Connect with us

Cuphophyllus

Çayır Mumşapkası (Cuphophyllus pratensis)

Published

on

Cuphophyllus pratensis – Hygrocybe pratensis


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Hygrophoraceae

Cins: Cuphophyllus

Tür: Cuphophyllus pratensis

Cuphophyllus pratensis, yaygın olarak bilinen eski adı Hygrocybe pratensis olarak tanınır. Bu mantar Türkiye mantarları Listesi (Aralık 2020) adlı kitapta Çayır Mumşapkası ismi ile bildirilmiştir. Biz de mantarlı yaşam ailesi olarak bu mantarı sizlere “Çayır Mumşapkası” ismi ile anlatacağız.

Hygrocybe pratensis dünya mantar literatürlerinde “meadow waxcap, meadow waxy cap, salmon waxy cap ve butter meadowcap” gibi isimlerle de tanınmaktadır.

Mantarın bilinen sinonim (Eşanlamlı) isimleri: Agaricus pratensis Schaeff.  (1774), Hygrophorus pratensis (Schaeff.) Fr.) (1836), Camarophyllus pratensis (Schaeff.) P.Kumm.  (1871), Hygrocybe pratensis (Schaeff.) Murrill (1914).

Tür ilk olarak 1774 yılında Alman mikolog ve doğa bilimci Jacob Christian Schäffer tarafından Agaricus pratensis olarak tanımlanmıştır. Mycologia dergisinde yazan ünlü Amerikalı mikolog William Alphonso Murrill (1869 – 1957), 1914 yılında türü Hygrocybe cinsine aktararak bilimsel adı Hygrocybe pratensis olarak belirledi. Spesifik sıfat Latince “pratensis”ten (çayırlarda yetişen) gelmektedir. Tür 1985 yılında Fransız mikolog Marcel Bon tarafından Cuphophyllus cinsine aktarıldı ve o zamandan beri Cuphophyllus pratensis olarak bilinmektedir.

Şapka: Şapka tepesi merkezde hafif umbonattır (şişkin). 2 – 7 cm çapında olan şapkasının rengi, soluk somondan (sarımsı) portakal rengine veya bazen pembemsi-kırmızı arasında değişir. İlk başta şapka dışbükeydir, büyüdükçe düz, umbonat veya hafifçe bastırılmış hale gelebilmektedir.

Cuphophyllus pratensis
Cuphophyllus pratensis

Lameller: Lameller kalın, mumsu, soluk ve düzensizdir. Geniş bir şekilde sapa bağlıdır. Genellikle gövdeden aşağıya 1 cm’den fazla akar. Hygrocybe pratensis’in kalın, geniş, aralıklı ve çapraz bağlı lamelleri beyazımsıdır.

Cuphophyllus pratensis
Cuphophyllus pratensis

Gövde-Sap: Başlangıçta beyaz, daha sonra şapka renginde olan Meadow Waxcap mantarının katı gövdesi (sap) kalındır ve yaşla birlikte içi oyuklaşır. Sapı pürüzsüz, silindirik veya tabana doğru sivrilir. Kremsi renktedir.

Cuphophyllus pratensis
Cuphophyllus pratensis

Koku: Koku ve tat ayırt edici değildir.

Spor Baskısı: Spor baskısı rengi beyazdır. Sporlar (mikroskop altında) pürüzsüz, amiloid, elipsoid ve yaklaşık 5,5 ila 6,5 ​​x 4,0 ila 5,0 μm boyutlarındadır.

Habitat: Çayır mumşapkası mantarları, çoğunlukla ılıman bölgelerde yaygın bir dağılıma sahiptirler. Avrupa, Kuzey Afrika, Kuzey ve Güney Amerika, Kuzey Asya, Avustralya ve Yeni Zelanda’da kaydedilmiştir. Avrupa’da kısa otlaklarda (meralar ve çimenler) yetişirken, diğer kıtalarda ormanlık alanlarda yetiştiği bildirilmiştir. Son araştırmalar bu türün ne mikorizal ne de saprotrofik (çürükçül) olduğunu, ancak yosunlarla ilişkili olabileceğini öne sürmektedir. Türkiye’de Karadeniz Bölgesinde resmî kaydı yapılmıştır.

Mevsim: Yaz sonundan kış sonuna kadar, yoğun olarak sonbaharda.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Çayır Mumşapkası mantarı yenilebilir bir mantar olarak bildirilmiştir. Etli bir mantar olan ve bol miktarda nem içeren Meadow Waxcaps, kendi suyunda, biraz tuz ve karabiberle pişirilebilir. Tereyağı ve benzeri katı yağ veya sıvı yağ eklemeye dahi gerek yoktur. Genç ve taze olduğunda doku sağlamdır ve bu nedenle bu tür et veya balık yemekleri ile iyi servis edilir.

Ek bilgiler: Benzer türler vardır: Porpolomopsis calyptriformis’e benzer, ancak bu tür pembe uçlu bir şapkaya sahiptir. Hygrocybe berkeleyi’ye de çok benzer, lakin bunun mantar gövdeleri beyazdır. Hygrophorus nemoreus’a benzer, ancak bu tür ektomikorizal bir türdür, meşe ormanlarında yetişir ve belirgin unlu bir kokusu vardır.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri15 saat ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri2 gün ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe2 gün ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri4 gün ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae5 gün ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae1 hafta ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae2 hafta ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma2 hafta ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia2 hafta ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista3 hafta ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina3 hafta ago

Benli Galerina (Galerina graminea)

Inocybaceae3 hafta ago

Yıldızkümbet Mantarı (Inocybe asterospora)

Mantar Türleri3 hafta ago

Huş Kirmiti (Russula betularum)

Clitopilus4 hafta ago

Çukur Unmantarı (Clitopilus cystidiatus)

Infundibulicybe4 hafta ago

Akdeniz Ebişkesi (Infundibulicybe mediterranea)

Lentinus1 ay ago

Saçaklı Kaplanmantarı (Lentinus crinitus)

Cortinariaceae1 ay ago

Tüy Örümcekmantarı (Cortinarius glaucopus)

Auriculariaceae1 ay ago

Kıvrık Karabeyin Mantarı (Exidia glandulosa)

Agaricaceae1 ay ago

Sarı Kirpik Mantarı (Floccularia luteovirens)

Fomitiporia1 ay ago

Robust Braket Mantarı (Fomitiporia robusta) 

Mantar Türleri1 ay ago

Yoz Cüceyelpaze Mantarı (Sarcomyxa serotina)

Boletaceae1 ay ago

Biberlibolet (Chalciporus piperatus)

Amanitaceae2 ay ago

Ak Sümüklükafa Mantarı (Zhuliangomyces illinitus)

Camillea2 ay ago

Sigara İzmariti Mantarı (Camillea leprieurii)

Mantar Türleri2 ay ago

İçikınalı Mantar (Melastiza chateri)

Crepidotaceae2 ay ago

Acur Ayaksız Mantarı (Crepidotus mollis)

Lyophyllaceae2 ay ago

Sütperisi Mantarı (Ossicaulis lignatilis)

Mantar Türleri2 ay ago

Yersakalı Mantarı (Pterula multifida)

Lenzites2 ay ago

Lamelli Huş Poliporu (Lenzites betulinus)

Armillaria2 ay ago

Hardal Balmantarı (Armillaria sinapina)

Entolomataceae2 ay ago

Öz Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asyae)

Bankeraceae2 ay ago

Kabukağlayan Mantarı (Hydnellum concrescens)

Entolomataceae2 ay ago

Has Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asanii)

Albatrellaceae2 ay ago

Gönmantarı (Scutiger pes-caprae)

Mantar Türleri2 ay ago

Peslivan Mantarı (Pseudoclitocybe cyathiformis)

Agaricaceae3 ay ago

Çakalosuruğu Mantarı (Lycoperdon excipuliforme)

Mantar Türleri3 ay ago

Akkarakız Mantarı (Tricholoma album)

Amanita3 ay ago

İrisiğilli Kese Mantarı (Amanita magniverrucata)

Amanitaceae3 ay ago

Başlı Duvakluca Mantarı (Saproamanita codinae)

Cortinariaceae3 ay ago

Vişne Örümcekmantarı (Cortinarius violaceus)

Mutinus3 ay ago

Kızıl Kokarboynuz Mantarı (Mutinus ravenelii)

Amanita3 ay ago

Şampanyakese Mantarı (Amanita crenulata)