Phellodon violascens – Öküzdilimantarı
Taksonomi – Sınıflandırma
Alem: Mantarlar – Fungi
Bölüm: Basidiomycota
Sınıf: Agaricomycetes
Takım: Thelephorales
Aile: Bankeraceae
Cins: Phellodon
Tür: Phellodon violascens
Phellodon violascens (=Bankera violascens), The spruce tooth mushroom İngilizce ismi ile de bilinen, genellikle ladin ağaçlarıyla mikorizal, etli irice bir şapkaya, grimsi kahverengi dikenlere ve özellikle gövdesinde menekşe rengi tonlara sahip olan nadir, Bankeraceae familyasına ait bir mantar türüdür. 2019 yılında Bankera cinsinden Phellodon cinsine taşınmış ve Phellodon violascens bilimsel adını almıştır.
İlk olarak 1955 yılında, Zdeněk Pouzar tarafından resmen tanımlanmıştır. Hydnum violascens, Sarcodon violascens ve Bankera violascens mantarın yaygın olarak bilinen sinonim ismleridir.
Şapka: 15 cm çapa kadar büyüyebilen iri ve etli şapkası, genelllkle 3-10 cm çapındadır. Gençken dışbükey (konveks) iken, zamanla düzleşir veya hafifçe içe çöker. Yüzeyi pürüzlü, pul pul dökülmeye meyilli ve düzensiz bir yapıdadır. Şapkasının rengi ismi ile müsemma bir şekilde, özellikle gençken menekşe-mor veya grimsi-kahverengi tonlarındadır. Olgunlaştıkça rengi daha koyu kahverengiye dönebilir.
Lameller: Bu mantarı diğerlerinden ayıran en belirgin özelliği, şapkanın altında lamellerin yerini Beyaz ve Turuncu Sığırdili mantarlarında olduğu gibi dişli, dikenimsi yapıların almasıdır. Bu dikenler başlangıçta beyaz olup, olgunlaştıkça gri-kahverengi bir renk alır.
Gövde-Sap: Sert ve oldukça liflidir. Sap rengi genellikle şapkayla benzer tonlardadır. Tabana doğru incelme eğilimi gösterebilir.
Koku ve Tat: Özellikle kurutulmuş örneklerin, çemen otunu veya akçaağaç şurubunu andıran kendine has bir kokusu vardır. Acımsı ve nahoş bir tadı vardır.
Spor Baskısı: Beyaz spor izi bırakır.
Habitat: Özelllkle Ladin ağaçları ile ektomikorizaldır. Asya , Avrupa ve Kuzey Amerika’da rastlanan, ancak nadir bulunan bir mantardır.
Türkiye’de de resmi kaydı olan Phellodon violascens (=Bankera violascens) türüne ülkemizde, Batı Karadeniz Bölümü, Asıl Ege Bölümü ve Antalya Bölümünde rastlanmıştır (TML Aralık 2020).
Mevsim: Bir Sonbahar mantarıdır.
Yenilebilirlik ve Toksisite: Phellodon violascens her ne kadar zehirli bir tür olarak sınıflandırılmasa da, sert ve lifli yapısı ile kötü tadı nedeniyle yenilmeyen mantarlar kategorisindedir.
Ek bilgiler: Benzer türler vardır;
- Bankera fuligineoalba daha beyazımsıdır ve sadece çam ağaçlarıyla ilişkilidir.
- Sarcodon scabrosus: Genellikle diğer dişli mantarlarla karıştırılır, ancak daha kırmızımsı ve pullu bir şapkaya sahiptir.
- Hydnellum peckii (Kanağlayan Mantarı): Benzer habitatlarda bulunur, ancak çoğu zaman “kanıyormuş” gibi kırmızı bir sıvı salgılaması ayırt edici özelliğidir.
- Pseudohydnum gelatinosum (Camdiş Mantarı): Çürüyen odun üzerinde büyüyen, jel kıvamında ve yarı saydam bir dişli mantardır.
Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.
GALERİ
Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.
