Connect with us

Agaricaceae

Ayıpufu mantarı (Calvatia gigantea)

Published

on

Calvatia gigantea – Ayıpufu mantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Agaricaceae

Cins: Calvatia

Tür: Calvatia gigantea

Yaygın olarak Giant pufball olarak bilinen Ayıpufu Mantarı- Calvatia gigantea, genellikle yaz sonu ve sonbahar aylarında çayırlarda, tarlalarda ve yaprak döken ormanlarda yaygın olarak bulunan bir Puffball (Puf) mantarıdır.  Dünyanın ılıman iklime sahip bölgelerinde yaygın olarak bulunur. Bilinen diğer isimleri Kabak Mantarı, Dev Puf Mantarı, Dev Posuruk Mantarıdır.

Genel özellikleri: Dev Ayı pufu mantarlarının çoğu 10 ila 50 santimetre, bazen 90 cm çapında büyür. Ancak bazen bazıları 150 cm’ye kadar çaplara ve 20 kg ağırlığa ulaşabilir. Olgun dev puf mantarının içi yeşilimsi kahverengidir, tam olgunlaşmamış, genç puf toplarının içi ise beyazdır. Büyük beyaz mantarlar bu genç , kesildiğinde içi beyaz olan evrelerinde tüketilebilirler.

Calvatia gigantea
Calvatia gigantea

Hemen hemen hiçbir steril taban bölümü ve sapı yoktur. Bu beyaz balon yumağı görünümlü mantarın içinin neredeyse tamamı, beyazdan sarımsı zeytine dönüşen ve sonunda sporlar olgunlaştıkça kahverengiye dönüşen verimli bir spor kütlesi ile doludur.

Calvatia gigantea
Calvatia gigantea

Başlangıçta beyaz olan büyük, hafifçe düzleştirilmiş düzensiz küre şeklinde bir gövdeye sahip olan Giant Puffball, yumrulu ve kösele bir yüzeye sahiptir. Toprağa kök benzeri bir miselyal kordonla bağlandığı bilinir. Genellikle bu miselyal kordon bağı kırılarak, balonun rüzgârda yuvarlanmasına ve dış deri yırtıldıktan sonra sporları geniş bir şekilde dağıtmasına izin verir.

Calvatia gigantea
Calvatia gigantea

Koku:  Belirgin bir kokusu olamamakla beraber, çok zayıf, hoş bir kokusu olduğu bildirilmiştir,  ayırt edici bir tadı yok.

Spor Baskısı:  Çoğu mantarların aksine Ayı pufu mantarının sporları mantar veren etli gövdenin içinde yer alır. Büyük örneklerin, kolaylıkla bir kaç trilyon spor içerebildiği bildirilmiştir. Sporları sarımsı renkte ve pürüzsüz olup, 3-5 µm boyutlarındadır.                  

Habitat:  Yaprak döken ormanlık alanların açıklarında, çayırlık alanlarda, tarla kenarlarında bazen tek ve genellikle öbekler halinde rastlamak mümkündür. Nadiren mezarlık alanlarda da yetişdiği bilinmektedir.

Mevsim: İlkbahar aylarının sonlarında başlayarak sonbaharın ortalarına kadar rastlamak mümkündür.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Tüm puf mantarı türleri genç evrelerde yenilebilir olarak kabul edilir. Ancak etin renginin saf bembeyaz olması gerekmektedir. Önce sarı sonra kahverengi renge dönüştüğü zaman yani spor oluşmaya başladıysa sindirim sistemi sorunlarına yol açabilir. Mantar avcıları açısından fazla mutfak değeri olmasada benim şahsi görüşüm uygun baharatlarla muamele edildiğinde kuzu iliği tadında lezzete sahip, mutfak değeri iyi olan bir mantardır.

Ek bilgiler: Bu türün sınıflandırması son yıllarda revize edilmiştir. Nedeni ise, tüm puf mantarlarını içeren ve daha önce tanınan Gasteromycetes sınıfının polifirik olduğu tespit edilmiştir. Bazı yazarlar dev puffball’u ve Calvatia cinsinin diğer üyelerini Agaricales sırasına yerleştirir. Ayrıca, türler geçmişte Lycoperdon ve Langermannia adlı diğer iki cinse yerleştirilmiştir. Ancak mevcut görüş, Dev Puffball’un Calvatia olduğu yönündedir.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarıma göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Discina2 saat ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe3 gün ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista3 gün ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri1 hafta ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri1 hafta ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe1 hafta ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri2 hafta ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae2 hafta ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae2 hafta ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae3 hafta ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma3 hafta ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia3 hafta ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista4 hafta ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri4 hafta ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina4 hafta ago

Benli Galerina (Galerina graminea)

Inocybaceae4 hafta ago

Yıldızkümbet Mantarı (Inocybe asterospora)

Mantar Türleri1 ay ago

Huş Kirmiti (Russula betularum)

Clitopilus1 ay ago

Çukur Unmantarı (Clitopilus cystidiatus)

Infundibulicybe1 ay ago

Akdeniz Ebişkesi (Infundibulicybe mediterranea)

Lentinus1 ay ago

Saçaklı Kaplanmantarı (Lentinus crinitus)

Cortinariaceae1 ay ago

Tüy Örümcekmantarı (Cortinarius glaucopus)

Auriculariaceae1 ay ago

Kıvrık Karabeyin Mantarı (Exidia glandulosa)

Agaricaceae1 ay ago

Sarı Kirpik Mantarı (Floccularia luteovirens)

Fomitiporia1 ay ago

Robust Braket Mantarı (Fomitiporia robusta) 

Mantar Türleri1 ay ago

Yoz Cüceyelpaze Mantarı (Sarcomyxa serotina)

Boletaceae2 ay ago

Biberlibolet (Chalciporus piperatus)

Amanitaceae2 ay ago

Ak Sümüklükafa Mantarı (Zhuliangomyces illinitus)

Camillea2 ay ago

Sigara İzmariti Mantarı (Camillea leprieurii)

Mantar Türleri2 ay ago

İçikınalı Mantar (Melastiza chateri)

Crepidotaceae2 ay ago

Acur Ayaksız Mantarı (Crepidotus mollis)

Lyophyllaceae2 ay ago

Sütperisi Mantarı (Ossicaulis lignatilis)

Mantar Türleri2 ay ago

Yersakalı Mantarı (Pterula multifida)

Lenzites2 ay ago

Lamelli Huş Poliporu (Lenzites betulinus)

Armillaria2 ay ago

Hardal Balmantarı (Armillaria sinapina)

Entolomataceae2 ay ago

Öz Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asyae)

Bankeraceae2 ay ago

Kabukağlayan Mantarı (Hydnellum concrescens)

Entolomataceae2 ay ago

Has Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asanii)

Albatrellaceae3 ay ago

Gönmantarı (Scutiger pes-caprae)

Mantar Türleri3 ay ago

Peslivan Mantarı (Pseudoclitocybe cyathiformis)

Agaricaceae3 ay ago

Çakalosuruğu Mantarı (Lycoperdon excipuliforme)

Mantar Türleri3 ay ago

Akkarakız Mantarı (Tricholoma album)

Amanita3 ay ago

İrisiğilli Kese Mantarı (Amanita magniverrucata)

Amanitaceae3 ay ago

Başlı Duvakluca Mantarı (Saproamanita codinae)