Connect with us

Mantar Türleri

Ölü adamın parmakları mantarı (Xylaria polymorpha)

Published

on

Xylaria polymorpha – Ölü Adamın Parmakları Mantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Ascomycota

Sınıf: Sordariomycetes

Takım: Xylariales

Aile: Xylariaceae

Cins: Xylaria

Tür: Xylaria polymorpha

Genellikle Ölü Adamın Parmakları(Dead Man’s Fingers) olarak bilinen Xylaria polimorpha, saprofit yani çürükçül beslenen bir mantardır. Çürük veya yaralı ağaç kütüklerinde ve çürüyen odunlarda büyür. Ayrıca baklagiller, yaprak sapları, otsu sert saplarda koloni kurabilir. Xylaria cinsi yaklaşık 100 tür kozmopolit mantar içerir.

İlk bilimsel ismi Sphaeria polymorpha olarak 1797’de Christiaan Hendrik Persoon tarafından verildi. 1824 yılında İskoç mikolog Robert Kaye Greville tarafından Xylaria cinsine transfer edildi.

Eş anlamlıları; Hypoxylon polymorphum, Xylaria corrugata, Xylaria obovata, Xylaria rugosa’dır

Xylaria, ksilem ile aynı Yunanca eserden gelir ve ahşap demektir. Polymorpha birçok şekilde anlamına gelir ve farklı formlarda olmasına atıftır. Bu yüzey tümseklerinin altında, asci olarak bilinen spor üreten yapılarla kaplı yuvarlak odalar bulunur. Bu mantarlar, mantar krallığının en büyük (tür sayısına göre) bölümü olan Ascomycota bölümüne aittir.

Gövde: Parmaklar 1 ila 3 cm çap arasında değişir ve tam olarak geliştiğinde genellikle 3 ila 8 cm uzunluğundadır. Yüzey başlangıçta beyaz veya grimsi renktedir ve aseksüel aşamada ince soluk bir tozla (conidia) kaplanır, daha sonra hafifçe granülleşir ve kahverengiden siyaha, bazen yeşilimsi veya mavimsi tonlarla koyulaşır.

Ölü Adamın Parmakları Mantarı
Ölü Adamın Parmakları Mantarı

Stroma ve perithecia: Stroma olarak bilinen komünal mantar gövdesinin içinde et beyazdır. Yüzeyin yakınında perithecia olarak bilinen spor üreten boşluklar bulunur. Her peritheciumun tepesinde küçük gözenek benzeri bir delik vardır ve asci patladığında ve sporlarını dışarı çıkardığında, bu onların dış dünyaya çıkış yoludur.

Ölü Adamın Parmakları Mantarı

Koku: Ayırt edici değildir.

Spor Baskısı: Sporlar 24–28 x 6–8 µm, genellikle “muz” uçlu uzun füziform, pürüzsüz, koyu kahverengi ve suda bigutulat, spor uzunluğunun yarısından fazlasını kaplayan ince, soluk, düz veya hafif eğik bir mikrop yarığı ile.    

Ölü Adamın Parmakları Mantarı
Ölü Adamın Parmakları Mantarı

Asci tipik olarak 200 x 10 µm’dir ve her bir askusta sekiz spor bulunur. Conidia 7,5 x 4 µm. uzunlamasına-lakrimoidden elipsoide, pürüzsüzdür. Spor baskısı siyahtır.          

Conidia: Diğer Xylaria türlerinde olduğu gibi, bu mantar da ascospores, pürüzsüz, elipsoidal ve hyalinden daha küçük olan conidiospores (genellikle conidia olarak adlandırılır) yoluyla eşeysiz üreme yeteneğine sahiptir. Askosporlar olgunlaştığında uçarlar ve parmakların yüzeyi daha koyu kahverengi ton alır.

Habitat: Saprofit yani çürükçül bir mantar olan bu tür ölü kayın ağaçlarının ve daha seyrek olarak diğer geniş yapraklı ağaç kütüklerinin üzerinde veya yakınında görünür. Ülkemizde Çatalca-Kocaeli bölümleri ve Orta-Doğu Karadeniz’den kaydı vardır.

Mevsim: Genelde yaz ve sonbahar mantarıdır, lakin yıl boyunca gözlemlenebilir. Kışın başlarında askospor üretir. Parmaklar genellikle soluk maviye döndüğünde, konidiyal (aseksüel) spor üretme aşamasındadır.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Yenilebilir bir tür değildir.

Ek bilgiler: Xylaria longipes benzer ancak daha ince, daha küçük ve sağlam değildir. 

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarıma göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Asterophora1 saat ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri6 gün ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae1 hafta ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae2 hafta ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum3 hafta ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis3 hafta ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae1 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri1 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae1 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae1 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces1 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus1 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus2 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus2 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae2 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus2 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri2 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia2 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae2 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae2 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae2 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus2 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula2 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri2 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe2 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri2 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri3 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae3 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina3 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe3 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista3 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe3 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri3 ay ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae3 ay ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma3 ay ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia3 ay ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri4 ay ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista4 ay ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri4 ay ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina4 ay ago

Benli Galerina (Galerina graminea)