Connect with us

Lactarius

Kanlıca-Melki-Çıntar (Lactarius deliciosus)

Published

on

KANLICA mantarı hakkında açıklayıcı makale

Lactarius deliciosus – Kanlıca-Melki-Çıntar


Taksonomi- Bilimsel Sınıflandırma

Alem: Mantarlar- Fungi

Bölüm: Basidiomycota 

Sınıf: Agaricomycetes 

Takım: Russulales

Aile: Russulaceae

Cins: Lactarius

Tür: Lactarius deliciosus

Russulaceae familyasından (ailesinden) olan, Lactarius deliciosus, Lactarius salmonicolor ve Lactarius deterrimus mantarlarının hepsine Türkiye’de genel olarak verilen isim KANLICA’dır. Bu güzel mantar için, halk arasında “Kanlıca Türkiyenin milli mantarıdır” deyimi hakimdir. Türk insanı tarafından en çok sevilen ve toplanan türlerden biridir. Kanlıca, kırmızı mantar, melki, kızıl mantar, çıntar gibi isimler ile anılır. Yurt dışında ise Saffron Milkcap olarak bilinir.

Şapka: Lactarius deliciosus şapka genişliği, 5-25 cm arası olabilmektedir. Rengi, turuncunun farklı tonlarında olmakla birlikte, yaşlı ve çok fazla neme maruz kalmış örneklerde şapka üzerinde yeşil küf izleri olabilir. Şapka üst yüzeyi pürüzlü, ıslakken ise kaygandır.

Lactarius deliciosus
Lactarius deliciosus

Lameller: Lactarius deliciosus – Kanlıca’nın lamelleri düzenli ve sık olup, turuncu renktedir. Kesildiğinde veya berelendiği zaman turuncudan kırmızıya çalan tonlarda bir sıvı (turuncu süt) akar. Şapka üzerinde olduğu gibi, nem dengesine ve yaşam süresine bağlı olarak yeşil küf tonları lameller üzerinde de görülebilir.

Lactarius deliciosus
Kanlıca, Çıntar, Melki mantarı hakkında açıklayıcı bir makale.
Lactarius deliciosus

Gövde-Sap: Sapın dış kısmı turuncunun tonlarındadır. Sap üzerinde daha koyu renkli benekler bulundurabilir. Sapın iç kısmı ise; genç örneklerde, dolgulu yapıda olup, olgunlaştıkça boru benzeri boşluklar oluşturur.

Lactarius deliciosus
Lactarius deliciosus

Koku ve Tat: Kanlıca mantarının kendine has aromatik, hoş bir kokusu vardır. Tadı keskin ve lezzetlidir.

Spor Baskısı: Spor izi soluk pempe olup, 7-9 X 6-7µm boyutlarındadır.

Habitat: Kanlıca mantarının iğne yapraklı- kozalaklı ağaçlarla mikrozal ilişkisi vardır. Çam, Köknar gibi iğne yapraklı ağaç türleri ile sembiyoz yaşar, genel olarak nemli ormanlarda yetişir.

Mevsim: Yağışların başlamasıyla beraber Sonbahar aylarında ortaya çıkmaya başlarlar. Guruplar, ocaklar halinde ve tek tek görülebilirler. Kış ayının başlamasıyla sezonu biter. Nadir de olsa yağışlı ilkbahar günlerinden sonrada rastlanabilir.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Kanlıca, Melki, Çıntar, Türkiyede halk tarafından en çok bilinen ve tüketilen mantar türlerinden biridir. Mutfak değeri yüksek olup, genellikle sote, terayağında ve ızgara şeklinde tüketilir.

Dip not: Lactarius deliciosus – Kanlıca Mantarı, Türkiye’de özellikle Batı ve Orta Karadeniz’de Karabük, Kastamonu Taşköprü Tosya ve Bolu’da oldukça yaygın, lezzetli ve ekonomik bakımdan gelir getiren bir mantardır. Bolu’nun Merkez, Mudurnu, Mengen ve Gerede ilçelerinin önemli besin kaynaklarındandır. Ege bölgemizde ve Akdeniz’de de bilinen tanınan toplanan bir mantardır. Türkiye’nin hemen her köşesine yayılmış ve herkes tarafından bilinen bir mantar olması sebebiyle birçok mantar avcısınca milli mantarımız olarak olarak bilinir.

Ek bilgiler: L. deliciosus – Kanlıca, yüksek miktarda amino asit ve protein barındıran kanlıca mantarı, besin değeri en yüksek mantar türüdür. Başta ızgara olmak üzere sote, kavurma, börek, turşu ve ekmek yapımında kullanılır.

İşte kanlıca mantarının faydaları…

-Yüksek miktarda amino asit içerir. Aminoasitler, vücudun protein dengesi için büyük önem taşır ve protein açısından önemli bir besin kaynağıdır.
-Kanlıca mantarı, vücudumuz için yararlı olan kalsiyum, fosfor, demir, sodyum, potasyum ve magnezyum gibi mineraller içerir.
-B1, B2 ve C vitaminleri içerir. Bu durumda bağışıklık sistemini güçlendirir ve vücudu hastalıklara karşı korur.
-Tansiyonu dengeler ve düşmesini engeller.
-Şeker hastalığı tedavisinde kullanılır.

Mantarların faydaları yazımızı da ziyaret etmenizi öneririz.


Kanlıca mantarını tüketirken dikkat edilmesi gereken bazı noktalar vardır. Kanlıca mantarı kızartma yapıldığında içerdiği besin değeri düşmektedir. Fakat, sote veya diğer besinlerle beraber piştiğinde besin içeriği açısından daha zengin bir besine dönüşür. Çam ağaçlarının dibinde yetişen kanlıca mantarı koyu kırmızı renktedir. Meşe ağaçlarının dibinde yetişenleri ise açık turuncu renktedir ve toplanma mevsimi genel olarak Eylül-Ekim ayları arasındadır.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri18 saat ago

Altınpelte Mantarı (Tremella aurantia)

Mantar Türleri2 gün ago

Yaş Ağulumantar (Omphalotus olivascens)

Mantar Türleri5 gün ago

Maral Kirmit (Russula sardonia)

Agaricaceae6 gün ago

Kahve Pullu (Lepiota castanea)

Clavariadelphaceae7 gün ago

Haşmetli Topuzmantarı (Clavariadelphus pistillaris)

Mantar Türleri1 hafta ago

Göl Süngermantarı (Suillus lakei)

Anthracobia2 hafta ago

Zennezili Mantarı (Anthracobia melaloma)

Mantar Türleri2 hafta ago

Gavur Süngermantarı (Suillus bellinii)

Agaricaceae3 hafta ago

Ağulu Kum Pullusu (Lepiota brunneolilacea)

Amanita3 hafta ago

Zarlıçanak Mantarı (Amanita submembranacea)

Hydnaceae3 hafta ago

Royal Sığır Dili Mantarı (Hydnum reginae)

Mantar Türleri3 hafta ago

Parlak Kirmit Mantarı (Russula graveolens)

Bolbitiaceae3 hafta ago

Dönşapka Mantarı (Panaeolina foenisecii) 

Mantar Türleri4 hafta ago

Ecel Kirmiti (Russula subnigricans)

Agaricaceae4 hafta ago

Deli Pullu Mantar (Lepiota subincarnata)

Mantar Türleri4 hafta ago

Alagöz Kirmiti (Russula integra)

Gerronema1 ay ago

Takah Mantarı (Gerronema nemorale)

Mantar Türleri1 ay ago

Pullukarakız (Tricholoma atrosquamosum)

Mantar Türleri1 ay ago

Başlı Kukulcuk Mantarı (Mycena leptocephala)

Leucocoprinus1 ay ago

Sarı Şalvarlı Mantar (Leucocoprinus birnbaumii)

Lactarius1 ay ago

Melez Sütlüce Mantarı (Lactarius chelidonium)

Mantar Türleri1 ay ago

Vellinga Çıtkırdısı (Pluteus vellingae)

Agaricaceae2 ay ago

Şiş Poslak Mantarı (Lycoperdon umbrinum)

Agaricaceae2 ay ago

Chlorophyllum hortense – Sapıkızaran Şemsiye Mantarı

Mantar Türleri2 ay ago

Russula mustelina – Russet Kirmit

Mantar Türleri2 ay ago

Defne Mantarı (Pluteus lauracearum)

Lactarius2 ay ago

Acısütlüce Mantarı (Lactarius acris)

Mantar Türleri2 ay ago

Diri Pulcuklu Mantar (Psathyrella piluliformis)

Amanita2 ay ago

Karyağdı Mantarı (Amanita strobiliformis)

Mantar Türleri2 ay ago

Kırk Sevelen Mantarı (Parasola conopilea)

Amanita2 ay ago

Dertveren Mantarı (Amanita spadicea)

Mantar Türleri2 ay ago

Engin Yerkulak Mantarı (Otidea onotica)

Mantar Türleri2 ay ago

Güdük Ölüparmak (Xylaria hypoxylon)

Hypocreaceae2 ay ago

Kızıl Çinçomağı (Podostroma cornu-damae)

Hygrophoraceae2 ay ago

Mor Yosunmantarı (Arrhenia lilacinicolor)

Hericiaceae2 ay ago

Dişli Dedesakalı Mantarı (Hericium cirrhatum)

Cantharellaceae2 ay ago

Kokulu Siyah Trompet Mantarı (Craterellus foetidus)

Fomitopsidaceae2 ay ago

Gevrek Postiya Mantarı (Postia stiptica)

Craterellus fallax3 ay ago

Siyah Trompet Mantarı (Craterellus fallax)

Inocybaceae3 ay ago

Adalıkümbet Mantarı (Inocybe kusadasiensis)

Armillaria3 ay ago

Şiş Balmantarı (Armillaria gallica)

Basında Mantar3 ay ago

Yeni bir mantar türü keşfedildi

Inocybaceae3 ay ago

Kaygankümbet Mantarı (Inocybe viscida)

Hygrophoraceae3 ay ago

Baba Gaypaşuk Mantarı (Hygrophorus yadigarii)