Cladonia fimbriata – Trompet Likeni
Taksonomi – Sınıflandırma
Alem: Mantarlar – Fungi
Bölüm: Ascomycota
Sınıf: Lecanoromycetes
Takım: Lecanorales
Aile: Cladoniaceae
Cins: Cladonia
Tür: Cladonia fimbriata
Cladonia fimbriata, yaygın olarak Trompet likeni (Trumpet cup lichen); huni likeni ve borazan liken gibi isimler ile bilinen Cladoniaceae familyasından bir mantar türüdür. Lichen fimbriatus ve Cenomyce pyxidata var. fimbriata sinonim isimleridir.
Makroskobik (Morfolojik) Özelllkleri: Trompet kupası likeni veya Trompet likeni (Cladonia fimbriata), kendine özgü minyatür, golf tee şeklindeki veya küçük bir kadehi andıranyapıları ile tanınan bir liken türüdür.Tüm likenler gibi, bir mantardan (mikobiyont) ve bir fotosentetik ortaktan, tipik olarak yeşil bir algden (fotobiyont) oluşan simbiyotik bir organizmadır. Liken öncelikle, kadeh veya fincan şeklindeki yapıları kaplayan tozlu “Soredia” ile tanımlanır.
Podetya olarak bilinen sap kısmı, 0,5 ‒ 1,5 cm (max 2cm)boyunda olup; gri-yeşil (nadiren kahverengi-yeşil) renktedir. Sapın ucunda ani olarak genişleyen bir mini çanak veya şampanya kadehi görünümlü kısım Scyphus olarak adlandırılır. Çanak kenarları çoğu zaman düzenli, bazen dişli yani tırtıklıdır..
Mantarın tüm yüzeyi tamamen, unsu (ya da tozumsu) soredia ile kaplıdır, sapın alt kısmından kadeh içine kadar hemen her yer soredia’lı yani tozlu veya unsudur.
Ortalama 1cm kadar boyutlarda olan trompet ya da şampanya kadehini andıran bu görünümleri ile bazen mantar avcılarının ilgisini çekerler ve bu türü ilk bakışta mini Borazan mantarı sanabilirler. Mantar (Podetya) enine kesildiğinde, medulla olarak bilinen iç kısmın yani dokusunun beyaz olduğu görülür.
Koku: Ayırt edici değildir.
Spor Baskısı: Cladonia fimbriata – Trompet Likeni spor baskısı (spor print) rengi, mantarlarda olduğu gibi belirgin ve ayırt edici değildir, çünkü bu tür likendir. Cladonia türleri spor oluşturduğunda genellikle renksiz (şeffaf/hiyalin) sporlar üretir.
Habitat: Çürük odunlar, kütükler, ağaç dipleri, yosunlar ve nemli toprak üzerinde yaşarlar. Genellikle topluluklar halinde, diğer liken ve yosunlarla birlikte büyürler.
Dünyada, Kanada, Kuzey Amerika ve Avrupa genelinde yaygın olarak bulunan bu türe Türkiye’de Istranca, Çatalca-Kocaeli ve Ergene bölümlerinde rastlanmıştır..
Mevsim: Likenler mantar ile algin ortak yaşamından oluştuğu için, klasik bitkiler veya bazı makromantarlar gibi tek bir mevsimde ortaya çıkıp kaybolmazlar. Yıl boyunca bulunabilirler. Ancak, Nemli ve serin İlkbahar ve Sonbahar en verimli mevsimleridir. Sıcak ve kural Yaz aylarında ise oldukça kuru olup, aktif olmadan yaşamlarına devam ederler..
Yenilebilirlik ve Toksisite: Cladonia fimbriata yenilebilir türlerden değildir. Acı ve toksik maddeler (usnik asit gibi) içerir, bu da insanda mide-bağırsak rahatsızlıklarına yol açabilir. Ancak, Cladonia cinsinin bazı türleri (örneğin Cladonia rangiferina, yani Ren geyiği likeni) Ren geyiklerinin besini olarak bilinir.
Ek bilgiler: Benzer türler vardır: Cladonia chlorophaea ile benzerlik gösterir fakat C. fimbriata – Trompet likeni kadeh/kupa kısmı ani genişler ve yüzeyi tamamen soredialı yani tozludur, medulla açıldığında tipik beyaz renklidir. Cladonia cryptochlorophaea türü ile de karıştırılabilir; ama o türden bazı kimyasal testler ile ayırt edilebilir.
Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.
GALERİ
Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Başta güzel fotoğrafları ile makalemize renk katan Sinan Sidal kardeşimiz olmak üzere, Web Sitemizde emeği geçen herkese çok teşekkür ederiz.
