Connect with us

Agaricaceae

Yan Poslak Mantarı (Lycoperdon utriforme)

Published

on

Lycoperdon utriforme – Calvatia utriformis – Handkea utriformis


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Agaricaceae

Cins: Lycoperdon

Tür: Lycoperdon utriforme

Lycoperdon utriforme, Türkiye de yaygın olarak bulunan bir mantar türüdür. Calvatia utriformis ve en yeni ismi ile Handkea utriformis olarak bilinir. Ülkemizde bilinen yöresel pek net bir ismi olmamasına rağmen (malum Lycoperdon cinsine ait türlerin nerdeyse hemen hepsine aynı isimler, Toz, Posuruk, Osuruk Mantarı vb gibi verilmekte) Türkiye Mantarları Listesinde Yan Poslak Mantarı olarak geçmektedir. Bizde ortak tek bir ismi olmalı diye düşündüğümüzden bu mantara Yan Poslak Mantarı diyeceğiz.

Mosaic Puffball – Mozaik Puffball Mantarı olarak bilinen bu Lycoperdon türünün eş anlamlıları arasında Handkea utriformis, Calvatia utriformis, Lycoperdon bovista bulunur.

Bu tür ilk kez bilimsel literatürde, Fransız doğa bilimci Jean Baptiste Francois (Pierre) Bulliard tarafından 1791’de, ona bugün kabul edilen bilimsel adı olmaya devam eden iki terimli Lycoperdon utriforme adını verdiğinde tanımlanmıştır.

Genel Özellikleri: Tipik olarak küreselle armut biçimli, 6 ila 15 cm çapında ve 15 cm yüksekliğe kadar büyeyebilen bir mantardır. Kabaca benzer boyutta fakat düzensiz şekilli pullarla kaplı bir yüzeyi vardır. Bu özelliği de Mosaic Puffball -Yan Poslak Mantarını benzer birçok akrabasından ayırır.  

Lycoperdon utriforme
Lycoperdon utriforme

Mantar gövdesi olgunlaştıkça dış peridiumdaki pullar düşer ve mantar yüzeyi grimsi kahverengiye döner ve sonunda genellikle apikal yırtıklar yoluyla yırtılır ve rüzgar ve yağmurun olgun sporları dağıtmasına izin verir.

Lycoperdon utriforme
Lycoperdon utriforme

Gövde-Sap: Yan Poslak Mantarının antibiyotik özelliklere sahip olduğu ve bir dizi bakteriye karşı son derece etkili olduğu bildirilmiştir.

Lycoperdon utriforme
Lycoperdon utriforme

Koku: Ayırt edici değildir.

Spor Baskısı: Yan Poslak Mantarı Sporları küresel, pürüzsüz ve  4-6µm çapındadır. Başlangıçta beyaz ve sert, sarımsı-kahverengi, ardından zeytin-kahverengi ve pudramsıdır. Olgunlukta, mantar gövdesinin üst kısmı sporları serbest bırakmak için düzensiz bir şekilde yırtılır ve mantar üstten parçalanarak birkaç ay sürebilen kısa kısır bir taban bırakır.

Habitat: Yan Poslak Mantarı saprotrofiktir ve otlaklarda, meralarda ve koyunların otladığı yamaçlarda görülür. Çoğunlukla yeni yetme otlaklarda ve bazen de ormanlık alanların kenarlarda dağınık gruplar halinde görülürler.  Lycoperdon utriforme dünya çapında bilinen ve yaygın olarak bulunan bir mantardır. Bu mantar, Avrupa ve Asya’nın yanı sıra, Afrika’da da oldukça yaygındır. Ayrıca Yeni Zelanda ve Şili’de de bulunmuştur.

Mevsim: Temmuz-Ekim arası en sık rastlanılan aylardır.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Yan Poslak Mantarı gençken toplanırsa oldukça iyi yenilebilir bir mantardır. Bu mantar uygun şekilde hazırlanır ve pişirilirse iyi bir yemek yapabilir. Pişirilmeden evvel sert dış deri ve kısır gövde çıkarılabilir. Ayrıca, sadece dikey eksen boyunca ikiye kesildiğinde baştan sona beyaz olan taze genç mantarlar kullanılmalıdır. Sararmaya, zeytin rengine veya kahverengiye dönmeye başlayanlar kesinlikle toplanmamalıdır. Çünkü, bu sporların olgunlaştığını ve onları yemeğinize eklerseniz lezzetin ciddi şekilde bozulacağını gösterir. Yan Poslaklar ile yapabileceğiniz en basit yemek, muhtemelen mantarlı omlettir, ayrıca kızartılabilir veya çorba yapmak için kullanılabilirler.

Ek bilgiler: Benzer türler arasında; Lycoperdon echinatum daha koyu, kırmızımsı bir belirti ile ve dikenlerle kaplıdır. Lycoperdon mammiforme, ilk başta beyazdır ve daha sonra yüzeyi, sonunda dökülen (ya da kolayca, hafifçe ovalanan) pul pul krem ​​pullarına bölünür.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarıma göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri için  Türkiye’nin Mantar Avcıları Facebook sitemizi de ziyaret edebilirsiniz. Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri4 gün ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora1 hafta ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri2 hafta ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae3 hafta ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae4 hafta ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum1 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis1 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae2 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae2 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces2 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus2 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus2 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus2 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae2 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus2 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri2 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia2 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae2 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae2 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae3 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus3 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula3 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri3 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe3 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri3 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri3 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae3 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina3 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe3 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista3 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe3 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri3 ay ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae4 ay ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae4 ay ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma4 ay ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia4 ay ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri4 ay ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista4 ay ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri4 ay ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)