Connect with us

Agaricaceae

Chlorophyllum hortense – Sapıkızaran Şemsiye Mantarı

Published

on

Chlorophyllum hortense – Sapıkızaran Şemsiye Mantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Agaricaceae

Cins: Chlorophyllum

Tür: Chlorophyllum hortense

Chlorophyllum hortense, ilk kez Amerikan mikolog William Murrill tarafından Lepiota hortensis olarak tanımlanmıştır. Tür, 1983 yılında tekrar sınıflandırılmış ve İngiliz mikolog David Pegler tarafından Leucoagaricus hortensis olarak isimlendirilmiştir. Son olarak 2002 yılında Amerikan mikolog Else C. Vellinga bu türü Chlorophyllum cinsine aktarmış ve mantar bugünde geçerli olan Chlorophyllum hortense ismini vermiştir.

Lepiota hortensis (Murrill – 1917) ve Leucoagaricus hortensis (Pegler – 1983) olmak üzere 2 sinoniminin (eşanlamlı isminin) olduğu bildirilmiştir. Buna ilaveten Chlorophyllum hortense’nin terminolojisi ile ilgili bazı karışıklıklar olduğunu da yazmadan geçmemeliyiz; Tür, Avustralya’da belli bir Aralık Leucoagaricus fimetarius adı altında geçmiştir. Kuzey Amerika ve Hawaii’de Leucoagaricus hortensis veya Lepiota humei olarak bilinir. Afrika’da Leucoagaricus bisporus olarak bilinir. Japonya’da ise bu mantara Macrolepiota alborubescens denir.

Şapka: 5-10 cm çapında olan C. hortense şapkası, beyazdan krem ​​rengine renklerde olur. İlk başta sıkı dışbükey olan şapka, olgunlaşma ile dışbükeyden açılarak genişler. Belirgin sarımsı ila kahverengimsi bir umboya (başlığın üstünde merkezi çıkıntı) sahiptir ve kenarlarda güçlü bir şekilde çizgilidir (oluklu). Şapka üzerinde sarımsı ila kahverengimsi kuru pullar bulunur.

Chlorophyllum hortense
Chlorophyllum hortense

Lameller: Lameller oldukça sık ve beyazdır. Dokunulduğunda, berelendiğinde sapı gibi renk değiştirmez yanikızarmaz.

Chlorophyllum hortense
C.hortense

Gövde-Sap:  Gövde (Sap), 3-7 cm boyunda (10 cm’ye kadar da büyür) olup, hareketli bir yüzüğe sahiptir. Sap içi boş olup, sap tabanda biraz şişkindir. Eti beyaz ve incedir ve kesildiğinde veya berelendiğinde hızla kızarır; Bu, Chlorophyllum hortense için önemli bir tanımlayıcı özelliktir.

C.hortense

Koku: Ayırt edici olmamakla birlikte, mantarımsı bir kokusu olduğu bildirilmiştir.

Spor Baskısı: Spor izi rengi beyazdır. Sporlar, elipsoid, pürüzsüz ve kalın duvarlıdır. Basidiosporlar  (7.8)8.5-11 (12) × 6.5- 8.5 μm boyutlarındadır. Basidia 2 sporlu, klavat 25-35 x 8-10 μm boyutlarında ve hiyalindir.

Habitat: Türün özellikle sığır dışkısı ve otları ile döllenmiş organik zengin topraklarda, gübre, kompost ve talaş gibi çürüyen bitki örtüsü ile kaplı, bahçelerde, çimlerde, tarlalarda ve çayırlarda, yalnız başlarına veya dağılmış küçük gruplar halinde büyüdüğü bildirilmiştir. Saprofit yani çürükçül bir mantardır.

2022 yılında ilk kez Rize’den toplanan örneklerin teşhis edilmesiyle, Doç Dr Ali KELEŞ, Prof Dr Yasin UZUN ve Prof Dr Abdullah KAYA hocalarımız tarafından, Türkiye’den yeni kayıt olarak rapor edilmiştir. Kendilerine çok teşekkür ediyor, başarılarının devamını diliyoruz.

Mevsim: İlkbahar.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Chlorophyllum hortense’in toksisitesi konusunda farklı görüşler vardır, bu nedenle tüketilmesinden kesinlikle kaçınılmalıdır. Öylesi, bazı kaynaklarda Brezilya’da C. hortense mantarı tükettikten sonra iki küçük çocuğun öldüğü ve birkaç kişinin zehirlenerek hastalandığı yazar.

Ek bilgiler: Bu mantar özellikle aynı cinse mensup yakın akrabası türler ile benzerlik gösterir; Chlorophyllum palaeotropicum, Chlorophyllum globosum ve zehirli Sahte Şemsiye Mantarı-Chlorophyllum molybdites ile karıştırılabilir. Özellikle mantarlar çok küçükken (genç everecek) bu 3 benzer türü ayırmak çok zordur. Ancak olgunlukta, bu üç takson lamel ve sporlarının renginde farklılıklar gösterirler. O sebepledir ki sadece Makroskobik özellikler ile tanımlamada ciddi hatalar olabilir ve mantarın mikroskobisine de mutlaka bakmak gerekir.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri24 saat ago

Altınpelte Mantarı (Tremella aurantia)

Mantar Türleri2 gün ago

Yaş Ağulumantar (Omphalotus olivascens)

Mantar Türleri5 gün ago

Maral Kirmit (Russula sardonia)

Agaricaceae6 gün ago

Kahve Pullu (Lepiota castanea)

Clavariadelphaceae7 gün ago

Haşmetli Topuzmantarı (Clavariadelphus pistillaris)

Mantar Türleri1 hafta ago

Göl Süngermantarı (Suillus lakei)

Anthracobia2 hafta ago

Zennezili Mantarı (Anthracobia melaloma)

Mantar Türleri2 hafta ago

Gavur Süngermantarı (Suillus bellinii)

Agaricaceae3 hafta ago

Ağulu Kum Pullusu (Lepiota brunneolilacea)

Amanita3 hafta ago

Zarlıçanak Mantarı (Amanita submembranacea)

Hydnaceae3 hafta ago

Royal Sığır Dili Mantarı (Hydnum reginae)

Mantar Türleri3 hafta ago

Parlak Kirmit Mantarı (Russula graveolens)

Bolbitiaceae3 hafta ago

Dönşapka Mantarı (Panaeolina foenisecii) 

Mantar Türleri4 hafta ago

Ecel Kirmiti (Russula subnigricans)

Agaricaceae4 hafta ago

Deli Pullu Mantar (Lepiota subincarnata)

Mantar Türleri4 hafta ago

Alagöz Kirmiti (Russula integra)

Gerronema1 ay ago

Takah Mantarı (Gerronema nemorale)

Mantar Türleri1 ay ago

Pullukarakız (Tricholoma atrosquamosum)

Mantar Türleri1 ay ago

Başlı Kukulcuk Mantarı (Mycena leptocephala)

Leucocoprinus1 ay ago

Sarı Şalvarlı Mantar (Leucocoprinus birnbaumii)

Lactarius1 ay ago

Melez Sütlüce Mantarı (Lactarius chelidonium)

Mantar Türleri1 ay ago

Vellinga Çıtkırdısı (Pluteus vellingae)

Agaricaceae2 ay ago

Şiş Poslak Mantarı (Lycoperdon umbrinum)

Agaricaceae2 ay ago

Chlorophyllum hortense – Sapıkızaran Şemsiye Mantarı

Mantar Türleri2 ay ago

Russula mustelina – Russet Kirmit

Mantar Türleri2 ay ago

Defne Mantarı (Pluteus lauracearum)

Lactarius2 ay ago

Acısütlüce Mantarı (Lactarius acris)

Mantar Türleri2 ay ago

Diri Pulcuklu Mantar (Psathyrella piluliformis)

Amanita2 ay ago

Karyağdı Mantarı (Amanita strobiliformis)

Mantar Türleri2 ay ago

Kırk Sevelen Mantarı (Parasola conopilea)

Amanita2 ay ago

Dertveren Mantarı (Amanita spadicea)

Mantar Türleri2 ay ago

Engin Yerkulak Mantarı (Otidea onotica)

Mantar Türleri2 ay ago

Güdük Ölüparmak (Xylaria hypoxylon)

Hypocreaceae2 ay ago

Kızıl Çinçomağı (Podostroma cornu-damae)

Hygrophoraceae2 ay ago

Mor Yosunmantarı (Arrhenia lilacinicolor)

Hericiaceae2 ay ago

Dişli Dedesakalı Mantarı (Hericium cirrhatum)

Cantharellaceae2 ay ago

Kokulu Siyah Trompet Mantarı (Craterellus foetidus)

Fomitopsidaceae2 ay ago

Gevrek Postiya Mantarı (Postia stiptica)

Craterellus fallax3 ay ago

Siyah Trompet Mantarı (Craterellus fallax)

Inocybaceae3 ay ago

Adalıkümbet Mantarı (Inocybe kusadasiensis)

Armillaria3 ay ago

Şiş Balmantarı (Armillaria gallica)

Basında Mantar3 ay ago

Yeni bir mantar türü keşfedildi

Inocybaceae3 ay ago

Kaygankümbet Mantarı (Inocybe viscida)

Hygrophoraceae3 ay ago

Baba Gaypaşuk Mantarı (Hygrophorus yadigarii)