Connect with us

Boletaceae

Kuzumantarı (Neoboletus eryhtropus)

Published

on

Neoboletus eryhtropus – Kuzumantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Boletales

Aile: Boletaceae

Cins: Neoboletus

Tür: Neoboletus eryhtropus

Neoboletus eryhtropus Boletaceae familyasına mensup, kesildiğinde veya berelendiğinde rengi maviye dönen, yenilebilir bolet (Neoboletus) türüdür.

Her ne kadar bazı kaynaklarda, yakın akrabası ve aynı cinse mensup Neoboletus luridiformis ile sinonim oldukları belirtilmiş olsa da, Kuzumantarı-Neoboletus eryhtropus ve Kızıl Bolet-Neoboletus luridiformis farklı türlerdir. Ayrıca, karışıklığa sebep olan diğer bir tür de Neoboletus praestigiator ((R. Schulz) Svetash., Gelardi, Simonini & Vizzini, Index Fungorum 300: 1 (2016). )Species Fungorum’da da bu 3 mantarın ayrı türler olduğu bildirilmiştir.

Tür, ilk olarak 1796 yılında Boletus erythropus bilimsel ismi ile tanımlanmıştır. Birçok farklı sinonim ismi ile anıldıktan sonra, mantar, 2015 yılında, şu anki bilimsel ismini almıştır.

Şapka: Şapka çapı 5-15 cm arasında değişir. Gençken yarım küre şeklinde olup, olgunlaştıkça giderek düzleşir (önce yarı küresel, sonra dışbükey ve ensunda düzleştirilmiş). Şapka kenar boşluğu, düz-kavislidir. Şapka yüzeyi pürüzsüz, kadifemsi ve mattır. Şapka rengi koyu kahverengi ila kırmızımsı kahverengi arasında veya bu renklere yakın tonlarda olabilmektedir.

Neoboletus eryhtropus

Dokusu (eti) sert, parlak sarı renkli, kesildikten hemen sonra yoğun mavimsidir.

Gözenekler ve Tüpler; Şapkanın alt kısmındaki tüpler ve gözenekler başlangıçta sarı renkte olup, zamanla kırmızımsı (kan kırmızısı ila tuğla kırmızısı)renge dönüşebilir. Berelendiğinde, dokunulduğunda gözenekler ve tüpler maviye (bazen siyahımsı) %döner.

Bu mantarın en dikkat çekici özelliklerinden biri, dokunulduğunda, berelendiğinde veya kesildiğinde renginin maviye dönüşmesidir. Bu renk değişimi, mantarın içindeki kimyasal bileşiklerin oksidasyonundan kaynaklanır. Her renk değiştiren mantar zehirli değildir! Ama, berelendiğinde, kesildiğinde rengi maviye dönen zehirli boletlerde vardır.

Neoboletus eryhtropus

Gövde-Sap: Mantarın sapı, 6-12 cm uzunluğunda ve 2-4 cm kalınlığındadır. Sap oldukça sağlam, silindirik, tabana doğru genişlemiş, turuncu-sarı ve yoğun mor kırmızı noktalar ile kaplıdır. Sap kesildiğinde veya berelendiğinde dokusu ve gözenekler gibi maviye döner, morarır.

Neoboletus eryhtropus

Koku: Ayırt edici değildir.

Spor Baskısı: Spor baskısı zeytin kahverengisidir. Sporlar oldukça düzgün ve eliptiktir. 

Habitat: Avrupa ve Asya’nın ormanlık bölgelerinde yaygındır. Özellikle kayın, meşe ve ladin ağaçlarının yakınında bulunur. N. erythropus, ağaç kökleri ile mikorizal bir ilişki kuran bir türdür.

Türkiye de resmi kaydı yapılmış bölgeler arasında; Karadeniz Bölgesi, Asıl Ege Bölümü, Orta Kızılırmak ve Konya Bölümleri ile Adana Bölümü bulunur.

Mevsim: Yaz ve Sonbahar.

Yenilebilirlik ve Toksisite: İyi pişirildiğinde tüketilebilir, lezzetli bir mantardır. Neoboletus erythropus’- Kuzumantarının çiğ tüketimi mide bulantısı, kusma ve ishal gibi gastrointestinal rahatsızlıklara neden olabilir. Bu nedenle, mantarın pişirilerek tüketilmesi önerilir. Şeytan Boleti dediğimiz Rubroboletus satanas ile ve benzer diğer zehirli mantarlarla karıştırılma riski nedeniyle, bu tür renk değiştiren bolet mantarlarını sadece uzman bir rehber eşliğinde toplamak, tüketilecekse güvenilir bir kaynak kullanarak doğru şekilde tanımlamak önemlidir.

Ek bilgiler: N. erythropus ile karıştırılması olası yenilebilir ve de zehirli türler mevcuttur. Diğer bazı Neoboletus türleri ile karıştırılabilir. Mesela, Neoboletus luridiformis, N. erythropus ile karıştırılabilir, çünkü benzer renk ve şekillere sahiptirler. Ancak, Neoboletus erythropus’un rengi genellikle daha koyu ve gözenekleri daha belirgindir.

Zehirli Rubroboletus satanas yani Şeytan Boleti ile de karıştırılabilir; Bu mantar türü de kırmızımsı tüplere sahiptir, ancak şapka üstü çok açık renklerdedir. Oldukça zehirli bir türdür ve dikkatle ayırt edilmelidir.

Benzer diğer türler arasında; Suillellus luridus, Caloboletus calopus, Boletus queletii, Imperator rhodopurpureus ve Rubroboletus dupainii bulunur.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Boletaceae17 saat ago

Sahte Çörek Mantarı (Boletus huronensis)

Mantar Türleri4 gün ago

Tepeli Paraşüt Mantarı (Marasmius collinus)

Gloeophyllaceae1 hafta ago

Kokulu Kütüktereği Mantarı (Gloeophyllum odoratum)

Boletaceae2 hafta ago

Kuzumantarı (Neoboletus eryhtropus)

Bjerkandera2 hafta ago

Kandermantarı (Bjerkandera adusta)

Mantar Türleri2 hafta ago

Ak Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia armatospora)

Mantar Türleri3 hafta ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora4 hafta ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri1 ay ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae1 ay ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae1 ay ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum2 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis2 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae2 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae2 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces2 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus2 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus2 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus3 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae3 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus3 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri3 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia3 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae3 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae3 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae3 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus3 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula3 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri3 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe3 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri3 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri3 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae4 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina4 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe4 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista4 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe4 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri4 ay ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae4 ay ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae4 ay ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)