Pholiota subochracea – Yivli Pulbaş Mantarı
Taksonomi – Sınıflandırma
Alem: Mantarlar – Fungi
Bölüm: Basidiomycota
Sınıf: Agaricomycetes
Takım: Agaricales
Aile: Strophariaceae
Cins: Pholiota
Tür: Pholiota subochracea
Pholiota subochracea, Yivli Pulbaş Türkçe ismi ile litaratürde yerini almış, Strophariaceae familyasına mensup, genellikle odunsu materyal üzerinde büyüyen , sarımsı şapkaları ve kahverengimsi spor baskıları ile bilinen tüketilmeyen çürükcül bir mantardır.
Şapka: Genellikle 2–6 cm çapında olan Yivli Pulbaş Mantarı şapkası, açık sarımsı–okre (kahverengimsi sarı) tonlardadır. Bazen turuncumsu ya da tarçın rengine yakın da olabilir. Genellikle kenarlar saha açık renk, merkeze doğru daha koyudur. Çoğunlukla kuru, ince pullu veya grenlidir. Mantar ıslak iken hafif yapışkanımsı, kaygan olabilir. Gençken bombeli, yarım küre veya kubbe görünümlü olup, olgunlaştıkça düzleşir. Yüzey düzensiz dağılmış çok küçük okre -kahverengi – kırmızımsı kahverengi lekeler içerir.
Doku şapkada açık sarı veya sarı, sapın üst kısmında sarı, alt kısmında pas kahverengidir.
Lameller: Sapa yapışık veya hafifçe aşağıya doğru iner. Önce açık sarımsı–okre (kahverengimsi sarı) olgunlaştıkça sporlar nedeniyle kahverengiye döner. Lamel aralıkları orta sıkılıktadır.
Gövde-Sap: 3–7 cm boyunda olan mantarın sapı Sarımsı–okre renkli veya yakın tonlardadır. Genellikle şapkadaki pulların daha ince bir versiyonuna sahip olabilir. Belirgin bir halkası genelde bulunmaz veya çok zayıf iz halinde olabilir. Sap silindirik, olgunlukta içi boş, çoğu kez eğri; üstte pürüzsüz ve açık sarı, tabana doğru okre-kahverengi; beyaz-sarı örtü (velum) artıklarının oluşturduğu parçalı pulcuklar taşır. Sap tabanı beyaz tüylüdür; genç bireylerde velum açık sarıdır ama sonra kaybolur.
Koku: Ayırt edici değildir.
Spor Baskısı: Spor izi kahverengidir. Sporlar ortalama 5–6 x 2–4 µm boyutlarında ve elipsoid – ovoid-elipsoiddir. Yandan bakıldığında bazıları hafif fasulye biçiminde görülür. Basidiyumlar yani sporları taşıyan keseler ise 21–27 × 4,5–6 µm boyutlarında silindirik tokalı ve 2 veya 4 sporludur
Habitat: Saprotrof yani çürükçül bir mantardır. Ölü odun materyalini parçalayarak ekosistemde önemli rol oynar. Çürümekte olan kütükler, ağaç kabukları, odun yığınları ve düşmüş dallar olmak üzere tamamen odunsu materyal üzerinde büyürler.
Özellikle yaprak döken ağaçlarda (daha sık), nadiren de olsa iğne yapraklı ağaçlar üzerinde büyürler.
Kuzey Amerika ve Avrupa’dan bildirilmiştir. Türkiye’de Doğu Karadeniz Bölümünde resmi kaydı yapılmış bir mantarımızdır.
Mevsim: Yaz ve Sonbahar.
Yenilebilirlik ve Toksisite: Türün yenilebilirliği hakkında kesin bilgi mevcut değildir. Ayrıca, aynı cinsin zehirli türleri ile (Pholiota aurivella= Pholiota squarrosa gibi) karıştırlma olasılığı da yüksek olduğundan kesinlikle tüketilmemelidir.
Ek bilgiler: Favre tarafından Avrupa’da Pholiota nematolomoides adıyla tanımlanan tür ile Pholiota subochracea eş anlamlı (sinonim) kabul edilir. Jacobsson (1990), tip materyalini inceleyerek bu iki türün aynı olduğu sonucuna varmıştır. Çekya buluntuları da bunu destekler niteliktedir
Aynı cinsin diğer üyeleri türler ile karıştırılması olasılığı vardır. Özellikle Pholiota aurivella (= Pholiota squarrosa) ile benzerler. Pholiota aurivella zehirli bir türdür.
Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.
GALERİ
Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.
