Connect with us

Agaricaceae

Sarı Kirpik Mantarı (Floccularia luteovirens)

Published

on

Floccularia luteovirens – Sarı Kirpik Mantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Agaricaceae

Cins: Floccularia

Tür: Floccularia luteovirens

Floccularia luteovirens, Agaricales takımına mensup, nadir görülen, akciğer kanseri tedavisi vb tıbbi araştırmalara konu olan sarı renkleri ile göze çarpan önemli bir mantardır.

Sarı Kirpik Mantarı, kavak, ladin ve köknar ormanlarında, özellikle çimenlik alanlarda oldukça yaygın olarak karşılaşılan bir türdür. Genç ve taze olduğunda muhteşem, parlak sarı renktedir. Şapkası ve gövdesi büyük, yumuşak pullarla süslenmiştir. Diğer tanımlayıcı özellikleri arasında, Tricholoma cinsine benzer yapısı, etkileyici yüzüğü, yapışık lamelleri ve amiloid sporları yer alır.

Floccularia luteovirens,  aynı zamanda “Yellow mushroom – Sarı mantar” olarak da bilinir ve daha önce Armillaria luteovirens veya Tricholoma luteovirens, olarak bilinmekteydi. Çin’in iyi bilinen benzersiz yenilebilir ve tıbbi bir makromantarı olup, Qinghai-Tibet Platosu’ndaki dağ çayırlarında yaygın olarak bulunur. Yenilebilir bir mantar olarak eşsiz lezzeti, tadı ve bol miktarda besin maddesi ile ünlüdür. Bunların yanı sıra F. luteovirens, geleneksel Tibet tıbbında nevrasteni, baş dönmesi, uykusuzluk, baş ağrıları, çocukluk çağı kasılmaları ve uzuvlarda uyuşma tedavisinde sıklıkla kullanılmaktadır. Önceki raporlarda F. luteovirens’in radyasyona, antihipoksiye ve antioksidanlara karşı önemli biyolojik aktivite gösterdiği bulunmuştur. Ancak, F. luteovirens ve bileşenlerinin antitümör aktivitesini açıklayan sınırlı ve çok az literatür mevcuttur.

Şapka: Ortalama 5–13 cm çapında olan şapkası, gençken dışbükeydir, mantar olgunlaştıkça planokonveks ila neredeyse düz hale gelir. Şapka yüzeyi, genellikle yaşlılığa kadar pek görülemeyen beyazımsı bir zemin üzerinde parlak sarı, bastırılmış fibriloz pullarla kaplıdır. Kenar kısmı tüylü kısmi peçe kalıntılarıyla süslenmiştir. Kurumuş örneklerde şapka ve sap tüm sarı tonlarını kaybeder ve donuk beyazımsı bir renk alır,

Eti beyaz olup, havaya maruz kalma durumunda renk değiştirmez.

Floccularia luteovirens

Lameller: Çoğunlukla bir çentikle gövdeye tutturulmuş olup, çok yakın hatta yapışıktır. Kısa solungaçlar sıktır, soluk sarı lameller, kurumuş örneklerde kirli kahverengine döner. Lameller kenarlarda çoğunlukla pürüzlüdür.

Floccularia luteovirens

Gövde-Sap: Sarı Kirpik Mantarı sapı, 5–12 cm uzunluğunda ve 1.5–3.5 cm kalınlığındadır. Sap, genellikle eşit veya tabana doğru biraz kalınlaşan bir görünüm arz eder. Tepeye yani şapkaya yakın bölgede beyaz ve pürüzsüzdür. Alt kısımlarda ise kısmı beyazımsı bir zemin üzerinde tüylü sarı pullarla kaplanmıştır. Sap, tüylü, sarı renkli ve çift halkalı olup, bazal miselyum beyaz ve belirgindir.

Floccularia luteovirens

Koku: Koku ve tad ayırt edici değildir.

Spor Baskısı: Spor baskısı beyazdır. Sporlar ortalama 6–7 x 3.5–4.5 µm boyutlarında elipsoid ve amiloiddir. Basidia 4-sterigmattır.  

Habitat: Saprotrof yani çürükçül beslenen bir mantardır. Genellikle titrek kavak veya kozalaklı ağaçların altındaki çimenli alanlarda, tek başına, dağınık veya toplu halde büyürler. Avrupa ve Asya başta olmak üzere Kuzey Amerika kıtasında da bulunmaktadır.

Türkiye resmi kaydı geçtiğimiz günlerde (18 Ocak 2024) yayımlanan bilimsel bir makale ile tescillenmiş olup, bu yeni tür için “Sarı Kirpik Mantarı” Türkçe ismi uygun görülmüş ve önerilmiştir. İlk örnekler, Batı Karadeniz Bölgemizde yer alan Abant Gölü Milli Parkından (Mudurnu -Bolu) toplanmıştır.

Mevsim: Yaz – Sonbahar.

Yenilebilirlik ve Toksisite: F. luteovirens ender rastlanılan, yenilebilir ve tıbbi bir mantardır. Yapılan bilimsel çalışmalar, potansiyel bir fonksiyonel gıda ve ilaç kaynağı olabilecek F. luteovirens’in akciğer kanseri tedavisindeki faydalarını göstermiştir.

Ek bilgiler: Çin’de yapılan ve PubMed’de yayımlanan bilimsel bir çalışmada, özetle, F. luteovirens – Sarı Kirpik mantarnın akciğer kanseri tedavisi için potansiyel bir doğal kaynak olabileceği bildirilmiştir.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

Türkiye için çok yeni olan bu mantarın bulunması ve kaydının yapılmasında emeği geçen, Yakup Karaduman, Faruk Yeşilyurt ve akademisyenlerimiz Prof Dr Abdullah Kaya ile Dr Yasin Uzun hocalarımıza teşekkürü borç biliriz.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Asterophora2 saat ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri6 gün ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae1 hafta ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae2 hafta ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum3 hafta ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis3 hafta ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae1 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri1 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae1 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae1 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces1 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus1 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus2 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus2 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae2 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus2 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri2 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia2 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae2 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae2 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae2 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus2 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula2 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri2 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe2 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri2 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri3 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae3 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina3 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe3 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista3 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe3 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri3 ay ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae3 ay ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma3 ay ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia3 ay ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri4 ay ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista4 ay ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri4 ay ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina4 ay ago

Benli Galerina (Galerina graminea)