Connect with us

Bjerkandera

Kandermantarı (Bjerkandera adusta)

Published

on

Bjerkandera adusta – Kandermantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Polyporales

Aile: Meruliaceae

Cins: Bjerkandera

Tür: Bjerkandera adusta

Bjerkandera adusta, yaygın olarak dumanlı polipor (smoky polypore) veya dumanlı braket  (smoky bracket) olarak bilinen, canlı ağaçlarda beyaz çürümeye neden olan, ancak en yaygın olarak ölü odun üzerinde görülen bir bitki patojenidir. Türkiye Mantarları Listesi adlı bilimsel çalışmada, bu mantara “Kandermantarı” Türkçe ismi verilmiştir.

Kandermantarı – Bjerkandera adusta, ilk olarak 1787’de, ona Boletus adustus bilimsel ismini veren Alman botanikçi Carl Ludwig Willdenow (1765 – 1812) tarafından tanımlanmıştır. Yaklaşık bir yüzyıl sonra, 1880’de, bu ahşap-çürüten mantar, şu anda kabul edilen bilimsel adını, Bjerkandera cinsini ve diğer birkaç cinsi oluşturan Fin mikolog Petter Adolf Karsten’in onu Bjerkandera adusta olarak yeniden adlandırmasıyla almıştır.

Bjerkandera adusta’nın eş anlamlıları arasında Boletus adustus, Boletus carpineus, Boletus crispus ve Polyporus adustus bulunur.

Özel sıfat “adusta” kavrulmuş anlamına gelirken, Bjerkandera cinsi, Carl Linnaeus ve daha sonra Elias Magnus Fries de dahil olmak üzere diğer birçok ünlü İsveçli doğa bilimcisinin, araştırma ve öğretimlerinin çoğunu yürüttüğü Uppsala Üniversitesi’nde okuyan İsveçli bir din adamı, meteorolog, botanikçi ve entomolog olan Clas Bjerkander’in (1735 – 1795) onuruna verilmiştir.

Şapka: Ortalama 3–7 cm çapında olan B.adusta şapkası ince, dışbükey ila neredeyse düz, yelpaze şeklinde veya raf benzeri bir görünümde olabilir., Mantar genellikle gruplar halinde bulunur. Bu tür, komakçısının veya substratın alt tarafında büyürse resupinate (Tepetaklak, yani alt-üst) olabilir. Kenar boşluğu beyazdır, yaşla birlikte kararır. CildiYüzey dokusu hafif tüylüdür (tomentose), ilk başta soluk eşmerkezli bölgelerle, yaşla birlikte neredeyse tamamen tüysüz ve süet benzeri olabilir.

Mantarın eti, ince, elastik ve iki katmanlıdır., tüplerin üzerinde grimsi ila siyahımsı iken, derinin yani dokunun altında beyazımsıdır.

Bjerkandera adusta

Gözenekler ve Tüpler: Yaklaşık 1 mm uzunlukta tüpler, soluk griden griye olabilir. Verimli yüzey (Himenyum) milimetre başına 4–7 adet, aralıklı gözeneklere sahip, sığ tüpler ile kaplıdır. düşmektedir. Mantarın gözenek yüzeyi soluk devetüyü veya duman grisidir. Hasar gördüğünde, zedelendiğinde ve ellendiğinde kararma eğiliminde olabilir.

Bjerkandera adusta

Gövde-Sap: Sap yoktur, yada yok denecek kadar az gelişmiştir. Genellikle konakçısına direk gövdesinden bağlıdır.

Bjerkandera adusta

Koku: Ayırt edici olmamakla birlikte ekşi bir tadının olduğu bildirilmiştir.

Spor Baskısı: Spor baskısı beyazdır. Sporlar eliptik, pürüzsüz ve renksiz yani hiyalin olup, 4.5-5.5 x 2.5-3µm boyutlarındadır.

Habitat: Kayın ağaçları başta olmak üzere, sert ağaçların ölü odunları üzerinde, ancak nadiren de olsa kozalaklı ağaçlarda. Sert ağaçların ölü odunlarında, özellikle Kayın üzerinde, ancak nadiren kozalaklı ağaçlarda. Saprotrofik, beyaz çürüklüğe neden olan bir mantardır ve konakçı olduğu ağaçlarda beyaz çürüklüğe neden olur.

Türkiye genelinde yaygın bir mantar türüdür.

Mevsim: Yaz ve sonbahar sezonudur. Ancak, kış aylarında da tek tük büyüdükleri bilinmektedir.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Tüketilmeyen bir ağaç poliporudur.

Ek bilgiler: Bu mantar ile karıştırılması olası türler mevcuttur. Özellikle daha genç evrelerde Hindi Kuyruğu mantarı  (Trametes versicolor) ile kolayca karıştırılabilir, ancak Hindi Kuyruğu mantarının kabuğu daha çok çeşit renge sahiptir ve gözenek yüzeyi çok daha parlak beyazdır.
Yakın akrabası, Büyük Dumanlı Braket (Bjerkandera fumosa) ise biraz daha büyük (4-10 cm çapında), şapkası daha soluk renklidir ve çoğunlukla Çınar’da, aynı zamanda Kızılağaç, Tatlı Kestane veya diğer sertağaç cinslerinde de büyür. Etinin iki katmanı arasında koyu renkli bir tabaka vardır.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Boletaceae17 saat ago

Sahte Çörek Mantarı (Boletus huronensis)

Mantar Türleri4 gün ago

Tepeli Paraşüt Mantarı (Marasmius collinus)

Gloeophyllaceae1 hafta ago

Kokulu Kütüktereği Mantarı (Gloeophyllum odoratum)

Boletaceae2 hafta ago

Kuzumantarı (Neoboletus eryhtropus)

Bjerkandera2 hafta ago

Kandermantarı (Bjerkandera adusta)

Mantar Türleri2 hafta ago

Ak Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia armatospora)

Mantar Türleri3 hafta ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora4 hafta ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri1 ay ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae1 ay ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae1 ay ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum2 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis2 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae2 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae2 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces2 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus2 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus2 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus3 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae3 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus3 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri3 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia3 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae3 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae3 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae3 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus3 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula3 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri3 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe3 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri3 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri3 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae4 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina4 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe4 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista4 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe4 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri4 ay ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae4 ay ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae4 ay ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)