Connect with us

Hymenochaetaceae

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Published

on

Tropicoporus linteus – Lentinus linteus – Karatoynak Mantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Hymenochaetales

Aile: Hymenochaetaceae

Cins: Tropicoporus

Tür: Tropicoporus linteus

Tropicoporus linteus, yaygın olarak kullanılan eski ismi ile Phellinus linteus, Çin’de “sanghuang“, Japonya’da “meshimakobu” ve Kore’de “sangwhang” olarak bilinen tıbbi değeri yüksek önemli bir mantardır. Bilinen ingilizce isimleri arasında “Mesima” ve “Black Hoof Fungus” bulunur.

Bilinen sinonim isimleri arasıda; Polyporus linteus (1860), Fomes linteus (1885), Scindalma linteum (1898), Pyropolyporus linteus (1903), Fulvifomes linteus (1915), Phellinus linteus (1963) ve Inonotus linteus (1992) bulunur.

Tür, ilk kez 1860 yılında Miles Joseph Berkeley ve Moses Ashley Curtis tarafından Polyporus linteus olarak adlandırılmıştır. Phellinus linteus, 1963 yılında Shu Chün Teng tarafından yeniden adlandırıldı. 2015 yılında Li-Wei Zhou ve Yu-Cheng Dai tarafından şu an da geçerli olan bilimsel ismi ile yani Tropicoporus linteus olarak yeniden adlandırıldı.

Makroskobik (Morfolojik) Özellikleri: Karatoynak Mantarı sapsız, orta ila uzunlamasına, sert ve odunsu yapıda bir ağaç mantarıdır. Bağlam ince ila kalın arasında değişir ve üst yüzey koyu kahverengi veya kararmış hale gelir ve yaş olarak hafif kenarlıdır.

Şapka altı rengi sarımsı kahverengidir. Hymenial tüyler 17~35×6~8 µm boyutlarındadır.

Tropicoporus linteus

Phellinus cinsine ait 250’den fazla tür bulunmaktadır ve P. linteus için uygun bir tanısal test bulunmamaktadır. Basidiosporlar, P. linteus’u yakın ilişkili Phellinus türlerinden ayırmada çok önemli faktörlerdendir, ancak basidiosporları elde etmek zordur.

Tropicoporus linteus

Koku: Ayırt edici değildir.

Spor Baskısı: Spor baskısı rengi Sarımsımlahvetengidir. Basidiosporlar oval ila küresel olup, 4.5~5.5 x 5~7 µm boyutlarındadır.

Habitat: Özellikle meşe ağaçları ( Ouercus sp) ve bazı diğer sert ağaçların (Tamarind – Tamarindus indica ve Morus sp yani Dut ağaçları türleri gibi) üzerinde bulunan çürükçül (saprotrofik) çok yıllık mantardır. Tropicoporus cinsine menup bu mantarlar  beyaz bir çürümeye neden olur. T. linteus, Amerika, Afrika ve Doğu Asya’da yaygın bir mantardır. Özellikle Çin, Japonya ve Kore’de bol miktarda bulunan önemli bir mantardır.

Mevsim: Çok yıllık bir mantardır.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Tıbbi (Medicinal) bir mantar olduğu yani ilaç sanayinde kullanıldığı bilinmektedir. Bu sebeple ekonomik değeri olan bir mantardır. Ancak, diğer yenilebilir mantarlar gibi bir mantar değildir ve mutfak değeri hiç yoktur

Ek bilgiler: 2000 yılı aşkın bir süredir bilinen, çok eski bir ilaç olarak kabul edilen ve kullanılan tıbbi bir mantar olduğu bildirilmiştir. T. linteus ilk olarak Han hanedanlığı döneminde ünlü
bir Çin Tıp kitabi olan Shen Nong’un Herbal Classic’inde (Shen Nong Ben Cao Jing) kaydedilmiştir. Ayrıca the New Compendium of Materia Medica (Xin Xiu Ben Cao) ve Compendium Materia Medica’nın (Ben Cao Gang Mu) dahil olmak üzere diğer birçok Çin tip kitabında yer almiştir. Geleneksel Çin tıbbı (TCM) teorisine göre, T. linteus’un bilinen faydalarının yanı sıra, karın ağrısını hafifletmek ve kronik ishali tedavi etmek için kullanılmıştır. T. linteus, bünyesinde bulundurduğu farklı polisakkaritler, triterpenoidler, polifenoller ve piranlar dahil olmak üzere çeşitli bileşenlerin biyolojik
aktivitesi sayesinde sağlık alanında önemli kullanım alanlarına sahiptir. Yaygın olarak Doğu Asyada özellikle Kore, Çin ve Japonyada bağışıklık kuvvetlendirici ve ilaç olarak kullanılan mantarlardan biridir; Kan dolaşımını hızlandırdığı, detoksifikasyon sağladığı, karaciğerin koruması, alerji ve diyabetle mücadele, ülser tedavisi, gastrointestinal sistem bozukluğu düzeltme ve çeşitli hastalıkların tedavi edilmesinde etkili olduğu belirlenmiştir.

Dip not: Ek Bilgilerde anlatılan önemli tıbbi hususlar, Prof Dr Hasan Hüseyin Doğan hocamızın ders notlarından alınmıştır. Hocamıza çok teşekkür ederiz.

Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Mantar Türleri2 gün ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora1 hafta ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri2 hafta ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae2 hafta ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae3 hafta ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum1 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis1 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae1 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri1 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae2 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces2 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus2 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus2 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus2 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae2 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus2 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri2 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia2 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae2 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae2 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae2 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus3 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula3 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri3 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe3 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri3 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri3 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae3 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina3 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe3 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista3 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe3 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri3 ay ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae4 ay ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae4 ay ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma4 ay ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia4 ay ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri4 ay ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista4 ay ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri4 ay ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)