısa, oval–elipsoidal yapıdadır. Yaklaşık 2-4 µm boyda ve 2-3 µm genişliktedir. Başlangıçta Hiyalin (saydam, renksiz) olup olgunlaştıkça yeşilimsi görünür. Yüzey pürüzsüzdür. Koloniler yaşlandığında sporlar da yoğunlaştığı için koyu yeşil tozlu bir görünüm oluşturur. Sporlar, fialid adı verilen şişe biçimli hücrelerden zincirler halinde üretilir. Konidi başları çoğunlukla fırça şeklinde dallanan bir yapı oluşturur. Bu, Trichoderma cinsiiçin tipik özelliktir.
Habitat: Trichoderma harzianum, nemli ve organik maddece zengin toprakları tercih eden, dünya genelinde yaygın bir toprak mantarıdır. En yaygın bulunduğu yer topraktır. Organik maddece zengin, nemli topraklarda çok bol görülür. Rizosfer yani Bitki köklerinin etrafında yoğun şekilde yaşar; bu bölgedeki besinleri kullanır ve diğer patojen mantarlarla rekabet eder. Kompost, yaprak döküntüleri, odunsu artıklar gibi çürüyen materyallerde doğal olarak gelişir. Özellikle toprağın organik maddece zengin olduğu ve sulamanın düzenli yapıldığı tarlalarda ve seralarda yaygındır. Nemli orman topraklarında sık rastlanır.
Türkiye’de resmi kaydı olan yerler arasında, Marmara Bölgesi, Doğu Karadeniz Bölümü, Asıl Ege Bölümü, Yukarı Sakarya Bölümü, Yukarı Fırat ve Erzurum-Kars Bölümleri, Antalya Bölümü ve Orta Fırat Bölümü bulunmaktadır(TML- Aralık 2020).
Mevsim: Trichoderma harzianum belirli bir mevsime özgü bir mantar değildir. Seralarda veya kontrollü ortamlarda dört mevsim bulunabilirler. Yani, toprakta doğal olarak bulunan, yıl boyunca aktif olabilen bir toprak mantarıdır. Özellikle ılık ve nemli koşulları sever; toprak neminin arttığı zamanlarda aktivitesi ve çoğalması güçlendiği için en yoğun dönemleri İlkbahar ve Sonbahardır diyebiliriz.
Yenilebilirlik ve Toksisite: Tüketilmeyen ama endüstriyel önemi olan bir mantardır. Trichoderma harzianum – Üç Yeşilküf Manrarı fungicide yani mantar ilacı olarak kullanılmaktadır. Çeşitli mantar bitki hastalıklarına neden olan, mantar patojenlerinin baskılanması için yaprak uygulaması, tohum işlemi ve toprak tedavisi için kullanılır. 3Tac gibi ticari biyoteknolojik ürünler Botrytis, Fusarium ve Penicillium sp tedavisinde faydalı olmuştur.Ayrıca enzimlerin üretiminde de kullanılır.
Ek bilgiler: Tanımlamada yardımcı morfolojik özellikleri arasında, çok hızlı büyüme, Konidioforların dalgalı, piramidal yapıda dallanması, bol miktarda kısa, şişkin fialid kümeleri, tozumsu yeşil konidiyal tabaka ve Koloninin alt yüzeyinin genellikle renksiz veya sarımsı olması sayılabilir.
Trichoderma harzianum, tarımda biyokontrol ajanı olarak kullanılır. Patojen mantarların hiflerine tutunup mikoparazitizm yapabilir. Morfolojik olarak diğer Trichoderma türlerine benzer olduğundan, tür düzeyinde kesin tanı için genellikle moleküler yöntemler (ITS, tef1-α) kullanılması zorunludur.
Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.
GALERİ
Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.
