Connect with us

Agaricaceae

Sahte Şemsiye Mantarı (Chlorophyllum molybdites)

Published

on

Chlorophyllum molybdites – Sahte Şemsiye Mantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Agaricaceae

Cins: Chlorophyllum

Tür: Chlorophyllum molybdites

Chlorophyllum molybdites, False Parasol yani Sahte Şemsiye olarak bilinir. Mantarlı Yaşam olarak bizde bu mantarı sizlere “Sahte Şemsiye Mantarı” olarak anlatacağız. C.molybdites “Green spored Lepiota” (yeşil sporlu Lepiota) ve “Vomiter” (Kusturan) isimleri ile bilinen yaygın bir mantardır.  Zehirli ve şiddetli gastrointestinal kusma ve ishal semptomlarına neden olan bu mantar, genellikle yenilebilir şemsiye mantarları ile (Chlorophyllum rhacodes (veya rachodes), C. olivieri  ve C. brunneum) sıkça karıştırılır. Büyük boyutu ve yenilebilir şemsiye mantarına benzerliği ve insan yerleşimine yakın bölgelerde yetişmesi bunun nedenleridir. Bu mantardan zehirlenmeler, daha çok gastrointestinaldir yani mide ve bağırsak ile ilgilidir.

Sinonimleri (eşanlamlı isimleri) arasında Agaricus molybdites, Lepiota molybdites, Leucocoprinus molybdites, Macrolepiota molybdites ve Lepiota morgani bulunur.

Şapka: Sahte Şemsiye Mantarı şapkası çapı 10-22 cm boyutlarındadır. Mantar gençken dışbükeyden küreye değişir. Kuru bir yüzeye sahip olan şapka düğme aşamasında kel yani pürüzsüz olabilir, ancak kısa sürede kahverengi ila pembemsi kahverengi veya yukarı doğru veya düz olan ve merkeze yakın yoğunlaşan ten rengi pullarla kaplanarak, pullu hale gelir. Bu pulların altındaki yüzey ince fibriloz, beyazımsı ila soluk ten rengidir.

 Eti kalın beyazdır; tabanda kırmızımsı kahverengi ila soluk pembemsi kırmızı arasında lekelenme görülür.

Chlorophyllum molybdites
C. molybdites

Lameller: Gövdeden bağımsız veya ona hafifçe yapışık olan lameller, oldukça yoğundur. sık ve kısa lamelleri bulunur. Lameller mantar gençken beyaz, sporlar olgunlaştıkça grimsi yeşilden kahverengimsi yeşile dönüşür.

Chlorophyllum molybdites
C. molybdites

Gövde-Sap: C.molybdites sapı 8–20 cm uzunluğunda ve   1,5–3 cm kalınlığındadır. Sap, tepeye doğru hafif sivrilen ve tabana doğru hafifçe genişleyen bir görünüm arz eder. Kuru, pürüzsüz  veya çok ince fibrilozdur. Sap rengi  beyaz ila kahverengimsidir. Sap üzerinde kalıcı, beyazımsı bir yüzüğü mevcuttur.

Chlorophyllum molybdites
C. molybdites

Koku: Ayırt edici değildir.

Spor Baskısı: Spor baskısı rengi mat grimsi yeşil veya zeytin rengidir. Sporlar 9 – 13 x 6 – 9 µm boyutlarında eliptik ila oval görünümlüdür.

Habitat: Saprofit yani çürükcül beslenen bir mantardır. Sahte Şemsiye Mantarı, tek başına, dağınık, küçük veya büyük gruplar halinde çimenlerde ve çayırlarda büyürler. Zaman zaman peri halkaları oluşturmuş olarak mükemmel bir görüntü verirler.

Mevsim: Yaz ve Sonbahar.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Zehirli bir türdür. Bu mantar sebepli zehirlenmelere çok sık rastlanılmaktadır. Semptomlar ağırlıklı olarak gastrointestinaldir ve tüketimden 1-3 saat sonra ortaya çıkan kusma, ishal ve kolik (kalınbağırsakta, genellikle karın boşluğunda hissedilen, aralıklarla gelen çok güçlü sancı) genellikle şiddetli olmaktadır.  Bu zehirlenmeler özellikle çocuklarda şiddetli olabilse de, hiçbiri ölümle sonuçlanmamıştır.

Ek bilgiler: C molybdites, yenilebilir bir tür olan Chlorophyllum brunneum – Pullu Şemsiye Mantarının toksik bir benzeridir. Bu iki tür arasındaki farklar, özellikle gençken, ayırt edilemeyecek derecede az olabilir. C. molybdites Chlorophyllum brunneum’dan, daha az pullu bir şapkaya sahip olması ve olgunluk evrelerinde grimsi-zeytin rengi lamelleri ile ayırt edilir. Ek olarak, iki tür farklı habitatlarda bulunma eğilimindedir; C molybdites daha korunaklı ve sıcak, iç kesimleri ve çimenleri tercih ederken, Chlorophyllum brunneum kıyı bölgelerinde baskındır, selvi, okaliptüs vb ağaçlarla veya kompost yığınlarının yakınında büyürler. Özellikle genç C. molybdites’leri Chlorophyllum rhacodes’ten ayırmak oldukça zordur.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri20 saat ago

Altınpelte Mantarı (Tremella aurantia)

Mantar Türleri2 gün ago

Yaş Ağulumantar (Omphalotus olivascens)

Mantar Türleri5 gün ago

Maral Kirmit (Russula sardonia)

Agaricaceae6 gün ago

Kahve Pullu (Lepiota castanea)

Clavariadelphaceae7 gün ago

Haşmetli Topuzmantarı (Clavariadelphus pistillaris)

Mantar Türleri1 hafta ago

Göl Süngermantarı (Suillus lakei)

Anthracobia2 hafta ago

Zennezili Mantarı (Anthracobia melaloma)

Mantar Türleri2 hafta ago

Gavur Süngermantarı (Suillus bellinii)

Agaricaceae3 hafta ago

Ağulu Kum Pullusu (Lepiota brunneolilacea)

Amanita3 hafta ago

Zarlıçanak Mantarı (Amanita submembranacea)

Hydnaceae3 hafta ago

Royal Sığır Dili Mantarı (Hydnum reginae)

Mantar Türleri3 hafta ago

Parlak Kirmit Mantarı (Russula graveolens)

Bolbitiaceae3 hafta ago

Dönşapka Mantarı (Panaeolina foenisecii) 

Mantar Türleri4 hafta ago

Ecel Kirmiti (Russula subnigricans)

Agaricaceae4 hafta ago

Deli Pullu Mantar (Lepiota subincarnata)

Mantar Türleri4 hafta ago

Alagöz Kirmiti (Russula integra)

Gerronema1 ay ago

Takah Mantarı (Gerronema nemorale)

Mantar Türleri1 ay ago

Pullukarakız (Tricholoma atrosquamosum)

Mantar Türleri1 ay ago

Başlı Kukulcuk Mantarı (Mycena leptocephala)

Leucocoprinus1 ay ago

Sarı Şalvarlı Mantar (Leucocoprinus birnbaumii)

Lactarius1 ay ago

Melez Sütlüce Mantarı (Lactarius chelidonium)

Mantar Türleri1 ay ago

Vellinga Çıtkırdısı (Pluteus vellingae)

Agaricaceae2 ay ago

Şiş Poslak Mantarı (Lycoperdon umbrinum)

Agaricaceae2 ay ago

Chlorophyllum hortense – Sapıkızaran Şemsiye Mantarı

Mantar Türleri2 ay ago

Russula mustelina – Russet Kirmit

Mantar Türleri2 ay ago

Defne Mantarı (Pluteus lauracearum)

Lactarius2 ay ago

Acısütlüce Mantarı (Lactarius acris)

Mantar Türleri2 ay ago

Diri Pulcuklu Mantar (Psathyrella piluliformis)

Amanita2 ay ago

Karyağdı Mantarı (Amanita strobiliformis)

Mantar Türleri2 ay ago

Kırk Sevelen Mantarı (Parasola conopilea)

Amanita2 ay ago

Dertveren Mantarı (Amanita spadicea)

Mantar Türleri2 ay ago

Engin Yerkulak Mantarı (Otidea onotica)

Mantar Türleri2 ay ago

Güdük Ölüparmak (Xylaria hypoxylon)

Hypocreaceae2 ay ago

Kızıl Çinçomağı (Podostroma cornu-damae)

Hygrophoraceae2 ay ago

Mor Yosunmantarı (Arrhenia lilacinicolor)

Hericiaceae2 ay ago

Dişli Dedesakalı Mantarı (Hericium cirrhatum)

Cantharellaceae2 ay ago

Kokulu Siyah Trompet Mantarı (Craterellus foetidus)

Fomitopsidaceae2 ay ago

Gevrek Postiya Mantarı (Postia stiptica)

Craterellus fallax3 ay ago

Siyah Trompet Mantarı (Craterellus fallax)

Inocybaceae3 ay ago

Adalıkümbet Mantarı (Inocybe kusadasiensis)

Armillaria3 ay ago

Şiş Balmantarı (Armillaria gallica)

Basında Mantar3 ay ago

Yeni bir mantar türü keşfedildi

Inocybaceae3 ay ago

Kaygankümbet Mantarı (Inocybe viscida)

Hygrophoraceae3 ay ago

Baba Gaypaşuk Mantarı (Hygrophorus yadigarii)