Connect with us

Mantar Türleri

Ak Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia armatospora)

Published

on

Scutellinia armatospora – Ak Dikenlitabak Mantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Ascomycota

Sınıf: Pezizomycetes

Takım: Pezizales

Aile: Pyronemataceae

Cins: Scutellinia

Tür: Scutellinia armatospora

Scutellinia armatospora, Türkiye’de Ak Dikenlitabak Mantarı (Türkiye Mantarları Listesi-Aralık 2020) olarak tanınan Pyronemataceae familyasına mensup bir Ascomycota mantarıdır.

Scutellinia armatospora (Denison) sporlarının (askospor) dikenli yapısı, mikroskop altında ayırt edici bir özellik olarak öne çıkar. Bu özellik bu türün tanımlanmasında bilinmesi gereken çok önemli bir ayıraçtır.

Makroskobik (Morfolojik) Özellikleri: Mantarın şapkası (Apothecium), 2-7 mm boyutlarında, dairesel, gençken yarım küre veya çanak şeklinde olan gövde olgunlaştıkça (yaşla birlikte) yassılaşır (düzleşir) ve disk şeklini alır. Şapkanın kenarları (margin) belirgin şekilde tırtıklı veya tüylü, siyah veya koyu kahverengi kıllarla kaplıdır.

Ak Dikenlitabak Mantarında hymenium yani sporları bulunduran ve taşıyan yüzey (şapkanın üst yüzeyi), parlak turuncu ila kırmızı renklidir. Mantarın dış yüzeyi ve kenarı koyu kahverengi kıl benzeri tüylerle kaplıdır.

Gövde-Sap: Mantar yerde ve sapsızdır. Genellikle sapı yoktur veya çok kısa ve belirgin değildir de diyebiliriz.

Bu mantarın miselleri, toprak veya çürüyen bitki materyalleri üzerinde yayılır.

Scutellinia armatospora

Koku: Belirgin bir kokusu yoktur, kokusu için ayırt edici değildir diyebiliriz.

Spor Baskısı: Spor baskısı rengi kahverengi ile koyu kahverengi arasında olabilir. S.armatospora askosporları hiyalin, yuvarlak ve küt olup, silindirik veya konik dikenlerle süslenmiştir. Askosporlar yaklaşık 16-17 µm boyutlarındadır. 8 sporlu olan Asci ise 280-300 × 20-22 µm boyutlarındadır. Parafizler silindiriktir. Tüyler 1000 × 40 µm kadar olup, koyu kahverengi, kalın duvarlı ve çoklu bölmelidir.    

Habitat: Hem geniş yapraklı, hem de iğne yapraklı ormanlarda, orman yollarında, patika kenarlarında, çıplak ve kumlu bölgelerde büyürler. Bu mantar türü genellikle, nemli ormanlık alanlarda, çürüyen odun, yaprak veya toprak üzerinde bulunur.

Bu mantarın ilk Türkiye kaydı, 2011 yılında değerli hocalarımız Prof Dr Ilgaz Akata, Prof Dr Abdullah Kaya ve Prof Dr Yasin Uzun tarafından Doğu Karadeniz Bölgesinden toplanan örnekler ile yapılmıştır. İncelenen bu örnekler 2009 yılında, Trabzon ili, Yomra ilçesi, Kasüstü Köyünde yol kenarında, çıplak zeminde bulunmuştur. Türün bulunmasında ve ilk Türkiye kaydının yapılmasında emeği geçen tüm hocalarımıza çok teşekkür ediyoruz.

Mevsim: Yaz ve Sonbahar. Özellikle, Hazirandan Ekim ayına kadar habitatlarında bulunabilirler.

Yenilebilirlik ve Toksisite: S. armatospora – Ak Dikenlitabak Mantarı, genellikle yenilebilir mantarlar arasında sınıflandırılmaz. Küçük boyutları ve sert, dikenli sporları nedeniyle toplama ve tüketim açısından pratik değildirler. Ayrıca, yenilebilir olup, olmadığını belirten güvenilir bir kaynak ve bilgi yoktur, bu yüzden bu mantarın tüketilmesi tavsiye edilmez.

Ek bilgiler: Scutellinia armatospora – Ak Dikenlitabak Mantarına benzer türler arasında Scutelinia cinsinin diğer türleri ve de özellikle Scutellinia trechispora (Berk. & Broome) Lambotte bulunmaktadır; Ancak, S. armatospora küt, silindirik veya konik dikenleri olan küresel askosporlar sayesinde diğer tüm Scutellinia üyelerinden kolayca ayırt edilir. S. armatospora, daha küçük askosporları ve dış görünüşü ile S. trechispora türünden ayrılır. Bazı kaynaklarda bu 2 türün aynı mantar olduğu yazmaktadır.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Boletaceae17 saat ago

Sahte Çörek Mantarı (Boletus huronensis)

Mantar Türleri4 gün ago

Tepeli Paraşüt Mantarı (Marasmius collinus)

Gloeophyllaceae1 hafta ago

Kokulu Kütüktereği Mantarı (Gloeophyllum odoratum)

Boletaceae2 hafta ago

Kuzumantarı (Neoboletus eryhtropus)

Bjerkandera2 hafta ago

Kandermantarı (Bjerkandera adusta)

Mantar Türleri2 hafta ago

Ak Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia armatospora)

Mantar Türleri3 hafta ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora4 hafta ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri1 ay ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae1 ay ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae1 ay ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum2 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis2 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae2 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae2 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces2 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus2 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus2 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus3 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae3 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus3 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri3 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia3 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae3 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae3 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae3 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus3 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula3 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri3 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe3 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri3 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri3 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae4 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina4 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe4 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista4 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe4 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri4 ay ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae4 ay ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae4 ay ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)