Connect with us

Helvella

Esnek Semermantarı (Helvella elastica)

Published

on

Helvella elastica – Esnek Semermantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Ascomycota

Sınıf: Pezizomycetes

Takım: Pezizales

Aile: Helvellaceae

Cins: Helvella

Tür: Helvella elastica

Helvella elastica, dünyada olarak esnek Helvella (flexible Helvella) veya elastik eyer mantarı (elastic saddle) olarak bilinen Helvella elastica, Helvellaceae familyasındaki Helvella cinsine mensup bir mantar türüdür. Beyazımsı bir sapın üzerine yerleşmiş kabaca bir semeri (eyer) andıran, sarı-kahverengi bir şapkaya sahiptir ve ormanlarda toprakta yetişir. Halk dilindeki diğer bir ismi de kahverengi elfin eyeridir (brown elfin saddle). Türkiye Mantarları Listesi (Aralık 2020) isimli referans kitabımızda hocalarımızın H. elastica için uygun gördükleri ”Esnek Semermantarı” ismi ile bu mantarı sizlere anlatacağız.

Helvella, aromatik bir bitki için eski bir terimdir. Belirli bir sıfat olan elastika Latince’den gelir ve elastik veya esnek anlamına gelir.

1785’te Fransız botanikçi-mikolog Jean Baptiste Francois (Pierre) Bulliard tarafından tanımlanmış ve ona bugün hala geçerli olan Helvella elastica iki terimli bilimsel adı verilmiştir..

Sinonim isimleri arasında, Helvella albida, Helvella fuliginosa, Helvella pulla, Helvella klotzschiana, Leptopodia elastica ve Leptopodia klotzschiana bulunur.

Şapka: Helvella elastica’nın semer (eyer) şeklindeki şapkaları vardır. Tipik olarak şapka boyunca 2 ila 4 cm boylarda olup genellikle sadece iki loba sahiptirler. Genellikle Helvella cinsinin diğer mantarlarının çoğundan daha az bükülürler. Şapkanın pürüzsüz parlak dış yüzeyi sporları taşırken, burada gösterilen kısır alt tarafı açık hardal sarısı ve ince mattır. Uzun beyaz sap çok lastiklidir ve genellikle bükülmüş gibi görünür.

Helvella elastica
Helvella elastica

Şapkası diye anlattığımız üst yüzey kel (pürüzsüz), ten rengi ila kahverengi veya grimsi-kahverengi renklerde olur. Alt yüzey beyazımsı ila soluk kahverengimsidir diyebiliriz. Şapka artı sapın toplam yüksekliği 5 ila 10 cm’dir.

Helvella elastica
Helvella elastica

Gövde-Sap: Sap rengi krem rengi veya beyaz olup, içi oyuk, kel (pürüzsüz), uzun ve çok lastiklidir. Genellikle ortadan veya tabana yakın yerden bükülmüş gibi görünür. Sap 2-11 cm uzunluğunda ve yaklaşık 1 cm kalınlığa kadar olabilir.

Helvella elastica
Helvella elastica

Koku: Ayırt edici değildir.

Spor Baskısı: Spor baskısı rengi beyazdır. Sporlar dikdörtgen ila elips şeklinde olup, hiyalin yani yarı saydamdır, bir merkezi yağ damlası içerir ve 18-22 x 10-14 µm boyutlarındadır. Genç sporlarda kaba yüzey siğilleri bulunurken, yaşlı sporlarda yüzey pürüzsüzdür.

Habitat: Genel olarak saprofit (çürükcül) olarak kabul edilmesine rağmen, son yıllarda Helvella türü mantarların mikorizal olabileceğine dair teoriler vardır. Esnek Semermantarları tipik olarak tek başlarına, dağınık veya toplu halde yerde veya iğne yapraklı ve yaprak döken ağaçlarda ağaç üzerinde bulunurlar. Türkiye’de de resmi kaydı yapılmış olan bir mantar türüdür. Orta ve Doğu Karadeniz Bölümleri, Asıl Ege Bölümü ve Adana Bölümü kaydı yapılmış bölgeler arasındadır.

Mevsim: Yaz – Sonbahar.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Helvellaceae familyasındaki benzer türler toksin (zehir) gyromitrin içerdiğinden bu mantarın tüketilmesi önerilmemektedir. Bazı kaynaklarda her ne kadar yenilir ama kalitesiz bir mantardır deniyor olsa da, son zamanlarda Helvella türü mantarların kanserojen madde içerdiğine dair bilgiler vardır. Mantarlı Yaşam olarak biz tüketilmemesi taraftarıyız.

Ek bilgiler: Benzer türler vardır; Yakın akrabası  Helvella albipes ile benzerler, fakat H. albipes daha kalın bir sapa ve 2 ila 4 loblu (bölmeli) bir şapkaya.sahiptir. Benzer başka bir tür olan Helvella latispora ise Helvella elastica’da olduğu gibi içe doğru değil, yukarı doğru kıvrılmış şapka uçlarına (kenarlarına) sahiptir. Diğer bir benzer tür ise Helvella ephippium’dur. Ancak bu mantarın şapka altı çok yoğun tüylüdür.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Güzel Esnek Semermantarı fotoları için Fatih Doğan kardeşimize ve Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Clitocybaceae1 gün ago

Sünük Hunimantarı (Clitocybe vibecina)

Boletaceae3 gün ago

Süngertop Mantarı (Wakefieldia macrospora)

Aspergillaceae5 gün ago

Mavi Küf Mantarı (Penicillium italicum)

Boletaceae1 hafta ago

Sahte Çörek Mantarı (Boletus huronensis)

Mantar Türleri1 hafta ago

Tepeli Paraşüt Mantarı (Marasmius collinus)

Gloeophyllaceae2 hafta ago

Kokulu Kütüktereği Mantarı (Gloeophyllum odoratum)

Boletaceae3 hafta ago

Kuzumantarı (Neoboletus eryhtropus)

Bjerkandera3 hafta ago

Kandermantarı (Bjerkandera adusta)

Mantar Türleri3 hafta ago

Ak Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia armatospora)

Mantar Türleri4 hafta ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora1 ay ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri1 ay ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae1 ay ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae2 ay ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum2 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis2 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae2 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae2 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces3 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus3 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus3 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus3 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae3 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus3 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri3 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia3 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae3 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae3 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae3 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus3 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula3 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri4 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe4 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri4 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri4 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae4 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina4 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe4 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista4 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe4 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)