Connect with us

Helvella

Esnek Semermantarı (Helvella elastica)

Published

on

Helvella elastica – Esnek Semermantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Ascomycota

Sınıf: Pezizomycetes

Takım: Pezizales

Aile: Helvellaceae

Cins: Helvella

Tür: Helvella elastica

Helvella elastica, dünyada olarak esnek Helvella (flexible Helvella) veya elastik eyer mantarı (elastic saddle) olarak bilinen Helvella elastica, Helvellaceae familyasındaki Helvella cinsine mensup bir mantar türüdür. Beyazımsı bir sapın üzerine yerleşmiş kabaca bir semeri (eyer) andıran, sarı-kahverengi bir şapkaya sahiptir ve ormanlarda toprakta yetişir. Halk dilindeki diğer bir ismi de kahverengi elfin eyeridir (brown elfin saddle). Türkiye Mantarları Listesi (Aralık 2020) isimli referans kitabımızda hocalarımızın H. elastica için uygun gördükleri ”Esnek Semermantarı” ismi ile bu mantarı sizlere anlatacağız.

Helvella, aromatik bir bitki için eski bir terimdir. Belirli bir sıfat olan elastika Latince’den gelir ve elastik veya esnek anlamına gelir.

1785’te Fransız botanikçi-mikolog Jean Baptiste Francois (Pierre) Bulliard tarafından tanımlanmış ve ona bugün hala geçerli olan Helvella elastica iki terimli bilimsel adı verilmiştir..

Sinonim isimleri arasında, Helvella albida, Helvella fuliginosa, Helvella pulla, Helvella klotzschiana, Leptopodia elastica ve Leptopodia klotzschiana bulunur.

Şapka: Helvella elastica’nın semer (eyer) şeklindeki şapkaları vardır. Tipik olarak şapka boyunca 2 ila 4 cm boylarda olup genellikle sadece iki loba sahiptirler. Genellikle Helvella cinsinin diğer mantarlarının çoğundan daha az bükülürler. Şapkanın pürüzsüz parlak dış yüzeyi sporları taşırken, burada gösterilen kısır alt tarafı açık hardal sarısı ve ince mattır. Uzun beyaz sap çok lastiklidir ve genellikle bükülmüş gibi görünür.

Helvella elastica
Helvella elastica

Şapkası diye anlattığımız üst yüzey kel (pürüzsüz), ten rengi ila kahverengi veya grimsi-kahverengi renklerde olur. Alt yüzey beyazımsı ila soluk kahverengimsidir diyebiliriz. Şapka artı sapın toplam yüksekliği 5 ila 10 cm’dir.

Helvella elastica
Helvella elastica

Gövde-Sap: Sap rengi krem rengi veya beyaz olup, içi oyuk, kel (pürüzsüz), uzun ve çok lastiklidir. Genellikle ortadan veya tabana yakın yerden bükülmüş gibi görünür. Sap 2-11 cm uzunluğunda ve yaklaşık 1 cm kalınlığa kadar olabilir.

Helvella elastica
Helvella elastica

Koku: Ayırt edici değildir.

Spor Baskısı: Spor baskısı rengi beyazdır. Sporlar dikdörtgen ila elips şeklinde olup, hiyalin yani yarı saydamdır, bir merkezi yağ damlası içerir ve 18-22 x 10-14 µm boyutlarındadır. Genç sporlarda kaba yüzey siğilleri bulunurken, yaşlı sporlarda yüzey pürüzsüzdür.

Habitat: Genel olarak saprofit (çürükcül) olarak kabul edilmesine rağmen, son yıllarda Helvella türü mantarların mikorizal olabileceğine dair teoriler vardır. Esnek Semermantarları tipik olarak tek başlarına, dağınık veya toplu halde yerde veya iğne yapraklı ve yaprak döken ağaçlarda ağaç üzerinde bulunurlar. Türkiye’de de resmi kaydı yapılmış olan bir mantar türüdür. Orta ve Doğu Karadeniz Bölümleri, Asıl Ege Bölümü ve Adana Bölümü kaydı yapılmış bölgeler arasındadır.

Mevsim: Yaz – Sonbahar.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Helvellaceae familyasındaki benzer türler toksin (zehir) gyromitrin içerdiğinden bu mantarın tüketilmesi önerilmemektedir. Bazı kaynaklarda her ne kadar yenilir ama kalitesiz bir mantardır deniyor olsa da, son zamanlarda Helvella türü mantarların kanserojen madde içerdiğine dair bilgiler vardır. Mantarlı Yaşam olarak biz tüketilmemesi taraftarıyız.

Ek bilgiler: Benzer türler vardır; Yakın akrabası  Helvella albipes ile benzerler, fakat H. albipes daha kalın bir sapa ve 2 ila 4 loblu (bölmeli) bir şapkaya.sahiptir. Benzer başka bir tür olan Helvella latispora ise Helvella elastica’da olduğu gibi içe doğru değil, yukarı doğru kıvrılmış şapka uçlarına (kenarlarına) sahiptir. Diğer bir benzer tür ise Helvella ephippium’dur. Ancak bu mantarın şapka altı çok yoğun tüylüdür.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Güzel Esnek Semermantarı fotoları için Fatih Doğan kardeşimize ve Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Coprinopsis1 saat ago

Coprinopsis lagopus (Hürmüz Döbelen Mantarı)

Gymnopus10 saat ago

Gymnopus fusipes (Garip Çırpıbacak Mantarı)

Agaricaceae3 gün ago

Chlorophyllum molybdites (Sahte Şemsiye Mantarı)

Hymenochaetaceae4 gün ago

Körgelen Mantarı (Pseudoinonotus dryadeus)

Coprinopsis5 gün ago

Coprinopsis romagnesiana (Dişlek Döbelen Mantarı) 

Agaricaceae6 gün ago

Chlorophyllum brunneum (Pullu Şemsiye Mantarı) 

Boletaceae1 hafta ago

Neoboletus xanthopus (Sarıbacak Bolet)

Mantar Türleri2 hafta ago

Russula sanguinaria (Körpe Kirmit Mantarı)

Clitopilus2 hafta ago

Clitopilus geminus (Unmantarı)

Mantar Türleri2 hafta ago

Pluteus mediterraneus (Zeytin Mantarı) 

Mantar Türleri2 hafta ago

Pluteus petasatus (Ayak Çıtkırdı Mantarı)

Hebeloma2 hafta ago

Hebeloma mesophaeum (Ala Turpkokan Mantarı)

Hygrocybe3 hafta ago

Hygrocybe cantharellus (Kızıl Mummantarı) 

Mantar Türleri3 hafta ago

Russula xerampelina (Boncuk Kirmiti)

Boletaceae3 hafta ago

Imperator luteocupreus (Bakırsarısı Bolet)

Mantar Türleri3 hafta ago

Suillus grevillei (Karaçam Kaypak Mantarı)

Bondarzewia4 hafta ago

Bondarzewia berkeleyi (Berkeley Poliporu)

Mantar Türleri4 hafta ago

Çamkarakız mantarı (Tricholoma batschii)

Mantar Türleri4 hafta ago

Delikarakız (Tricholoma pardinum)

Agaricaceae1 ay ago

Lepiota cremea (Anadolu Pullu Mantarı)

Lactifluus1 ay ago

Lactifluus vellereus (Biberlice)

Boletaceae1 ay ago

Leccinum pseudoscabrum (Gürgenmantarı)

Basında Mantar1 ay ago

Flammulina velutipes yetiştiriciliği 

Boletaceae1 ay ago

Leccinum holopus (Hayalet Bolet)

Mantar Türleri1 ay ago

Betkarakız (Tricholoma ustale) 

Macrotyphula1 ay ago

Değnekmantarı (Macrotyphula juncea)

Basında Mantar2 ay ago

Bu Mantar da İlk Türkiye’de Keşfedildi

Mantar Türleri2 ay ago

Leylak göbek mantarı (Morchella purpurascens)

Albatrellaceae2 ay ago

Albatrellus ovinus (Akgevrek Mantarı)

Mantar Türleri2 ay ago

İsli Göbek Mantarı (Morchella vaporaria)

Agaricaceae2 ay ago

Battarrea phalloides (Boylubaş Mantarı)

Basında Mantar2 ay ago

Phytophthora infestans (Mildiyö)

Mantar Türleri2 ay ago

Sıralı Göbek Mantarı (Morchella inamoena)

Basında Mantar2 ay ago

Psilosibin-Psilosin

Mantar Türleri2 ay ago

İbreligöbek mantarı (Morchella conifericola)

Mantar Türleri2 ay ago

İri göbek mantarı (Morchella importuna)

Mantar Türleri2 ay ago

Suillus mediterraneensis (Ak Süngermantarı)

Amanita2 ay ago

Amerikan Sezar Mantarı (Amanita jacksonii)

Helvella2 ay ago

Esnek Semermantarı (Helvella elastica)

Agrocybe2 ay ago

Kırışık Metelik Mantarı (Agrocybe rivulosa)

Basında Mantar2 ay ago

Tuber magnatum Yetiştiriciliği

Mantar Türleri2 ay ago

Peçeli Kadın Mantarı (Phallus indusiatus)

Mantar Türleri2 ay ago

Pembe Kokar Boynuz Mantarı (Phallus hadriani)

Mantar Türleri2 ay ago

Göz Karasünger Mantarı (Melanogaster broomeanus)

Translate »