Connect with us

Hygrophoraceae

Sarıgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus chrysodon)

Published

on

Hygrophorus chrysodon 


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Hygrophoraceae

Cins: Hygrophorus

Tür: Hygrophorus chrysodon 

Hygrophorus chrysodon, Türkiye Mantarları Listesinde “Sarıgaypaşuk Mantarı” ismi ile anılan, mantar severlerde pek tutulmasa da yenilebilir bir Hygrophorus türüdür. Kuzey yarımkürede yaygın olarak bulunurlar.

Tür adı “chrysodon”adı Yunancada ‘altın diş’ anlamına gelir ve türün şapkasında (özellikle kenara yakın), sapta ve lamellerde bulunan altın renkli granüllere veya tüylere atıfta bulunur. Mantar gövdeleri beyazdır, bazen sarı bir iz veya leke belirir.

Hygrophorus chrysodon, Gold Flecked Woodwax

Tür ilk kez 1838 yılında, Alman doğa bilimci August Johann Georg Karl Batsch tarafından Agaricus chrysodon tanımlanmıştır. Ünlü İsveçli mikolog Augustus Magnus Fries, 1838’de bu türü şimdiki cinsine aktararak şu anda kabul edilen bilimsel adı Hygrophorus chrysodon’u oluşturdu.

H. chrysodon’un eşanlamlıları arasında Agaricus chrysodon Batsch ve Hygrophorus chrysodon var.  lökodon Alb.  & Schwein. bulunur.

Şapka: Başlangıçta dışbükey olan şapka, büyüdükçe neredeyse düz olacak şekilde genişler. Şapka üstü beyaz, çoğunlukla kenarda sarı benekli pullarla kaplı, ıslandığında yapışkan, kuruduğunda pürüzsüz ve parlaktır. Tamamen olgunlaştığında 3 ila 8 cm çapında olan şapkasının eti beyazdır. Sarı beneklilik oranları miktarı mantardan mantara ve mantarın yaşına göre büyük ölçüde değişir. Bu da onun bazı örneklerinin güvenli bir şekilde tanımlanmasını çok zorlaştırabilir. Şapka veya sap yüzeyine bir damla potasyum hidroksit (KOH) damlatılarak limon sarısı rengine dönüşmesi durumunda tanımlama doğrulanabilir.

Hygrophorus chrysodon 
Hygrophorus chrysodon 

Lameller: Geniş bir şekilde gövdeye bağlı lamelleri, saptan aşağı doğru inme eğiliminde görmek mümkündür. Sarıgaypaşuk mantarının mumsu, kısa ve sık lamelleri genellikle beyaz olup, kenarlarda sarımsı benekleri, lekeleri olabilmektedir.

Hygrophorus chrysodon 
Hygrophorus chrysodon 

Gövde-Sap: 3-10 cm uzunluğunda ve 3-12 mm kalınlığında olan sap, yukarıda eşit, ancak tabana doğru sivrilir. Sapının eti genelde yumuşaktır ve renk değiştirmez.

Hygrophorus chrysodon 
Hygrophorus chrysodon 

Koku: Koku ayırt edici değildir, mantarımsı olan kokusu gayet hafiftir. Tadı da kokusu gibi ayırt edici değildir.

Spor Baskısı: Spor baskısı rengi beyaz olan bu mantarın sporları, elipsoidal (küremsi), pürüzsüz, 7-9 x 4-4.5µm boyutlarındadır.

Habitat: Genellikle iğne yapraklı yani kozalaklı ağaçlar ile mikorizal nadiren de olsa geniş yapraklı-sert ağaçlar ile de rapor edilmiştir. H. chrysodon tek başına, dağınık veya toplu halde bulunabilir. Türkiye’de kaydı olan yerler: Güney Marmara Bölümü, Doğu Karadeniz Bölümü, Asıl Ege Bölümü, Akdeniz Bölgesi ve Orta Fırat Bölümüdür.

Mevsim: Genelde Yaz ve Sonbahar mantarı olan Sarıgaypaşuk Mantarına ılıman iklime sahip ülkelerde Kış aylarında da rastlamak olasıdır.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Nadir bulunan bu ormanlık mantarın yenilebilir bir tür olduğu rapor edilmiştir, ancak nispeten nadir olması nedeniyle genellikle pek toplanmaz.

Ek bilgiler: H. chrysodon, Ivory Woodwax- Hygrophorus eburneus ile hemen hemen aynı habitatlarda bulunur ve bu iki mantar genellikle yan yana büyüdüklerine dair görüşler vardır.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız

GALERİ


Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri4 gün ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora2 hafta ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri2 hafta ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae3 hafta ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae4 hafta ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum1 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis1 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae2 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae2 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces2 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus2 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus2 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus2 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae2 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus2 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri2 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia2 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae2 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae2 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae3 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus3 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula3 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri3 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe3 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri3 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri3 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae3 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina3 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe3 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista3 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe3 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri3 ay ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae4 ay ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae4 ay ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma4 ay ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia4 ay ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri4 ay ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista4 ay ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri4 ay ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)