Connect with us

Crucibulum laeve

Kuş Yuvası Mantarı (Crucibulum laeve)

Published

on

Crucibulum laeve – Kuş Yuvası


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Nidulariaceae

Cins: Crucibulum

Tür: Crucibulum laeve

Crucibulum laeve, Türkiye Mantarları Listesi Kitabında “Kuş Yuvası Mantarı” olarak adı geçen enteresan bir mantar türüdür. Common Bird Nest Mushroom olarak da dünya mantar literatürlerinde yerini almıştır. “Crucibulum” cins adı bir pota-basket şeklinde anlamına gelirken, spesifik epithet yani tür adı “laeve” pürüzsüz anlamına gelir ve mantar yuvalarının pürüzsüz iç yüzeylerine atıfta bulunulur.

Bu tür ilk kez 1778’de İngiliz mikolog William Hudson (1730 – 1793) tarafından tanımlandı ve ona iki terimli bilimsel ismi olan Peziza laevis demiştir. 1936’da bu türü Crucibulum cinsine aktaran Amerikalı mikolog P.E Kambly olsu. Şu anda hala geçerliliğini koruyan bilimsel adı Crucibulum laeve o yıl verildi.

Crucibulum laeve’nin eşanlamlıları arasında Peziza crucibuliformis, Peziza laevis, Peziza lentifera, Cyathus crucibuliformis, Nidularia laevis, Cyathus scutellaris, Cyathus crucibulum, Nidularia crucibulum ve Crucibulum vulgare bulunmaktadır.

Makroskobik Özellikler: Genellikle “Splash cups” yani Sıçrama kapları olarak da bilinen Kuş Yuvası Mantarı – C. laeve, kuş yuvası mantarlarının birkaç türünden sdece biridir ve en yaygınları arasındadır. Yaygın olmaları kuş yuvası mantarlarından herhangi birinin bulunmasının kolay olduğu anlamına gelmez, çünkü onlar çok küçüktürler ve kolayca gözden kaçarlar. Bu olağanüstü mantarlar, çürüyen odunların (genellikle küçük dallar) ve diğer bitkilerin ölü gövdeleri üzerinde büyürler.

Crucibulum laeve
Crucibulum laeve

Crucibulum laeve veya beyaz yumurtalı kuş yuvası 3–7 mm çapında x 3–8 mm yüksekliğinde, fincan şeklinde, kısa ve kabaca paralel yan duvarları olan silindirik peridioleslere sahiptir.  Tomentoz dış yüzeyi gençken ten rengi ila sarıdır ve yaş olarak daha beyazdır. Genç örnekler, kısa sürede kaybolan kaba bir tomentoz epiframına (membranöz örtü – ince zar) sahiptir.  Peridioles 1-2 mm genişliğinde, ten rengi ila beyaz renkte, disk şeklinde ve kuruduğunda buruşuktur.

Crucibulum laeve
Crucibulum laeve

Gövde-Sap: Yandan dikkatli bakıldığında mantar dış yüzeyini, sarımsı-kahverengimsi yünlü bir kabuğun sardığı görülmektedir. Küçük bir fincanı andıran görüntüsünü, Pridioles adı verilen yuvadaki yumurtaların üzerini kaplayan çok ince bir zar tamamlar. Mantar gövdesi eşey olgunluğuna erdiğinde, yağmur damlalarının da yardımı ve üzerine düşmesi ile fincan üzerindeki ince zar düşer ve mantar sporlarını içeren yumurta benzeri peridiolesler ortaya çıkar. Bu olağandışı yöntemle sporları etrafa dağılır.

Crucibulum laeve
Crucibulum laeve

Koku: Koku ve tat ayırt edici değildir.

Spor Baskısı: C. laeve- Kuş Yuvası Mantarı, 7-10 x 4-6 µm boyutlarında, eliptik, hiyalin (yarı saydam) ve pürüzsüzdür. Bu enteresan mantar beyaz sporlara sahiptir.  

Habitat: Saprofit yani çürükçül bir mantar türü olan C.laeve, genellikle düşmüş ölü dallar, eski çürüyen keresteler (atılmış kontrplak dahil) ve çürüyen bitki örtüsü üzerinde bulunur. Dağılımı çok düzensiz olmasına karşın oldukça yaygın bir mantardır. Göze çarpmayacak kadar küçük olmaları ve en yaygın yaşam alanlarının karanlık, nemli ormanlık olması nedeniyle nadiren rastlanılan C. laeve – Kuş Yuvası mantarları, başta Avrupa ve Asya olmak üzere, dünyanın diğer ılıman tüm bölgelerinde bulunurlar. Bu tür Kuzey Amerika’nın birçok yerinden de bildirilmiştir.

Bu enteresan mantar türüne Türkiye’de Karadeniz Bölgesinde, Asıl Ege Bölümünde, Yukarı Sakarya ve Yukarı Kızılırmak Bölümünlerinde, Yukarı Murat Van Bölümümde, Akdeniz Bölgesinde ve Orta Fırat Bölümünde rastlanmıştır.

Mevsim: Yaz-Sonbahar

Yenilebilirlik ve Toksisite: Crucibulum türlerinin hemen hepsi insanların gıda olarak ilgisini çekecek kadar büyük, etli veya kokulu olmadıkları” için yenmez olarak kabul edilirler. Bununla birlikte, zehirli alkaloidler veya insanlar için toksik olduğu düşünülen diğer maddelerle ilgili bir rapor bulunmamaktadır.

Ek bilgiler: Kuş Yuvası Mantarına benzer mantarlar vardır. Bunlar;  Cyathus striatus– Yivli Kuş Yuvası Mantarı (adı üstünde yivli yuva duvarları ile karakterizedirler) ve Cyathus olla (genellikle gübreli topraklarda büyürler) olarak sayılabilir.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri15 saat ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri2 gün ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe2 gün ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri4 gün ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae5 gün ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae1 hafta ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae2 hafta ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma2 hafta ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia2 hafta ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista3 hafta ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina3 hafta ago

Benli Galerina (Galerina graminea)

Inocybaceae3 hafta ago

Yıldızkümbet Mantarı (Inocybe asterospora)

Mantar Türleri3 hafta ago

Huş Kirmiti (Russula betularum)

Clitopilus4 hafta ago

Çukur Unmantarı (Clitopilus cystidiatus)

Infundibulicybe4 hafta ago

Akdeniz Ebişkesi (Infundibulicybe mediterranea)

Lentinus1 ay ago

Saçaklı Kaplanmantarı (Lentinus crinitus)

Cortinariaceae1 ay ago

Tüy Örümcekmantarı (Cortinarius glaucopus)

Auriculariaceae1 ay ago

Kıvrık Karabeyin Mantarı (Exidia glandulosa)

Agaricaceae1 ay ago

Sarı Kirpik Mantarı (Floccularia luteovirens)

Fomitiporia1 ay ago

Robust Braket Mantarı (Fomitiporia robusta) 

Mantar Türleri1 ay ago

Yoz Cüceyelpaze Mantarı (Sarcomyxa serotina)

Boletaceae1 ay ago

Biberlibolet (Chalciporus piperatus)

Amanitaceae2 ay ago

Ak Sümüklükafa Mantarı (Zhuliangomyces illinitus)

Camillea2 ay ago

Sigara İzmariti Mantarı (Camillea leprieurii)

Mantar Türleri2 ay ago

İçikınalı Mantar (Melastiza chateri)

Crepidotaceae2 ay ago

Acur Ayaksız Mantarı (Crepidotus mollis)

Lyophyllaceae2 ay ago

Sütperisi Mantarı (Ossicaulis lignatilis)

Mantar Türleri2 ay ago

Yersakalı Mantarı (Pterula multifida)

Lenzites2 ay ago

Lamelli Huş Poliporu (Lenzites betulinus)

Armillaria2 ay ago

Hardal Balmantarı (Armillaria sinapina)

Entolomataceae2 ay ago

Öz Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asyae)

Bankeraceae2 ay ago

Kabukağlayan Mantarı (Hydnellum concrescens)

Entolomataceae2 ay ago

Has Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asanii)

Albatrellaceae2 ay ago

Gönmantarı (Scutiger pes-caprae)

Mantar Türleri2 ay ago

Peslivan Mantarı (Pseudoclitocybe cyathiformis)

Agaricaceae3 ay ago

Çakalosuruğu Mantarı (Lycoperdon excipuliforme)

Mantar Türleri3 ay ago

Akkarakız Mantarı (Tricholoma album)

Amanita3 ay ago

İrisiğilli Kese Mantarı (Amanita magniverrucata)

Amanitaceae3 ay ago

Başlı Duvakluca Mantarı (Saproamanita codinae)

Cortinariaceae3 ay ago

Vişne Örümcekmantarı (Cortinarius violaceus)

Mutinus3 ay ago

Kızıl Kokarboynuz Mantarı (Mutinus ravenelii)

Amanita3 ay ago

Şampanyakese Mantarı (Amanita crenulata)