Connect with us

Amanita

İrisiğilli Kese Mantarı (Amanita magniverrucata)

Published

on

Amanita magniverrucata – İrisiğilli Kese


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Amanitaceae

Cins: Amanita

Tür: Amanita magniverrucata

Amanita magniverrucata, çam ağaçlarıyla (özellikle Panus radiata – The Monterey Pine yani Monterey Çamı) ile mikorizal olması sebebiyle, yaygın olarak “The pine cone amanita” ve “Great pine jewel” olarak adlandırılmış Amanitaceae familyasından bir agarik mantar türüdür. İlk kez 1982 yılında Amerikalı mikologlar Harry Delbert Thiers ve Joseph Ammirati tarafından bilimsel olarak tanımlanmış Amerika kıtasına özgü bir mantardır.

Şapka: 6-15 cm genişliğinde olan şapka önce dışbükeydir, sonra neredeyse düz bir şekilde genişler. Şapkanın kenar boşluğu içe doğru kıvrılır. İlk başta beyaz ila beyazımsı renkte olan şapka morardığında hafifçe koyulaşır. Yüzeyi yaşlılığa kadar kuru donuk bir görünüme sahiptir, yaşlılıkta ise nemli ila yarı yapışkan olabilir. Belirgin bir kütikülden yoksun gibi görünüyor. Şapka sapın üzerinde 8 – 30 mm kalınlığındadır ve eti beyazdır ve kesildiğinde veya berelendiğinde renk değişmez.

Bu türün siğilleri, aralarında iyi biçimlenmiş bir pileipellis olmaksızın doğrudan şapka etine bağlıdır. Bu anatomi, insanları yanıltarak “pileipellis”in dikey olarak yönlendirilmiş hücre zincirlerinden oluştuğunu düşünmelerine neden olabilir, oysa görülen çok kalın siğillerin alt kısmıdır. Yaşlılıkta şapka, özellikle ıslandığında jelatinleşir/çürür, daha sonra siğiller yıkanabilir veya başka şekilde çıkarılabilir.

Amanita magniverrucata

Lameller: Bu türün lamelleri ilk başta dar bir şekilde yapışık (adnate) veya sığ çentiklidir, daha sonra serbest hale gelir. Lameller oldukça sık, beyazdan kirli beyaza ve soluk fildişi rengine kadar değişir.

Amanita magniverrucata

Gövde-Sap: Ortalama 6-12 cm uzunluğa ve 1- 4 cm kalınlığa sahip olan sap beyaz veya beyaz yakın renklerde, oldukça katı ve etlidir. Sap tabanda tipik olarak soğanlı ve kök benzeri bir uzantıya sahiptir. Sap yüzeyi beyaz, kuru, tepede çizgili, altta pamuksu-flokoz, bazen eskiliğinden veya işlenmesinden dolayı devetüyü-kahverengi olabilir. Evrensel peçe yani kısmi örtü, zarsı, ince ve kırılgandır. Ya genç şapka üzerinde kalıntılar, parçalar bırakır, ya da kaybolup gider. Sap üzerinde kısa ve küçük bir halka bulunur. Bu halka da olgunlukta ve çevresel etkenler nedeniyle düşebilir veya kaybolup gidebilir.

Sapının taban kısmında 35 – 105 × 18 – 60 mm boyutlarında, başlangıçta havuç veya şalgam şeklinde bir soğanı bulunur. Tabandaki volvası, yaşlandıkça kaybolabilen bir ila birkaç pullu halkadan oluşur. Bu volva ilk başlarda kalın ve oldukça pürüzsüzdür, tüm yığını kaplar. Daha sonra areolat hale gelir ve şu şekilde göze çarpan siğillere bölünür.

Amanita magniverrucata

Koku: Bu türün kokusunun ilk başta belirsiz, ancak daha sonra güçlü ve nahoş bir hal aldığı, tadının ise hafif olduğu bildirilmiştir..

Spor Baskısı: Spor baskısı beyazdır. Sporlar 9-11.5 x 6-8 µm boyutlarında, oval, ince duvarlı ve Amiloid’dir.

Habitat: Tek başına veya çam ağaçlarının altına dağılmış halde, özellikle Piskopos çamı (Pinus muricata), Monterey çamı (Pinus radiata) ve Kıyı meşesi (Quercus agrifolia) altında büyürler. Ayrıca diğer bazıkozalaklı ağaçlar, Huckleberry (Vaccinium ovatum), Manzanita (Arctostaphylos manzanita) veya Madrone (Arbutus menziesii) ile de mikorizal olabilirler.

Türkiye’de de resmi kaydı yapılmış olan türe, Siirt ve Kars illerimizde yapılan bilimsel saha çalışmalarında rastlanmıştır. Henüz resmi olmasa da, Balıkesir ilimizin de tür için yeni bir lokalite olacağını umuyoruz.

Mevsim: Bu mantar kışın ortasından kış sonuna kadar habitatlarında görülebilir.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Yenilebilirliği ile ilgili bir bilgi bulunamamıştır. Lakin, Amanita türlerinin birçoğu gibi zehirli olabileceğini göz önünde bulundurmak önemlidir.

Ek bilgiler: Bu beyaz ve büyük Amanita türünün şapkası üzerinde, Calvatia sculpta mantarındaki gibi devasa siğilleri var. Ayrıca alışılagelmişin dışında, genellikle pullu halkalara sahip, köklü, soğanlı bir sap tabanı bulunur. Amanita cokeri türüne benzer ama o biraz daha küçüktür. Amanita magniverrucata gibi, şapkaya sıkı bir şekilde yapışan siğiller vardır, ancak bunlar genellikle daha az etkileyicidir. Ek olarak, sapının tabanında A. magniverrucata türünde gördüğümüz pullu volva halkaları yoktur.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALER

Mantarın sitemizde yazılmasına vesile olan ve harika fotoları ile bizlere destek veren Mantarlı Yaşam Facebook üyesi, Balıkesir’den sayın Burakhan Kösem’e çok teşekkür ederiz.

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Discina5 saat ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe3 gün ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista3 gün ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri1 hafta ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri1 hafta ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe1 hafta ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri2 hafta ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae2 hafta ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae2 hafta ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae3 hafta ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma3 hafta ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia3 hafta ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista4 hafta ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri4 hafta ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina4 hafta ago

Benli Galerina (Galerina graminea)

Inocybaceae4 hafta ago

Yıldızkümbet Mantarı (Inocybe asterospora)

Mantar Türleri1 ay ago

Huş Kirmiti (Russula betularum)

Clitopilus1 ay ago

Çukur Unmantarı (Clitopilus cystidiatus)

Infundibulicybe1 ay ago

Akdeniz Ebişkesi (Infundibulicybe mediterranea)

Lentinus1 ay ago

Saçaklı Kaplanmantarı (Lentinus crinitus)

Cortinariaceae1 ay ago

Tüy Örümcekmantarı (Cortinarius glaucopus)

Auriculariaceae1 ay ago

Kıvrık Karabeyin Mantarı (Exidia glandulosa)

Agaricaceae1 ay ago

Sarı Kirpik Mantarı (Floccularia luteovirens)

Fomitiporia1 ay ago

Robust Braket Mantarı (Fomitiporia robusta) 

Mantar Türleri1 ay ago

Yoz Cüceyelpaze Mantarı (Sarcomyxa serotina)

Boletaceae2 ay ago

Biberlibolet (Chalciporus piperatus)

Amanitaceae2 ay ago

Ak Sümüklükafa Mantarı (Zhuliangomyces illinitus)

Camillea2 ay ago

Sigara İzmariti Mantarı (Camillea leprieurii)

Mantar Türleri2 ay ago

İçikınalı Mantar (Melastiza chateri)

Crepidotaceae2 ay ago

Acur Ayaksız Mantarı (Crepidotus mollis)

Lyophyllaceae2 ay ago

Sütperisi Mantarı (Ossicaulis lignatilis)

Mantar Türleri2 ay ago

Yersakalı Mantarı (Pterula multifida)

Lenzites2 ay ago

Lamelli Huş Poliporu (Lenzites betulinus)

Armillaria2 ay ago

Hardal Balmantarı (Armillaria sinapina)

Entolomataceae2 ay ago

Öz Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asyae)

Bankeraceae2 ay ago

Kabukağlayan Mantarı (Hydnellum concrescens)

Entolomataceae2 ay ago

Has Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asanii)

Albatrellaceae3 ay ago

Gönmantarı (Scutiger pes-caprae)

Mantar Türleri3 ay ago

Peslivan Mantarı (Pseudoclitocybe cyathiformis)

Agaricaceae3 ay ago

Çakalosuruğu Mantarı (Lycoperdon excipuliforme)

Mantar Türleri3 ay ago

Akkarakız Mantarı (Tricholoma album)

Amanita3 ay ago

İrisiğilli Kese Mantarı (Amanita magniverrucata)

Amanitaceae3 ay ago

Başlı Duvakluca Mantarı (Saproamanita codinae)