Connect with us

Bolbitiaceae

Gübre Mantarı (Bolbitius titubans)

Published

on

Bolbitius titubans – Gübre mantarı

Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Ağaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Bolbitiaceae

Cins: Bolbitius

Tür: Bolbitius titubans

Bolbitius titubans- Gübre Mantarı, Bolbitius vitellinus olarak da bilinen, Amerika ve Avrupa’da bulunan yaygın bir mantar türüdür. Dünya mantar literatürlerinde Yellow Fieldcap- Sarı Tarla Şapkası olarak geçen zehirsiz bir mantar türüdür.

Cins adı olan Bolbitius, ”inek gübresi” anlamına gelir, özel sıfat titubans ise sendeleme anlamına gelir ve bu küçük sarı mantarlar gerçekten de eğilme eğilimindedirler.

Agaricus titubans bilimsel adını veren Fransız mikolog Jean Baptiste Francois Pierre Bulliard tarafından 1789’da tanımlanmış olan bu küçük mantar, 1838’de Bolbitius titubans olarak yeniden adlandırılmıştır.

Bolbitius titubanların eşanlamlıları şunlardır: Agaricus fragilis L., Agaricus equestris Bolton, Agaricus titubans Bull., Agaricus flavidus Bolton, Agaricus boltonii Pers., Agaricus vitellinus Pers., Prunulus boltonii (Pers.) Gray, Prunulus Boltonii (Pers.) Gray, Prunulus Bolton titubans,  boltonii (Pers.) Fr., Bolbitius fragilis (L.) Fr., Bolbitius titubans (Boğa.) Fr., Bolbitius vitellinus (Pers.) Fr., Bolbitius flavidus (Bolton) Massee, Bolbitius vitellinus var.  fragilis (L.) M.M.  Moser ex Bon & Courtec. ve Bolbitius vitellinus var.  titubans (Boğa.) Bon & Courtec.

Şapka: Mantar şapkası çapı 1,5-7 cm arasındadır ve gençken yumurta şeklinden genişçe dışbükey hale gelir ve sonunda neredeyse düzleşir.  Şapkanın rengi sarı veya parlak sarı ile başlar ve yaşla birlikte beyazımsı veya grimsi bir renge dönüşür.

Şapka eti çok incedir ve kenardan kolayca ayrılır.

Bolbitius titubans
Bolbitius titubans

Lameller: Yellow fieldcap-Gübre mantarı lamelleri gövdeden bağımsızdır veya gövdeye dar bir şekilde bağlıdırlar. Lamelleri kırılgan ve yumuşaktır ve yaşla birlikte sporları olgunlaştıkça beyazımsı veya soluk sarımsı renk olan lamelleri paslı tarçın rengine dönüşür.

Bolbitius titubans
Bolbitius titubans

Gövde-Sap: Sap 3–12 cm boyunda ve 2–6 mm genişliğindedir. Sap beyazımsı sarıdır ve kırılgan yani çok narindir. Sapın tepeye (şapkaya ) yakın bölümleri hafif tanecikli, tabana yakın kısımları ise hafif tüylüdür. Yüzüğü (Halkası) yoktur. Sap içi boştur.

Bolbitius titubans
Bolbitius titubans

Koku: .Koku ve tat ayırt edici değildir.

Spor Baskısı: Sporlar elips şeklinde ve pürüzsüzdür. 11-15 x 6-9µm boyutlarındadır. Spor baskına rengi kahverenginden pas rengine ve tarçın kahvesine değişir.

Habitat: Esas olarak gübre üzerinde veya yoğun gübrelenmiş toprakta ve bazen de çimenlik alanlarda yetişir. ancak çürüyen saman, gübre, gübre ve ağaç talaşlarında da bulunur. Bu küçük ve sarı mantarlar yağmurdan sonraki iki gün içinde ortaya çıkarlar, ancak ömürleri kısa olur, 24 saatten biraz fazla sürer. Türkiye’de resmi kaydı olan Gübre mantarına Güney Marmara Bölümünde, Batı ve Doğu Karadeniz Bölümlerinde, Ege Bölgesinde, Yukarı Murat -Van Bölümünde, Adana Bölümünde ve Orta Fırat Bölümünde sıkça rastlanılır.

Mevsim: Yellow Fieldcap- Sarı Tarla Şapkası (B. titubans) yazdan sonbahara kadar (yoğun olarak Haziran -Ekim arası ) görülen çok yaygın ve küçük bir mantardır, ancak bazı habitatlarda ilkbaharın ortalarında ve sonlarında da görüldüğü bildirilmiştir. 

Yenilebilirlik ve Toksisite: Bu sarı mantarların yenilebilirliği hakkında net bilgi olmamakla birlikte, yemek için toplamaya değmeyecek kadar küçük oldukları için yenilmez denilmektedir.

Ek bilgiler: Benzer tür olarak aynı cinse ait Bolbitius aleuriatus gösterilebilir. Bir diğer benzer tür Pluteus chrysophaeus daha uzun ömürlü bir mantardır, çimden ziyade tahtada yetişir ve sporları tarçın kahvesinden ziyade pembedir.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri4 gün ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora1 hafta ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri2 hafta ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae3 hafta ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae4 hafta ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum1 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis1 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae2 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae2 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces2 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus2 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus2 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus2 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae2 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus2 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri2 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia2 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae2 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae2 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae3 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus3 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula3 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri3 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe3 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri3 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri3 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae3 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina3 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe3 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista3 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe3 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri3 ay ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae4 ay ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae4 ay ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma4 ay ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia4 ay ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri4 ay ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista4 ay ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri4 ay ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)