Connect with us

Gloeophyllaceae

Kokulu Kütüktereği Mantarı (Gloeophyllum odoratum)

Published

on

Gloeophyllum odoratum – Kokulu Kütüktereği Mantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Gloeophyllales

Aile: Gloeophyllaceae

Cins: Gloeophyllum

Tür: Gloeophyllum odoratum

Gloeophyllum odoratum, dünya mantar literatürlerinde “Anise Mazegill” ingilizce ismi ile bilinen, genellikle iğne yapraklı ağaçlardan ladin ağacı (Picea sp.) kütüklerinde ve düşen dallarında büyüyen, kösele gibi sert ve anason kokulu bir ağaç poliporudur. Bu mantar, muhtemelen konakçı ağaçtaki bazı maddeleri kullanarak bir dizi benzersiz aromatik bileşik üretir. Bu aromalar, mantara Latince’de “kokulu” anlamına gelen kendine özgü lakap (ve epitet ismi ) olan “odoratum” u vermek için yeterlidir.

Bu mantar ilk keşfedildiğinden günümüze bir çok isimle anılmıştır; Bilinen sinonim isimleri arasında; Boletus annulatus (1774), Boletus odoratus (1789), Ceratophora fribergensis (1793), Boletus ceratophorus (1794), Boletus odoratus var. ß ceratophorus (1794), Boletus odoratus var. ß polymorphus (1801), Boletus polymorphus (1811), Polyporus odoratus (1821), Polyporus odoratus var. ß ceratophora (1825), Polyporus odoratus var. γ polymorphus (1825), Daedalea sepiaria var. ß porous (1828), Trametes odorata (1838), Lenzites sepiarius var. porosa (1876), Fomes odoratus (1882), Trametes odorata var. b polymorpha  (1888), Trametes odorata var. a ceratophora (1888), Trametes odorata var. c radiosa  (1888), Ochroporus odoratus (1888), Daedaleopsis odorata (1899), Trametes annulata (1916), Polyporus vajsii  (1922), Anisomyces odoratus f. ceratophora (1940), Anisomyces odoratus f. polymorpha (1940), Ceratophora odorata (1941), Gloeophyllum odoratum (1943), Osmoporus odoratus (1944), Osmoporus odoratus f. polymorphus (1962) ve Osmoporus odoratus f. ceratophorus (1962) bulunur.

Şapka: Çok yıllık bir ağaç mantarıdır. Mantarın kahverengi gövdeleri yelpaze veya tabak benzeri görünümlü olup, orta büyüklükte veya büyüktür. Genç kısımlar koyu kahverengi ila açık kahverengi renktedir. Daha sonra olgunlaştıkça koyu kahverengiden neredeyse siyaha veya siyahımsı gri bir renge dönüşür. Şapka çapı, 5-15 (max 20) cm uzunluğunda ve 2-5 (max 8) cm kalınlığındadır. Şapka üstünde ince, düzensiz çizgiler ve düzensiz kadifemsi yüzey vardır.

Gloeophyllum odoratum

Gözenekler ve Tüpler: 0.3-0.5 mm çapında olan gözenekler, gençken grimsi turuncu renktedir, daha sonra koyulaşarak donuk kahverengiye döner.

Gloeophyllum odoratum

Gövde-Sap: Sapı hiç yoktur veya fark edilmeyecek kadar küçük ve önemsizdir. Gövdeden, direk, konakçısı olduğu ağacın kütüğüne veya düşmüş gövdesine yanal olarak tutunurlar.

Gloeophyllum odoratum

Koku: Özellikle genç örnekler, kuvvetli ve hoş anason kokusu ile karakterizedir.

Spor Baskısı: Silindirik, eliptik sporlar 6-7.5-(8) x 3-4-(5) µm boyutlarında olup pürüzsüz, ince ve hiyalindir. Tetrasporik bazidler, 17-22(-24) x (3.5)- 5-6 µm boyutlarındadır. KOH'(Potasyum Hidroksit) uygulandığında sarımsı bir renk alır.

Habitat: Çoğunlukla ladin gibi iğne yapraklı (Picea) ağaçların ve nadiren de olsa çam (Pinus) ağaçlarının kütüklerinde ve düşmüş gövdeleri üzerinde büyürler. Saprotrof yani çürükçül beslenen bir mantardır. “Kokulu Kütüktereği” Türkçe ismi ile bilinen türün, Türkiye’de Karadeniz ve Akdeniz bölgelerimizde resmi kaydı bulunmaktadır.

Mevsim: Yaz sonundan sonbahar sonuna kadar habitatlarında büyürler.

Yenilebilirlik ve Toksisite: G. odoratum mantarı yenilebilir bir mantar değildir. Bu mantar türü, odun çürüten (saprotrof) bir mantar olarak bilinir ve genellikle kösele gibi sert, odunsu bir yapıya sahiptir. Mantarın besin değeri yoktur ve potansiyel olarak zararlı dahi olabilir. Bu nedenle, yenilmesi tavsiye edilmez.

Ek bilgiler: G. odoratum çok yaygın değildir. Bilinen diğer Gloeophyllum türleri G. protactum, G. sepiarium, G. abietinum ve G. trabeum’dur. Sadece G. odoratum’un taze ve genç olanları ladin üzerinde büyüdüğünde güçlü bir anason kokusu üretirler.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Boletaceae17 saat ago

Sahte Çörek Mantarı (Boletus huronensis)

Mantar Türleri4 gün ago

Tepeli Paraşüt Mantarı (Marasmius collinus)

Gloeophyllaceae1 hafta ago

Kokulu Kütüktereği Mantarı (Gloeophyllum odoratum)

Boletaceae2 hafta ago

Kuzumantarı (Neoboletus eryhtropus)

Bjerkandera2 hafta ago

Kandermantarı (Bjerkandera adusta)

Mantar Türleri2 hafta ago

Ak Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia armatospora)

Mantar Türleri3 hafta ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora4 hafta ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri1 ay ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae1 ay ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae1 ay ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum2 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis2 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae2 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae2 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces2 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus2 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus2 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus3 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae3 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus3 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri3 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia3 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae3 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae3 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae3 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus3 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula3 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri3 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe3 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri3 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri3 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae4 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina4 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe4 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista4 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe4 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri4 ay ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae4 ay ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae4 ay ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)