Connect with us

Boletaceae

Yağlıbolet (Butyriboletus appendiculatus)

Published

on

Butyriboletus appendiculatus – Yağlıbolet


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Boletales

Aile: Boletaceae

Cins: Butyriboletus

Tür: Butyriboletus appendiculatus

Butyriboletus appendiculatus bilenen diğer ismi ile Boletus appendiculatus, Türkiye’de “Yağlıbolet” ismi ile bilinir. Tür bilimsel olarak ilk kez 1774 yılında Alman bilgin Jacob Christian Schäffer tarafından Boletus appendiculatus olarak tanımlanmıştır.

Butyriboletus appendiculatus, meşe, kayın ve kestane gibi yaprak döken geniş yapraklı ağaçların altında yetişen yenilebilir, şapka altı süngerimsi, gözenekli bir mantardır. Genellikle “Butter Bolete” yani “Tereyağ Boleti” olarak bilinir. Genellikle meşe ağaçlarının altında büyük koloniler halinde bulunurlar ve sıklıkla eski ormanlık alanlarda yaşlı meşelerle birlikte yaşarlar. Sap ve gözenekleri genellikle parlak sarıdır (bu nedenle tereyağı boleti olarak adlandırılmıştır) ve mantar berelendiğinde, ezildiğinde veya kesildiğinde, oksidasyona (hava ile temas eden bölgeler ) maruz kalan kısımlar parlak mavi bir renk alır.

Şapka: 20 cm çapa kadar büyeyebilen Yağlıbolet, dışbükey ila düzleştirilmiş dışbükey görünümlü, kahverengi ila sarımsı kahverengi renkli bir şapkaya sahiptir. Şapkası olgunlaşma ile birlikte çatlaklar oluşturabilir ve kuru ila hafif yapışkanımsı bir yüzey dokusuna sahiptirler. Mantar, kesildiğinde veya ezildiğinde yavaşça maviye dönüşebilen, çok sıkı sarımsı ete sahiptir. 

Butyriboletus appendiculatus
Butyriboletus appendiculatus

Gözenekler: Şapkasının alt yüzeyindeki süngerimsi gözenekler tereyağı sarısı renktedir ve genç örneklerde bu daha az olası olmakla birlikte, morluk mavisi de olabilir.  

Butyriboletus appendiculatus
Butyriboletus appendiculatus

Gövde-Sap: Sap, 5–15 cm uzunluğunda ve 2–6 cm kalınlığındadır. Sap rengi de sarıdır, bazen kahverengimsi ila kırmızımsı lekeler geliştirir ve tepeye yakın yerlerde ince ağsı oluşumları olabilir.  

Butyriboletus appendiculatus
Butyriboletus appendiculatus

Koku: Koku ayırt edici değildir. Tadı da aynen kokusu gibi ayırt edici değildir.

Spor Baskısı: Spor baskısı koyu zeytin-kahverengisidir. Bireysel sporlar elipsoidal ila iğ şeklindedir, pürüzsüzdür ve 12–15 x 3.5–5 µm boyutlarındadır. 

Habitat: Yağlıbolet mantarı genellikle yaprak döken ağaçların olduğu geniş yapraklı ormanları sever, Özellikle Meşe (Queecus) ile mikorizaldir, ayrıca kayın (Fagus) ve tatlı kestaneyi de (Castanea sativa), sever. Genellikle kireçli toprakları tercih ederler.

Mevsim: Temmuz ayından Ekim sonuna kadar (Yaz- Sonbahar).

Yenilebilirlik ve Toksisite: Yağlıbolet, yenilebilir ve çeşitli kaynaklar tarafından tercih olarak kabul edilir, ancak bazı kaynaklarda alerjik reaksiyon gösterebileceği konusunda uyarılar vardır. Mantarların topraksı aroması onları çorbalara, soslara ve yahnilere uygun hale getirir. Pişmiş porsiyonlar genellikle önce maviye, sonra griye, ardından orijinal sarı renklerine döner..

Ek bilgiler: Benzer türler vardır. Butyriboletus subappendiculatus ile benzerlik gösterir; Aynı cinse mensup bu tür mikroskobik karakterlerde B. appendiculatus’a oldukça benzer. Tarlada yetişmesi, morarma renk reaksiyonunun olmaması, daha solgun şapka renkleri ve kozalaklı ağaçlar altında büyümesi ile kolayca ayırt edilebilir. Ayrıca Butyriboletus regius ve Boletus edulis türleri ile de benzerlik göstermektedir.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Coprinopsis45 dakika ago

Coprinopsis lagopus (Hürmüz Döbelen Mantarı)

Gymnopus10 saat ago

Gymnopus fusipes (Garip Çırpıbacak Mantarı)

Agaricaceae3 gün ago

Chlorophyllum molybdites (Sahte Şemsiye Mantarı)

Hymenochaetaceae4 gün ago

Körgelen Mantarı (Pseudoinonotus dryadeus)

Coprinopsis5 gün ago

Coprinopsis romagnesiana (Dişlek Döbelen Mantarı) 

Agaricaceae6 gün ago

Chlorophyllum brunneum (Pullu Şemsiye Mantarı) 

Boletaceae1 hafta ago

Neoboletus xanthopus (Sarıbacak Bolet)

Mantar Türleri2 hafta ago

Russula sanguinaria (Körpe Kirmit Mantarı)

Clitopilus2 hafta ago

Clitopilus geminus (Unmantarı)

Mantar Türleri2 hafta ago

Pluteus mediterraneus (Zeytin Mantarı) 

Mantar Türleri2 hafta ago

Pluteus petasatus (Ayak Çıtkırdı Mantarı)

Hebeloma2 hafta ago

Hebeloma mesophaeum (Ala Turpkokan Mantarı)

Hygrocybe3 hafta ago

Hygrocybe cantharellus (Kızıl Mummantarı) 

Mantar Türleri3 hafta ago

Russula xerampelina (Boncuk Kirmiti)

Boletaceae3 hafta ago

Imperator luteocupreus (Bakırsarısı Bolet)

Mantar Türleri3 hafta ago

Suillus grevillei (Karaçam Kaypak Mantarı)

Bondarzewia4 hafta ago

Bondarzewia berkeleyi (Berkeley Poliporu)

Mantar Türleri4 hafta ago

Çamkarakız mantarı (Tricholoma batschii)

Mantar Türleri4 hafta ago

Delikarakız (Tricholoma pardinum)

Agaricaceae1 ay ago

Lepiota cremea (Anadolu Pullu Mantarı)

Lactifluus1 ay ago

Lactifluus vellereus (Biberlice)

Boletaceae1 ay ago

Leccinum pseudoscabrum (Gürgenmantarı)

Basında Mantar1 ay ago

Flammulina velutipes yetiştiriciliği 

Boletaceae1 ay ago

Leccinum holopus (Hayalet Bolet)

Mantar Türleri1 ay ago

Betkarakız (Tricholoma ustale) 

Macrotyphula1 ay ago

Değnekmantarı (Macrotyphula juncea)

Basında Mantar2 ay ago

Bu Mantar da İlk Türkiye’de Keşfedildi

Mantar Türleri2 ay ago

Leylak göbek mantarı (Morchella purpurascens)

Albatrellaceae2 ay ago

Albatrellus ovinus (Akgevrek Mantarı)

Mantar Türleri2 ay ago

İsli Göbek Mantarı (Morchella vaporaria)

Agaricaceae2 ay ago

Battarrea phalloides (Boylubaş Mantarı)

Basında Mantar2 ay ago

Phytophthora infestans (Mildiyö)

Mantar Türleri2 ay ago

Sıralı Göbek Mantarı (Morchella inamoena)

Basında Mantar2 ay ago

Psilosibin-Psilosin

Mantar Türleri2 ay ago

İbreligöbek mantarı (Morchella conifericola)

Mantar Türleri2 ay ago

İri göbek mantarı (Morchella importuna)

Mantar Türleri2 ay ago

Suillus mediterraneensis (Ak Süngermantarı)

Amanita2 ay ago

Amerikan Sezar Mantarı (Amanita jacksonii)

Helvella2 ay ago

Esnek Semermantarı (Helvella elastica)

Agrocybe2 ay ago

Kırışık Metelik Mantarı (Agrocybe rivulosa)

Basında Mantar2 ay ago

Tuber magnatum Yetiştiriciliği

Mantar Türleri2 ay ago

Peçeli Kadın Mantarı (Phallus indusiatus)

Mantar Türleri2 ay ago

Pembe Kokar Boynuz Mantarı (Phallus hadriani)

Mantar Türleri2 ay ago

Göz Karasünger Mantarı (Melanogaster broomeanus)

Translate »