Connect with us

Agaricaceae

Yivli Kuş Yuvası Mantarı (Cyathus striatus)

Published

on

Cyathus striatusDikenli Çizgiliyuva Mantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Agaricaceae

Cins: Cyathus

Tür: Cyathus striatus

Cyathus striatus, Türkiye’de Dikenli Çizgiliyuva Mantarı olarak Çatalca -Kocaeli Bölümü, Karadeniz Bölgesi ve Yukarı Sakarya Bölümünde kaydı yapılmış, tıbbi açıdan büyük önem arz eden enterasan görüntüsü ile ilgi çeken bir mantardır.

Cyathus striatus ilk olarak William Hudson tarafından 1778 tarihli Flora Anglica adlı çalışmasında Peziza striata olarak tanımlanmıştır. Carl Ludwig Willdenow onu 1787’de Cyathus cinsine eklemiştir. 1801’de ise bu türe mevcut bilimsel adı olan Cyathus striatus’u Christiaan Hendrik Persoon vermiştir.

 Cyathus striatus’un eşanlamlıları arasında Peziza striata, Nidularia striata ve Cyathella striata bulunur.

Genel Özellikleri: Huni şeklindeki mantar gövdeleri başlangıçta çürümüş sert ağaç veya ağaç yongası malç gibi odunsu döküntüler üzerinde açık kahverengi kabarık ters çevrilmiş koniler olarak oluşur.  Yaşla birlikte koyulaşırlar ve solgun şapka düşer (genellikle ‘yuvanın’ içinde çökerek, yumurta benzeri peridioles’i ortaya çıkarmak için). Her peridium veya “yuva” tipik olarak dört veya beş gümüşi düzleştirilmiş “yumurta” içerir. Peridiumun dışı (Dış yüzey) ince gri-kahverengi ila turuncu-kahverengi tüylerle kaplıdır. İç yüzeyde ise, tüysüz fakat dikey olarak belirgin yan yivler yani çizgiler veya oluklar bulunan kırmızımsı-kahverengi ila çikolata kahverengisi ila gri-kahverengi mantar gövdeleri vardır. 0,5-2 mm genişliğinde birkaç ince, gri ila grimsi kahverengi oval “yumurta” (peridioles) içerir. Peridioles, fünikül adı verilen bir kordon ile bardağa bağlanır. 6 ila 10 mm çapında ve 6 ila 15 mm boyundadır ve yan çeperlere doğru dışa doğru sabit bir koniklik vardır. Bireysel peridiolesler tipik olarak 1 ila 2 mm çapındadırlar.

Cyathus striatus
Cyathus striatus

Genç örneklerin gövdelerini kaplayan bu yumurtalar (peridioles) olgunlaşana kadar yağmurun girmesini önleyen ve epifram olarak bilinen şapkası başlangıçta beyazdır, daha sonra dökülen kahverengi tüylerle kaplanır.

Cyathus striatus
Cyathus striatus

Bu tuhaf mantarları küçük boyutları ve renklerinin çevreye karışma eğilimi (kamuflaj) göstermesi nedeniyle gözden kaçırmak kolaydır. Çok iyi kamufle olabilen Dikenli Çigiliyuva ( Yivli Kuşyuvası) mantarlarının varlığını, yoldan geçen sıradan birinini gark etmesi zordur lakin çoğunlukla bu epifragmanın parıltısı mantarı ele verir, görülmesini sağlar. Yivli Kuşyuvası Mantarında kupanın tabanı, ilkel bir gövde oluşturmak üzere içe doğru incelir.

Cyathus striatus
Cyathus striatus

Koku: Koku ve Tat ayırt edici özellik değildirler.

Spor Baskısı: Sporları Elipsoidal ve pürüzsüzdür. Basidia’dan ayrıldıktan sonra genişlemeye devam eden sporlar 15-20 x 8-11 um boyutlarında, inamiloid ve hiyalindir. Spor baskısı Beyazdır.Basidialar genellikle 4 sporludur.

Cyathus striatus’un koni şeklindeki mantar veren gövdesi, sporları dağıtmaya yardımcı olmak için bir sıçrama kabı mekanizmasından yararlanır. Bir yağmur damlası bardağın içine optimal açı ve hızla çarptığında, suyun aşağı doğru kuvveti peridiolleri havaya fırlatır. Ejeksiyon kuvveti, fünikülü açarak sıkıca sarılmış füniküler kordonu serbest bırakır. Fünikülün ucuna takılan hapteron yapışkandır ve yakındaki bir bitki sapına veya çubuğa temas ettiğinde hapteron ona yapışır, füniküler kord, hareket halindeki peridiole (bir tetherball’a benzer) gücüyle güç verilen gövde veya çubuğun etrafına sarılır. Peridioles zamanla bozularak sonunda içindeki sporları serbest bırakır veya otçul hayvanlar tarafından yenebilir ve sindirim sisteminden geçtikten sonra yeniden birikebilir.         

Habitat: Cyathus striatus, beslenmesini çürüyen organik materyalden alan saprobik bir mantardır ve tipik olarak küçük dallar veya diğer odunsu döküntüler üzerinde kümeler halinde bulunurlar. Çalıların altındaki malçlarda da yaygındır. Çevresel özellikler, Bu mantarın fiziksel görünümünü büyük ölçüde etkiler,  diğer her şey eşit olduğunda, yüksek alanlardan ziyade nemli, sığ çöküntülerde bulunma olasılığı daha yüksektir. Tüm dünyada ılıman bölgelerde çok yaygındır. Mantar Asya, Avrupa, Kuzey Amerika, Orta Amerika, Güney Amerika ve Yeni Zelanda’dan kaydedilmiştir.

Mevsim: Yaz ve Sonbahar.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Kaynaklar Cyathus striatus dahil her türlü kuş yuvası mantarının yenmez olduğu bildirilmektedir.  
Bu görseli enteresan, bir o kadar da güzel mantarın insan sağlığına faydaları araştırılmaya devam edilmektedir. Antibiyotik etkisi ise kanıtlanmıştır. Cyathus striatus’un miselleri ve kültür filtratları, Bacillus cereus, Bacillus subtilis, Staphylococcus aureus, Escherichia coli, Proteus mirabilis, Salmonella typhimurium ve Candida albicans’a karşı antibiyotik aktivite açısından test edilmiştir. Cyathus striatus’un Bacillus cereus ve Bacillus subtilis’e karşı antibakteriyel aktiviteye sahip olduğu görülmüştür (Colletto ve Giardino, 1996). Anti-Kanser etkileri de hala araştırılmaktadır.

Ek bilgiler: Cyathus stercoreus çok benzerdir (ancak kenarı o kadar geniş değildir) ancak peridiolesleri çok daha küçüktür ve bazen bir peridiumda 20 adete kadar üretilir, gübre seven bir türdür (spesifik sıfat stercoreus ‘pislik’ anlamına gelir) ama aynı zamanda kıyı kumullarındaki marram otlarında da bulunur.

 Avrupa’da da birkaç benzer tür vardır. Cyathus olla (yivli yuva duvarları olmadan) ve Crucibulum laeve, İngiltere ve İrlanda’nın yanı sıra Avrupa anakarasında oldukça yaygındır (ancak tespit edilmesi aynı derecede zordur).

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri için  Türkiye’nin Mantar Avcıları Facebook sitemizi de ziyaret edebilirsiniz. Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Basında Mantar3 gün ago

Bu Mantar da İlk Türkiye’de Keşfedildi

Mantar Türleri3 gün ago

Leylak göbek mantarı (Morchella purpurascens)

Albatrellaceae5 gün ago

Albatrellus ovinus (Akgevrek Mantarı)

Mantar Türleri6 gün ago

İsli Göbek Mantarı (Morchella vaporaria)

Agaricaceae6 gün ago

Battarrea phalloides (Boylubaş Mantarı)

Basında Mantar1 hafta ago

Phytophthora infestans (Mildiyö)

Mantar Türleri1 hafta ago

Sıralı Göbek Mantarı (Morchella inamoena)

Basında Mantar1 hafta ago

Psilosibin-Psilosin

Mantar Türleri1 hafta ago

İbreligöbek mantarı (Morchella conifericola)

Mantar Türleri2 hafta ago

İri göbek mantarı (Morchella importuna)

Mantar Türleri2 hafta ago

Suillus mediterraneensis (Ak Süngermantarı)

Amanita2 hafta ago

Amerikan Sezar Mantarı (Amanita jacksonii)

Helvella3 hafta ago

Esnek Semermantarı (Helvella elastica)

Agrocybe3 hafta ago

Kırışık Metelik Mantarı (Agrocybe rivulosa)

Basında Mantar3 hafta ago

Tuber magnatum Yetiştiriciliği

Mantar Türleri3 hafta ago

Peçeli Kadın Mantarı (Phallus indusiatus)

Mantar Türleri3 hafta ago

Pembe Kokar Boynuz Mantarı (Phallus hadriani)

Mantar Türleri3 hafta ago

Göz Karasünger Mantarı (Melanogaster broomeanus)

Crucibulum laeve3 hafta ago

Kuş Yuvası Mantarı (Crucibulum laeve)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kızıl Kirmit Mantarı (Russula atropurpurea)

Lacrymaria4 hafta ago

Hıyar Mantarı (Lacrymaria lacrymabunda)

Butyriboletus4 hafta ago

Kızıl Yağlıbolet (Butyriboletus fuscoroseus)

Boletaceae4 hafta ago

Yağlıbolet (Butyriboletus appendiculatus)

Agaricaceae4 hafta ago

Tarla Mantarı (Agaricus bitorquis)

Clavaria1 ay ago

Çuvaldız mantarı (Clavaria argillacea)

Mantar Türleri1 ay ago

Morgöbek mantarı (Morchella hortensis)

Mantar Türleri2 ay ago

Boz Kirmit (Russula albonigra)

Mantar Türleri2 ay ago

Mantarlı Yaşam Indeksi (A – Z)

Boletaceae2 ay ago

Safran Boleti (Leccinellum crocipodium) 

Mantar Türleri2 ay ago

Gür göbek mantarı (Morchella rielana)

Mantar Türleri2 ay ago

Sünger göbek mantarı (Morchella fluvialis)

Chlorociboria2 ay ago

Yaş Gökkadeh Mantarı (Chlorociboria aeruginascens)

Basında Mantar2 ay ago

Mantar Akademisi Katılım Belgesi

Mantar Türleri2 ay ago

Koca göbek mantarı (Morchella magnispora)

Gomphaceae3 ay ago

Mortopaç mantarı (Gomphus clavatus)

Mantar Türleri3 ay ago

Sandal göbek mantarı (Morchella arbutiphila)

Mantar Türleri4 ay ago

Kıvrık göbek mantarı (Morchella pulchella)

Mantar Türleri4 ay ago

Boyalıkarakız mantarı (Tricholoma sulphureum)

Basında Mantar4 ay ago

Türkiye’de Kuzugöbeği Yetiştirildi

Colus4 ay ago

Leş kafesi mantarı (Colus hirudinosus)

Basında Mantar4 ay ago

Penisilin

Mantar Türleri5 ay ago

Orta göbek mantarı (Morchella intermedia)

Amanita5 ay ago

Kraliyet sinek mantarı (Amanita regalis)

Mantar Türleri5 ay ago

Akdeniz göbeği mantarı (Morchella mediterraneensis)

Mantar Türleri3 hafta ago

Peçeli Kadın Mantarı (Phallus indusiatus)

Basında Mantar3 hafta ago

Tuber magnatum Yetiştiriciliği

Mantar Türleri3 hafta ago

Kızıl Kirmit Mantarı (Russula atropurpurea)

Agaricaceae4 hafta ago

Tarla Mantarı (Agaricus bitorquis)

Crucibulum laeve3 hafta ago

Kuş Yuvası Mantarı (Crucibulum laeve)

Boletaceae4 hafta ago

Yağlıbolet (Butyriboletus appendiculatus)

Agrocybe3 hafta ago

Kırışık Metelik Mantarı (Agrocybe rivulosa)

Mantar Türleri3 hafta ago

Pembe Kokar Boynuz Mantarı (Phallus hadriani)

Amanita2 hafta ago

Amerikan Sezar Mantarı (Amanita jacksonii)

Butyriboletus4 hafta ago

Kızıl Yağlıbolet (Butyriboletus fuscoroseus)

Lacrymaria4 hafta ago

Hıyar Mantarı (Lacrymaria lacrymabunda)

Mantar Türleri3 hafta ago

Göz Karasünger Mantarı (Melanogaster broomeanus)

Mantar Türleri1 hafta ago

Sıralı Göbek Mantarı (Morchella inamoena)

Mantar Türleri6 gün ago

İsli Göbek Mantarı (Morchella vaporaria)

Helvella3 hafta ago

Esnek Semermantarı (Helvella elastica)

Mantar Türleri2 hafta ago

Suillus mediterraneensis (Ak Süngermantarı)

Basında Mantar3 gün ago

Bu Mantar da İlk Türkiye’de Keşfedildi

Basında Mantar1 hafta ago

Phytophthora infestans (Mildiyö)

Mantar Türleri3 gün ago

Leylak göbek mantarı (Morchella purpurascens)

Mantar Türleri2 hafta ago

İri göbek mantarı (Morchella importuna)

Mantar Türleri1 hafta ago

İbreligöbek mantarı (Morchella conifericola)

Agaricaceae6 gün ago

Battarrea phalloides (Boylubaş Mantarı)

Albatrellaceae5 gün ago

Albatrellus ovinus (Akgevrek Mantarı)

Basında Mantar1 hafta ago

Psilosibin-Psilosin

@2021 Tüm Hakları mantarliyasam.com'a aittir. Kopyalanamaz. | Bu Web Sitesi HD Solutions Tarafından Yapılmıştır.

Translate »