Connect with us

Boletaceae

Yağlıbolet (Butyriboletus appendiculatus)

Published

on

Butyriboletus appendiculatus – Yağlıbolet


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Boletales

Aile: Boletaceae

Cins: Butyriboletus

Tür: Butyriboletus appendiculatus

Butyriboletus appendiculatus bilenen diğer ismi ile Boletus appendiculatus, Türkiye’de “Yağlıbolet” ismi ile bilinir. Tür bilimsel olarak ilk kez 1774 yılında Alman bilgin Jacob Christian Schäffer tarafından Boletus appendiculatus olarak tanımlanmıştır.

Butyriboletus appendiculatus, meşe, kayın ve kestane gibi yaprak döken geniş yapraklı ağaçların altında yetişen yenilebilir, şapka altı süngerimsi, gözenekli bir mantardır. Genellikle “Butter Bolete” yani “Tereyağ Boleti” olarak bilinir. Genellikle meşe ağaçlarının altında büyük koloniler halinde bulunurlar ve sıklıkla eski ormanlık alanlarda yaşlı meşelerle birlikte yaşarlar. Sap ve gözenekleri genellikle parlak sarıdır (bu nedenle tereyağı boleti olarak adlandırılmıştır) ve mantar berelendiğinde, ezildiğinde veya kesildiğinde, oksidasyona (hava ile temas eden bölgeler ) maruz kalan kısımlar parlak mavi bir renk alır.

Şapka: 20 cm çapa kadar büyeyebilen Yağlıbolet, dışbükey ila düzleştirilmiş dışbükey görünümlü, kahverengi ila sarımsı kahverengi renkli bir şapkaya sahiptir. Şapkası olgunlaşma ile birlikte çatlaklar oluşturabilir ve kuru ila hafif yapışkanımsı bir yüzey dokusuna sahiptirler. Mantar, kesildiğinde veya ezildiğinde yavaşça maviye dönüşebilen, çok sıkı sarımsı ete sahiptir. 

Butyriboletus appendiculatus
Butyriboletus appendiculatus

Gözenekler: Şapkasının alt yüzeyindeki süngerimsi gözenekler tereyağı sarısı renktedir ve genç örneklerde bu daha az olası olmakla birlikte, morluk mavisi de olabilir.  

Butyriboletus appendiculatus
Butyriboletus appendiculatus

Gövde-Sap: Sap, 5–15 cm uzunluğunda ve 2–6 cm kalınlığındadır. Sap rengi de sarıdır, bazen kahverengimsi ila kırmızımsı lekeler geliştirir ve tepeye yakın yerlerde ince ağsı oluşumları olabilir.  

Butyriboletus appendiculatus
Butyriboletus appendiculatus

Koku: Koku ayırt edici değildir. Tadı da aynen kokusu gibi ayırt edici değildir.

Spor Baskısı: Spor baskısı koyu zeytin-kahverengisidir. Bireysel sporlar elipsoidal ila iğ şeklindedir, pürüzsüzdür ve 12–15 x 3.5–5 µm boyutlarındadır. 

Habitat: Yağlıbolet mantarı genellikle yaprak döken ağaçların olduğu geniş yapraklı ormanları sever, Özellikle Meşe (Queecus) ile mikorizaldir, ayrıca kayın (Fagus) ve tatlı kestaneyi de (Castanea sativa), sever. Genellikle kireçli toprakları tercih ederler.

Mevsim: Temmuz ayından Ekim sonuna kadar (Yaz- Sonbahar).

Yenilebilirlik ve Toksisite: Yağlıbolet, yenilebilir ve çeşitli kaynaklar tarafından tercih olarak kabul edilir, ancak bazı kaynaklarda alerjik reaksiyon gösterebileceği konusunda uyarılar vardır. Mantarların topraksı aroması onları çorbalara, soslara ve yahnilere uygun hale getirir. Pişmiş porsiyonlar genellikle önce maviye, sonra griye, ardından orijinal sarı renklerine döner..

Ek bilgiler: Benzer türler vardır. Butyriboletus subappendiculatus ile benzerlik gösterir; Aynı cinse mensup bu tür mikroskobik karakterlerde B. appendiculatus’a oldukça benzer. Tarlada yetişmesi, morarma renk reaksiyonunun olmaması, daha solgun şapka renkleri ve kozalaklı ağaçlar altında büyümesi ile kolayca ayırt edilebilir. Ayrıca Butyriboletus regius ve Boletus edulis türleri ile de benzerlik göstermektedir.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri14 saat ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri2 gün ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe2 gün ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri4 gün ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae5 gün ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae1 hafta ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae2 hafta ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma2 hafta ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia2 hafta ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista3 hafta ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina3 hafta ago

Benli Galerina (Galerina graminea)

Inocybaceae3 hafta ago

Yıldızkümbet Mantarı (Inocybe asterospora)

Mantar Türleri3 hafta ago

Huş Kirmiti (Russula betularum)

Clitopilus4 hafta ago

Çukur Unmantarı (Clitopilus cystidiatus)

Infundibulicybe4 hafta ago

Akdeniz Ebişkesi (Infundibulicybe mediterranea)

Lentinus1 ay ago

Saçaklı Kaplanmantarı (Lentinus crinitus)

Cortinariaceae1 ay ago

Tüy Örümcekmantarı (Cortinarius glaucopus)

Auriculariaceae1 ay ago

Kıvrık Karabeyin Mantarı (Exidia glandulosa)

Agaricaceae1 ay ago

Sarı Kirpik Mantarı (Floccularia luteovirens)

Fomitiporia1 ay ago

Robust Braket Mantarı (Fomitiporia robusta) 

Mantar Türleri1 ay ago

Yoz Cüceyelpaze Mantarı (Sarcomyxa serotina)

Boletaceae1 ay ago

Biberlibolet (Chalciporus piperatus)

Amanitaceae1 ay ago

Ak Sümüklükafa Mantarı (Zhuliangomyces illinitus)

Camillea2 ay ago

Sigara İzmariti Mantarı (Camillea leprieurii)

Mantar Türleri2 ay ago

İçikınalı Mantar (Melastiza chateri)

Crepidotaceae2 ay ago

Acur Ayaksız Mantarı (Crepidotus mollis)

Lyophyllaceae2 ay ago

Sütperisi Mantarı (Ossicaulis lignatilis)

Mantar Türleri2 ay ago

Yersakalı Mantarı (Pterula multifida)

Lenzites2 ay ago

Lamelli Huş Poliporu (Lenzites betulinus)

Armillaria2 ay ago

Hardal Balmantarı (Armillaria sinapina)

Entolomataceae2 ay ago

Öz Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asyae)

Bankeraceae2 ay ago

Kabukağlayan Mantarı (Hydnellum concrescens)

Entolomataceae2 ay ago

Has Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asanii)

Albatrellaceae2 ay ago

Gönmantarı (Scutiger pes-caprae)

Mantar Türleri2 ay ago

Peslivan Mantarı (Pseudoclitocybe cyathiformis)

Agaricaceae3 ay ago

Çakalosuruğu Mantarı (Lycoperdon excipuliforme)

Mantar Türleri3 ay ago

Akkarakız Mantarı (Tricholoma album)

Amanita3 ay ago

İrisiğilli Kese Mantarı (Amanita magniverrucata)

Amanitaceae3 ay ago

Başlı Duvakluca Mantarı (Saproamanita codinae)

Cortinariaceae3 ay ago

Vişne Örümcekmantarı (Cortinarius violaceus)

Mutinus3 ay ago

Kızıl Kokarboynuz Mantarı (Mutinus ravenelii)

Amanita3 ay ago

Şampanyakese Mantarı (Amanita crenulata)