
Çin’de yeni keşfedilen mantar ve 65 milyon yıl öncesine uzanan hikayesi
Dünyada keşfedilmiş yaklaşık 150.000 ila 157.000 bilinen mantar türü bulunmaktadır. Bunun 64 000 kadarı Ascomycota olarak tabir ettiğimiz Keseli mantarlardır. Güney Çin’deki Yunnan ormanlarını araştıran bilim insanlarının yeni buluşu ile bu sayıya Keseli mantarların en büyük üyesini eklediler. Yeni türe Dianjunus rex ismi verildi. Bu yeni türün 50 cm boya ve 2.2 kg ağırlığa kadar büyeyebilen dev bir Keseli mantar (Ascomycota) olması, ve atalarının 65 milyon yıl öncesinde dünyada var oluşu bilim dünyasında büyük heyecan ve ilgi uyandırdı.

Bu yeni mantar, 64.000’den fazla türle bilinen en büyük mantar bölümü olan Ascomycota içinde, bilinen en büyük türdür. Tür, yakın zamanda Frontiers in Fungal Biology dergisinde yayınlanan bilimsel bir makale ile dünyaya tanıtılmıştır.
Bilim insanları tarafından Frontiers in Fungal Biology dergisinde yayımlanan bulgularla duyurulan bu keşif, hem mantarın devasa boyutları, hem de milyonlarca yıllık evrimsel geçmişi nedeniyle mikoloji (mantar bilimi) dünyasında büyük yankı uyandırmıştır.
Dianjunus rex mantarı bilinen şapkalı mantarlardan farklı olarak dik, etli, kulüp veya koni benzeri devasa üreme yapılarına (stroma) sahiptir. Boyu genellikle 20 ila 50 cm arasında değişir.

Mantarın keşfinde incelenen örneklerin bir çoğu yüzlerce gram ağırlıkta olsa da, en büyük örneklerin 2,2 kilograma kadar olduğu bildirilmiştir. Bu özelliğiyle kendi grubunda (Ascomycota – Keseli mantarlar) bilinen en büyük üreme organlarına sahip türlerden biridir. Mantarın dış kısımları, genellikle donuk beyazdan sarıya çalan tozumsu bir yapıya sahipken, iç kısımları süngerimsi bir doku sergiler.
Araştırmacılar, genetik dizilimi ve morfolojik analizleri sonucunda bu mantarın daha önce bilinmeyen yepyeni bir soya ait olduğunu saptamıştır. Bu kapsamda bilim dünyasına Dianjunaceae adında yepyeni bir mantar familyası ve Dianjunus cinsi kazandırılmıştır.
Cins adı olan Dianjunus, bölgenin tarihi geçmişindeki antik Dian Krallığı ile Çince mantar kelimesinin birleşiminden türetilmiştir. Tür adı olan rex ise Latince’de “kral” anlamına gelir ve mantarın kraliyet büyüklüğüne ve görkemli yapısına atfedilmiştir.
Moleküler analizler ve genetik tarihlendirme yöntemleri, Dianjunus rex‘ mantarının atalarının yaklaşık 65 milyon yıl önce ortaya çıktığını göstermektedir. Bu zaman dilimi, dünyadaki dinozorların büyük kısmının yok olmasına yol açan Kretase-Paleojen kitlesel yok oluş döneminin hemen sonrasına denk gelir. Bilim insanları, bu dev mantar soyunun ve atalarının orman ekosistemlerinin yeniden şekillendiği bu kritik dönemde evrimleştiğini düşünmektedir.
Çin’in Yunnan eyaletindeki hem ılıman iğne yapraklı ormanlarda hem de tropikal yağmur ormanlarında (Kunming, Lufeng ve Xishuangbanna gibi bölgelerde) gözlemlenmiştir. Genellikle ölmekte olan ya da ömrünü tamamlamış ağaçların kökleri çevresinde ve üzerinde yetiştiği tespit edilmiştir. Genetik incelemeler, bu mantarın hücre duvarlarını çözen bazı enzimlerden (pektin çözücü enzimler gibi) yoksun olduğunu, bunun yerine enerjisini doğrudan devasa gövdesini ve spor yapısını büyütmeye odakladığını göstermektedir.

Çin Bilimler Akademisi ve araştırmacılar, Dianjunus rex mantarının yenilebilir bir mantar olmadığını önemle vurgulamaktadır. Doğada bu tür devasa ve ilginç mantarlarla karşılaşılması durumunda kesinlikle tüketilmemesi gerektiği konusunda uyarılar yapılmaktadır.
Bu keşif, Doğu Asya’nın zengin ve henüz tam olarak keşfedilmemiş orman ekosistemlerinde bilimin henüz haberdar olmadığı daha pek çok gizli mantar türünün barındığını kanıtlar niteliktedir.
Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

