Connect with us

Armillaria

Şiş Balmantarı (Armillaria gallica)

Published

on

Armillaria gallica – Şiş Balmantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Physalacriaceae

Cins: Armillaria

Tür: Armillaria gallica

Armillaria gallica, Şiş balmantarının bir çok formu vardır ve geçmişte hepsi Armillaria mellea bilimsel adını paylaşmıştır. Günümüzde, Armillaria gallica’nın soğanlı veya şişmiş bir gövde tabanına sahip olmasıyla ayırt edilen birkaç farklı türün olduğu genel olarak kabul edilmektedir. Armillaria gallica, Armillaria mellea’dan ortalama olarak biraz daha küçük ve genellikle daha koyudur, solgun gövde üzerindeki yüzüğü çok belirgin değildir ve genellikle olgun örneklerde tamamen kaybolabilir. Ülkemizde bu mantarların sekiz türü kayıt altına alınmıştır.

Şapka: 2 ila 10 cm çapında olan şapka çapı, koyu sarı-kahverengiden kırmızı-kahverengiye kadar değişen renk, genellikle merkeze yakın yerlerde biraz daha koyudur. Şapka eti beyaz ve sıkıdır. Başlangıçta içbükey, daha sonra kenar boşlukları ile dışbükey, en sonunda şapkalar düzleşir ve hafif dalgalı kenar boşluklarıyla hafifçe bastırılır. Daha koyu uçlu ince kahverengi pullar şapka yüzeylerini kaplar.

Armillaria gallica
Armillaria gallica

Lameller: Geniş veya zayıf bir şekilde azalan lameller kalabalıktır ve başlangıçta neredeyse beyazdır ve kısacık pamuklu kısmi bir örtü ile örtülür, lameller olgunlaştıkça giderek sarımsı-kahverengi hale gelir.

Armillaria gallica

Gövde-Sap: Tepede beyaz olan sap rengi, yüzük bölgesinin altında şapkaya yakın renklerdedir, mantar gövdesi olgunlaştıkça koyulaşır. Sap 5 ila 10 mm çapında ve 5 ila 12 cm yüksekliğindedir. Gövdeler genellikle kümeler halinde soğanımsı bir tabandan çıkarlar. Gövde eti beyazımsıdır ve gövde üzerinde sarımsı bir yüzük bölgesi bırakmak üzere çöken kısa ömürlü örümcek ağı benzeri bir halka ( Cortinarius cinsinin kortina özelliğini anımsatan ) vardır.

Armillaria gallica

Koku: Mantarımsı hoş bir koku su vardır, tadı ise acıdır.

Spor Baskısı: Beyaz veya çok soluk krem rengi sporlar, elipsoidal, pürüzsüz, 7-8,5 x 5-6µm boyutlarında ve amiloid’dir.             

Habitat: Orman çöpü, ölü kütükler ve geniş yapraklı ağaçların gömülü çürüyen odunları üzerinde saprofittir. Çok nadiren kozalaklı ağaçların altında da bulunurlar.

Mevsim: Haziran-Kasım arası Avrupa’da ve ülkemizin bir çok yerinde görülür.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Uzun yıllar boyunca tüm Armillaria türleri, iyice pişirildiğinde genellikle yenilebilir olarak kabul edilse de, bal mantarı grubunun (Armillaria mellea, bu cinsin tüm türleri dahil) sert ağaçlarda meydana gelen üyeleri, zehirlenme vakaları olduğundan, bazıları tarafından şüpheli olarak kabul edilir. Çiğ veya az pişmiş tüketilmesi kesinlikle tavsiye edilmez. Mide sorunları olan kişiler ve çocuklar için sakıncalı olabilir. Sert yapıları dolayısıyla sindirimi zordur. Zehirlenme vakalarında bazı kişilerde alerjik reaksiyonlar gösterdiği bildirilmiştir. Bazı mantar otoriteleri tarafından yenilebilir bir mantar türü olarak bildirilmiş olsa bile, bizler Mantarlı Yaşam ailesi olarak bal mantarlarını tüketmenizi tavsiye etmiyoruz .

Ek bilgiler: Armillaria gallica, Şiş balmantarına benzer türler Armillaria ailesindeki Armillaria mellea, Armillaria tabescens, Armillaria ostoyae, Armillaria cepistipes gibi türler ile, kendi cinsin de olmayan Pholiota aurivella, Pholiota squarrosa gibi mantarlara ve bal mantarları gibi ağaç kütüğü üzerinde yetişen kahverengi renklerde, sapı daha kısa olan Galerina marginata-Cenaze Çanı Mantarı ile şapka altı lamelleri grimsi yeşil tonlarda olan Hypholoma fasciculare – Kükürt Öbeği Mantarına benzer yönleri vardır.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri1 gün ago

Altınpelte Mantarı (Tremella aurantia)

Mantar Türleri2 gün ago

Yaş Ağulumantar (Omphalotus olivascens)

Mantar Türleri5 gün ago

Maral Kirmit (Russula sardonia)

Agaricaceae6 gün ago

Kahve Pullu (Lepiota castanea)

Clavariadelphaceae7 gün ago

Haşmetli Topuzmantarı (Clavariadelphus pistillaris)

Mantar Türleri1 hafta ago

Göl Süngermantarı (Suillus lakei)

Anthracobia2 hafta ago

Zennezili Mantarı (Anthracobia melaloma)

Mantar Türleri2 hafta ago

Gavur Süngermantarı (Suillus bellinii)

Agaricaceae3 hafta ago

Ağulu Kum Pullusu (Lepiota brunneolilacea)

Amanita3 hafta ago

Zarlıçanak Mantarı (Amanita submembranacea)

Hydnaceae3 hafta ago

Royal Sığır Dili Mantarı (Hydnum reginae)

Mantar Türleri3 hafta ago

Parlak Kirmit Mantarı (Russula graveolens)

Bolbitiaceae3 hafta ago

Dönşapka Mantarı (Panaeolina foenisecii) 

Mantar Türleri4 hafta ago

Ecel Kirmiti (Russula subnigricans)

Agaricaceae4 hafta ago

Deli Pullu Mantar (Lepiota subincarnata)

Mantar Türleri4 hafta ago

Alagöz Kirmiti (Russula integra)

Gerronema1 ay ago

Takah Mantarı (Gerronema nemorale)

Mantar Türleri1 ay ago

Pullukarakız (Tricholoma atrosquamosum)

Mantar Türleri1 ay ago

Başlı Kukulcuk Mantarı (Mycena leptocephala)

Leucocoprinus1 ay ago

Sarı Şalvarlı Mantar (Leucocoprinus birnbaumii)

Lactarius1 ay ago

Melez Sütlüce Mantarı (Lactarius chelidonium)

Mantar Türleri1 ay ago

Vellinga Çıtkırdısı (Pluteus vellingae)

Agaricaceae2 ay ago

Şiş Poslak Mantarı (Lycoperdon umbrinum)

Agaricaceae2 ay ago

Chlorophyllum hortense – Sapıkızaran Şemsiye Mantarı

Mantar Türleri2 ay ago

Russula mustelina – Russet Kirmit

Mantar Türleri2 ay ago

Defne Mantarı (Pluteus lauracearum)

Lactarius2 ay ago

Acısütlüce Mantarı (Lactarius acris)

Mantar Türleri2 ay ago

Diri Pulcuklu Mantar (Psathyrella piluliformis)

Amanita2 ay ago

Karyağdı Mantarı (Amanita strobiliformis)

Mantar Türleri2 ay ago

Kırk Sevelen Mantarı (Parasola conopilea)

Amanita2 ay ago

Dertveren Mantarı (Amanita spadicea)

Mantar Türleri2 ay ago

Engin Yerkulak Mantarı (Otidea onotica)

Mantar Türleri2 ay ago

Güdük Ölüparmak (Xylaria hypoxylon)

Hypocreaceae2 ay ago

Kızıl Çinçomağı (Podostroma cornu-damae)

Hygrophoraceae2 ay ago

Mor Yosunmantarı (Arrhenia lilacinicolor)

Hericiaceae2 ay ago

Dişli Dedesakalı Mantarı (Hericium cirrhatum)

Cantharellaceae2 ay ago

Kokulu Siyah Trompet Mantarı (Craterellus foetidus)

Fomitopsidaceae2 ay ago

Gevrek Postiya Mantarı (Postia stiptica)

Craterellus fallax3 ay ago

Siyah Trompet Mantarı (Craterellus fallax)

Inocybaceae3 ay ago

Adalıkümbet Mantarı (Inocybe kusadasiensis)

Armillaria3 ay ago

Şiş Balmantarı (Armillaria gallica)

Basında Mantar3 ay ago

Yeni bir mantar türü keşfedildi

Inocybaceae3 ay ago

Kaygankümbet Mantarı (Inocybe viscida)

Hygrophoraceae3 ay ago

Baba Gaypaşuk Mantarı (Hygrophorus yadigarii)