Connect with us

Armillaria

Şiş Balmantarı (Armillaria gallica)

Published

on

Armillaria gallica – Şiş Balmantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Physalacriaceae

Cins: Armillaria

Tür: Armillaria gallica

Armillaria gallica, Şiş balmantarının bir çok formu vardır ve geçmişte hepsi Armillaria mellea bilimsel adını paylaşmıştır. Günümüzde, Armillaria gallica’nın soğanlı veya şişmiş bir gövde tabanına sahip olmasıyla ayırt edilen birkaç farklı türün olduğu genel olarak kabul edilmektedir. Armillaria gallica, Armillaria mellea’dan ortalama olarak biraz daha küçük ve genellikle daha koyudur, solgun gövde üzerindeki yüzüğü çok belirgin değildir ve genellikle olgun örneklerde tamamen kaybolabilir. Ülkemizde bu mantarların sekiz türü kayıt altına alınmıştır.

Şapka: 2 ila 10 cm çapında olan şapka çapı, koyu sarı-kahverengiden kırmızı-kahverengiye kadar değişen renk, genellikle merkeze yakın yerlerde biraz daha koyudur. Şapka eti beyaz ve sıkıdır. Başlangıçta içbükey, daha sonra kenar boşlukları ile dışbükey, en sonunda şapkalar düzleşir ve hafif dalgalı kenar boşluklarıyla hafifçe bastırılır. Daha koyu uçlu ince kahverengi pullar şapka yüzeylerini kaplar.

Armillaria gallica
Armillaria gallica

Lameller: Geniş veya zayıf bir şekilde azalan lameller kalabalıktır ve başlangıçta neredeyse beyazdır ve kısacık pamuklu kısmi bir örtü ile örtülür, lameller olgunlaştıkça giderek sarımsı-kahverengi hale gelir.

Armillaria gallica

Gövde-Sap: Tepede beyaz olan sap rengi, yüzük bölgesinin altında şapkaya yakın renklerdedir, mantar gövdesi olgunlaştıkça koyulaşır. Sap 5 ila 10 mm çapında ve 5 ila 12 cm yüksekliğindedir. Gövdeler genellikle kümeler halinde soğanımsı bir tabandan çıkarlar. Gövde eti beyazımsıdır ve gövde üzerinde sarımsı bir yüzük bölgesi bırakmak üzere çöken kısa ömürlü örümcek ağı benzeri bir halka ( Cortinarius cinsinin kortina özelliğini anımsatan ) vardır.

Armillaria gallica

Koku: Mantarımsı hoş bir koku su vardır, tadı ise acıdır.

Spor Baskısı: Beyaz veya çok soluk krem rengi sporlar, elipsoidal, pürüzsüz, 7-8,5 x 5-6µm boyutlarında ve amiloid’dir.             

Habitat: Orman çöpü, ölü kütükler ve geniş yapraklı ağaçların gömülü çürüyen odunları üzerinde saprofittir. Çok nadiren kozalaklı ağaçların altında da bulunurlar.

Mevsim: Haziran-Kasım arası Avrupa’da ve ülkemizin bir çok yerinde görülür.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Uzun yıllar boyunca tüm Armillaria türleri, iyice pişirildiğinde genellikle yenilebilir olarak kabul edilse de, bal mantarı grubunun (Armillaria mellea, bu cinsin tüm türleri dahil) sert ağaçlarda meydana gelen üyeleri, zehirlenme vakaları olduğundan, bazıları tarafından şüpheli olarak kabul edilir. Çiğ veya az pişmiş tüketilmesi kesinlikle tavsiye edilmez. Mide sorunları olan kişiler ve çocuklar için sakıncalı olabilir. Sert yapıları dolayısıyla sindirimi zordur. Zehirlenme vakalarında bazı kişilerde alerjik reaksiyonlar gösterdiği bildirilmiştir. Bazı mantar otoriteleri tarafından yenilebilir bir mantar türü olarak bildirilmiş olsa bile, bizler Mantarlı Yaşam ailesi olarak bal mantarlarını tüketmenizi tavsiye etmiyoruz .

Ek bilgiler: Armillaria gallica, Şiş balmantarına benzer türler Armillaria ailesindeki Armillaria mellea, Armillaria tabescens, Armillaria ostoyae, Armillaria cepistipes gibi türler ile, kendi cinsin de olmayan Pholiota aurivella, Pholiota squarrosa gibi mantarlara ve bal mantarları gibi ağaç kütüğü üzerinde yetişen kahverengi renklerde, sapı daha kısa olan Galerina marginata-Cenaze Çanı Mantarı ile şapka altı lamelleri grimsi yeşil tonlarda olan Hypholoma fasciculare – Kükürt Öbeği Mantarına benzer yönleri vardır.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Asterophora7 saat ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri6 gün ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae1 hafta ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae2 hafta ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum3 hafta ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis3 hafta ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae1 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri1 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae1 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae1 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces1 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus1 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus2 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus2 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae2 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus2 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri2 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia2 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae2 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae2 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae2 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus2 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula2 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri2 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe2 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri2 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri3 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae3 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina3 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe3 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista3 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe3 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri3 ay ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae3 ay ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma3 ay ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia3 ay ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri4 ay ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista4 ay ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri4 ay ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina4 ay ago

Benli Galerina (Galerina graminea)