Connect with us

Aureoboletus

Sarıbolet mantarı (Aureoboletus gentilis)

Published

on

Aureoboletus gentilisSarıbolet


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Boletales

Aile: Boletaceae

Cins: Aeroboletus

Tür: Aureoboletus gentilis

Gilded Bolete (Yaldızlı Bolet)-Aureoboletus gentilis -Sarıbolet Mantarı, Boletaceae familyasındaki bir bolete mantarı türüdür. Başlangıçta Boletus sanguineus var. 1884’te Fransız mikolog Lucien Quélet tarafından gentilis, 1957’de Zdeněk Pouzar tarafından Aureoboletus cinsine aktarılmıştır.

Sinonimleri (Eş anlamlıları); Boletus cramesinus Secr. (1833), Boletus granulatus var. tenuipes Cooke (1883), Boletus sanguineus subsp. gentilis(Quél.) Quél. (1883), Boletus sanguineus var. gentilis Quél. (1884), Viscipellis gentilis (Quél.), Quél. (1886), Boletus gentilis (Quél.) Sacc. (1888), Ixocomus gentilis (Quél.) Quél. (1888), Boletus tenuipes (Cooke) Massee (1892), Xerocomus gentilis (Quél.) Singer(1942), Pulveroboletus gentilis (Quél.) Singer (1945), Pulveroboletus cramesinus (Secr. ex Watling) M.M.Moser ex Singer (1966).

Türkiye’de Doğu Karadeniz Bölgemizde kaydı yapılıp, kayıtlara geçirilmiştir.

Şapka: Şapka genişliği ortalama 4 cm (2 ile 7 cm arasında), pembe-kahverengiden et pembesi renklerinde olabilir. Görünümü yarım küre şeklindedir, sonra dışbükey olur veya aşağı yukarı düzleşir. Şapka yüzeyi viskozdur (kaygandır), ince kırışıklıklar kısmen ayrılabilir. Üst kenar boşluğu hafifçe sarkar..

Aureoboletus gentilis
Aureoboletus gentilis

Tüpler – Gözenekler: Tüpler süslüdür ve oldukça parlak ve kısadırlar (4-8 mm). Bu süngerimsi tüpler şapkadan kolayca ayrılabilir. Bunlar önce limon sarısı, sonra altın sarısıdır, havaya maruz kaldıklarında renk değiştirmez, maviye dönmezler.  Gözenekler oldukça büyük (1,3 mm), köşeli ve düzensiz, sarı (tüplere uyumlu), basıldığında maviye dönmüyor. 

Aureoboletus gentilis
Aureoboletus gentilis

Gövde-Sap: Sap boyu ortalama 6 cm (3 ile 8 cm arasında) olup,  sap- gövde kalınlığı (en büyük bölümde) ise yaklaşık 10 mm (4 ile 20 mm arasında)’dır. Yağışlı havalarda viskoz yani sümüksüdür. Aşağı yukarı köklenir, sivri bir tabanı vardır. İçi doludur, bazen dalgalı veya incedir, herhangi bir ağırmış yapısı yoktur. Rengi üstte sarıdır, ardından altta parlatılır. Dibinde görünen miselyum beyazdır.

Etli kısmı kalın, sert ve beyazımsı olup, kapak yüzeyinin altında pembe bir belirti ve sapın dibinde ve tüplerin üzerinde sarı renktedir.

Aureoboletus gentilis
Aureoboletus gentilis

Koku: Meyvemsi hoş ama zayıf bir kokusu vardır, tadı hafif asidiktir. Hem koku, hem de tat ayırt edici özelliklerden değildir.

Spor Baskısı: 10,5-16 x 4,5-6,5 μm boyutlarında, elipsoidden neredeyse iğ şekline görünümlüdürler. Spor baskısı zeytin kahverengidir.   

Habitat: Yetişme ortamları yaprak döken ağaçların bol olduğu ormanlar olup, özellikle meşe (Quercus) ve kayın (Fagus) ile mikorizal bir ilişki içindedirler. Eski şenlik ateşi alanlarında, geniş yapraklı veya karışık ağaçların bulunduğu orman ve koruluklarda, iyi havalandırılmış alanlarda, patikalarda, açıklıklarda bulunurlar. Avrupa’da yaygındır, ancak bazı ülkelerde nadirdir. Memleketimizde Sarıbolet Mantarının kaydı, Doğu Karadeniz bölümünde yapılmıştır.

Mevsim: Yaz – Sonbahar (Özellikle Temmuz -Kasım arası).

Yenilebilirlik ve Toksisite:  Her ne kadar yenilebilir bir mantar türü olarak birçok kaynakta belirtilmişse de, mutfak değeri pek yoktur diyen kaynaklarda mevcuttur. Zehirsizdir.

Ek bilgiler: Sarıbolet Mantarı-Aureoboletus gentilis ilk bakışta, muhtemelen Xerocomus persicolor ile karıştırılabilir. Ancak, daha sonra, dikkatli incelendiğinde farklı renkte mavileşen ete ve mavi gözeneklere sahip olması nedeniyle kolayca ayırt edilebilir.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarıma göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Discina16 saat ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe3 gün ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista4 gün ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri1 hafta ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri1 hafta ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe1 hafta ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri2 hafta ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae2 hafta ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae2 hafta ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae3 hafta ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma3 hafta ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia3 hafta ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri4 hafta ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista4 hafta ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri4 hafta ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina4 hafta ago

Benli Galerina (Galerina graminea)

Inocybaceae1 ay ago

Yıldızkümbet Mantarı (Inocybe asterospora)

Mantar Türleri1 ay ago

Huş Kirmiti (Russula betularum)

Clitopilus1 ay ago

Çukur Unmantarı (Clitopilus cystidiatus)

Infundibulicybe1 ay ago

Akdeniz Ebişkesi (Infundibulicybe mediterranea)

Lentinus1 ay ago

Saçaklı Kaplanmantarı (Lentinus crinitus)

Cortinariaceae1 ay ago

Tüy Örümcekmantarı (Cortinarius glaucopus)

Auriculariaceae1 ay ago

Kıvrık Karabeyin Mantarı (Exidia glandulosa)

Agaricaceae1 ay ago

Sarı Kirpik Mantarı (Floccularia luteovirens)

Fomitiporia1 ay ago

Robust Braket Mantarı (Fomitiporia robusta) 

Mantar Türleri1 ay ago

Yoz Cüceyelpaze Mantarı (Sarcomyxa serotina)

Boletaceae2 ay ago

Biberlibolet (Chalciporus piperatus)

Amanitaceae2 ay ago

Ak Sümüklükafa Mantarı (Zhuliangomyces illinitus)

Camillea2 ay ago

Sigara İzmariti Mantarı (Camillea leprieurii)

Mantar Türleri2 ay ago

İçikınalı Mantar (Melastiza chateri)

Crepidotaceae2 ay ago

Acur Ayaksız Mantarı (Crepidotus mollis)

Lyophyllaceae2 ay ago

Sütperisi Mantarı (Ossicaulis lignatilis)

Mantar Türleri2 ay ago

Yersakalı Mantarı (Pterula multifida)

Lenzites2 ay ago

Lamelli Huş Poliporu (Lenzites betulinus)

Armillaria2 ay ago

Hardal Balmantarı (Armillaria sinapina)

Entolomataceae2 ay ago

Öz Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asyae)

Bankeraceae2 ay ago

Kabukağlayan Mantarı (Hydnellum concrescens)

Entolomataceae3 ay ago

Has Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asanii)

Albatrellaceae3 ay ago

Gönmantarı (Scutiger pes-caprae)

Mantar Türleri3 ay ago

Peslivan Mantarı (Pseudoclitocybe cyathiformis)

Agaricaceae3 ay ago

Çakalosuruğu Mantarı (Lycoperdon excipuliforme)

Mantar Türleri3 ay ago

Akkarakız Mantarı (Tricholoma album)

Amanita3 ay ago

İrisiğilli Kese Mantarı (Amanita magniverrucata)

Amanitaceae3 ay ago

Başlı Duvakluca Mantarı (Saproamanita codinae)