
Tricholoma sejunctum – Tellikarakız Mantarı
Taksonomi – Sınıflandırma
Alem: Mantarlar – Fungi
Bölüm: Basidiomycota
Sınıf: Agaricomycetes
Takım: Agaricales
Aile: Tricholomataceae
Cins: Tricholoma
Tür: Tricholoma sejunctum
Tricholoma sejunctum, Deceiving Knight (Yanıltıcı Şövalye) İngilizce ismi ile bilinen Tricholomataceae familyasına bağlı, Kuzey Yarımküre’de yaygın olarak bulunan mikorizal bir mantar türüdür. Türkiye Mantarları Listesinde “Tellikarakız Mantarı” olarak geçmektedir.
Şapka: Genellikle 3–10 cm çapındadır. Genç örnekler konveks yani dışbükey iken, mantar olgunlaştıkça giderek düzleşir. Şapka merkezinde hafif bir tepecik (umbo) kalabilir ya da düz-konveks bir form alır. Renk olarak oldukça değişkendir ancak tipik olarak yeşilimsi sarı, zeytin yeşili, sarımsı kahverengi tonlarındadır. Merkez kısmı genellikle daha koyu renklidir. Şapka yüzeyi düz ve kurudur, ancak nemli, yağışlı havalarda hafif yapışkan, şeffaf bir mukus tabakasıyla kaplanır. Şapkanın üzerinde merkezden dışa doğru yayılan koyu kahverengi ila siyahimsi lifçikler (fibriller) bulunur. Kenarları gençken hafifçe kıvrıktır.

Lameller: Tellikarakız mantarı lamelleri oldukça sık aralıklı olup, sapa girintili (emarginate/sinuate) bağlanmıştır. Lamellerin rengi başlangıçta beyaz veya kirli beyaz iken, mantar olgunlaştıkça sarımsı-krem veya sarımsı-açık kahverengi tonlarına döner. Kenarları düzensiz veya hafif dişli olabilir

Gövde-Sap: 3–10 cm uzunluğunda ve 1–2,5 cm kalınlığında olan sap, silindirik yapıda olup genellikle tabana doğru incelir veya sivrileşebilir. Beyaz veya sarımsı tonlardadır; yaşlandıkça kirli sarı-bej lekelere bürünebilir. Sap yüzeyi pürüzsüz veya ince boyuna lifçiklerle kaplıdır. Sap üzerinde yüzük (halka) yoktur. Tür, kalın, beyaz ve lifli bir dokuya sahiptir. Şapka derisinin hemen altında sarımsı bir renk tonu barındırabilir. Kesildiğinde renk değiştirmez.

Koku: Kokusu genellikle hafif unsu (mealy) olup, mantar olgunlaştıkça biraz ağır hoş olmayan bir hal alır.Tadı ise belirgin şekilde acıdır.
Spor Baskısı: Saf beyaz spor izi bırakır. Bazidyosporlar ortalama 5–7 × 4–6 µm boyutlarında olup, Eliptik görünümlüdür. Ve küçük bir apikulus içerir. Sporlar pürüzsüzdür, KOH içerisinde hiyalin yani şeffaf görünür ve inamyloid (İyot/Melzer solüsyonu ile maviye boyanmayan) özelliktedir. Basidyumlar (Basidia) ise genelllkle 4 sporlu olup, silindirik veya sopa görünümlüdür.
Habitat: Genellikle yaprak döken geniş yapraklı ağaçlarla (çoğunlukla meşe ve huş ağaçları) ektomikorizal bir türdür. Ancak zaman zaman çamların altında da bulunur.
Türkiye Mantarları Listesi Aralık-2020 kayıtlarına göre Türkiye’de Karadeniz Bölgesinde ve Akdeniz Bölümünde resmi kaydı olan bir Tricholoma türüdür.
Mevsim: Sonbahar.
Yenilebilirlik ve Toksisite: Acı tadı ve bazı varyetelerinin mide rahatsızlıklarına yol açabilmesi nedeniyle yenilemeyen (inedible) veya şüpheli bir tür olarak kabul edilir.
Ek bilgiler: Benzer türler ile karıştılması olasıdır; yakın akrabası olan Tricholoma flavovirens genellikle daha büyük ve daha etlidir. Diğer benzer türler arasında Tricholoma equestre, Tricholoma arvernense ve Tricholoma viridilutescens bulunur.
Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.
GALERİ













Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Harika fotoğrafları ile makalemize renk katan Mustafa Yurdakul kardeşimize ve Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

