Hygrophorus discoideus – Hoyhamaz Mantarı
Taksonomi – Sınıflandırma
Alem: Mantarlar – Fungi
Bölüm: Basidiomycota
Sınıf: Agaricomycetes
Takım: Agaricales
Aile: Hygrophoraceae
Cins: Hygrophorus
Tür: Hygrophorus discoideus
Hygrophorus discoideus, Hygrophoraceae familyasına mensup bir mantar türüdür.
Tür, İlk olarak 1801 yılında Christian Hendrik Persoon tarafından tanımlanmış ve Persoon bu mantara Agaricus discoideus bilimsel ismini vermiştir. 1838 yılında ise Elias Magnus Fries tarafından Hygrophorus cinsine aktarılmış ve Hygrophorus discoideus (Pers.) Fr. adını almıştır.
Şapka: Şapka çapı 2–7 cm olup, şapka genç örneklerde yarımküremsidie. Mantar yaşla yayvanlaşır, olgunlaşınca ortası sık sık disk şeklinde, çukurumsu koyu renk bir görünüm kazanır. Şapka yüzeyi viskoz, sümüksü ve glütinözdür. Şapka rengi çoğunlukla merkezde koyu kahverengi/amber, kenarlara doğru soluk-krem ya da daha açık tonlarda olur.
Lameller: Lamelleri geniş aralıklı, waxy, mumumsu, şişkin görünümlüdür. Lameller sapa adnate, adnate-decurrent veya kısa decurrent şeklinde bağlanır. Lamellerin rengi beyaz veya kremsidir.
Gövde-Sap: Sap boyu 2-6 cm , kalınlığı 1-2 cm kadardır. Sap yüzeyinin üst kısımda glütinöz , şeffaf sümüksü tabaka görülür. Bu durum genç örneklerde sapta bir “glutinöz kuşak / halkacık” (eski örtü kalıntısı gibi görünen) iz bırakabilir. Sap içi genç örneklerde dolu olgunlarda boştur.
Koku: Ayırt edici değildir.
Spor Baskısı: Elipsoidden dar elipsoide (subsilindirik form) şekilli sporlar pürüzsüz ve ince duvarlıdır. Spor baskısı beyazdır. Spor boyutları 5–8.5 × 3.5–5 µm boyutlarındadır. Basidyumlar 4 nadiren de olsa 2 sporlu olup, dar silindirik-klavat ve 35–45 × 6–8 µm boyutlarındadır.
Habitat: Ektomikorizal bir tür olup çoğunlukla iğne yapraklı konifer (Ladin – Picea, Çam – Pinus vb.) ormanlarında bulunur; bazı raporlarda melez/mixed (bazı yapraklı ağaçlarla birlikte) koleksiyonlar da vardır. Toprak zeminde tek tek veya küçük gruplar halinde, çam iğneleri altında büyürler.
Güney Marmara Bölümü, Yukarı Sakarya Bölümü ve Antalya Bölümü Türkiye’de resmi kaydı girilmiş yerlerdir.
Mevsim: Yaz sonu ve Sonbahar.
Yenilebilirlik ve Toksisite: H.discoideus yenilebilir bir mantar olarak kabul edilir, bazı kaynaklar yerel olarak yendiğini ve hatta Avrupa’nın bazı bölgelerindeki pazarlarda satıldığını gösterir. Ancak, şapka yüzeyinin mumsu, kaygan, yapışkanımsı ve sümüksü yapısı nedeniyle pek toplanmaz. Tadı da herkese hitap etmeyebilir.
Ek bilgiler: Merkezde koyu disk ile açık kenar kontrastı ve bütün şapkanın viskoz, sümüksü (yapışkan) olması H. discoideus için karakteristik özelliklerindendir. Sap üstünde glütinöz halka/kuşak varlığı ve sporlarının nispeten daha küçük boyutları ile çeşitli yakın türlerden ayırır.
Benzer türler arasında ise Hygrophorus hypothejus (daha sarı-tonlu), H. eburneus (beyaz türler) vb. sayılabilir; Türü benzerlerinden ayırt edebilmek için renk desenleri, sapın yapısı (glütinöz vs kuru), sporlarına ve ağaç konak türüne dikkatli bakmak gerekir.
Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.
GALERİ
Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.
