Connect with us

Crucibulum laeve

Kuş Yuvası Mantarı (Crucibulum laeve)

Published

on

Crucibulum laeve – Kuş Yuvası


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Nidulariaceae

Cins: Crucibulum

Tür: Crucibulum laeve

Crucibulum laeve, Türkiye Mantarları Listesi Kitabında “Kuş Yuvası Mantarı” olarak adı geçen enteresan bir mantar türüdür. Common Bird Nest Mushroom olarak da dünya mantar literatürlerinde yerini almıştır. “Crucibulum” cins adı bir pota-basket şeklinde anlamına gelirken, spesifik epithet yani tür adı “laeve” pürüzsüz anlamına gelir ve mantar yuvalarının pürüzsüz iç yüzeylerine atıfta bulunulur.

Bu tür ilk kez 1778’de İngiliz mikolog William Hudson (1730 – 1793) tarafından tanımlandı ve ona iki terimli bilimsel ismi olan Peziza laevis demiştir. 1936’da bu türü Crucibulum cinsine aktaran Amerikalı mikolog P.E Kambly olsu. Şu anda hala geçerliliğini koruyan bilimsel adı Crucibulum laeve o yıl verildi.

Crucibulum laeve’nin eşanlamlıları arasında Peziza crucibuliformis, Peziza laevis, Peziza lentifera, Cyathus crucibuliformis, Nidularia laevis, Cyathus scutellaris, Cyathus crucibulum, Nidularia crucibulum ve Crucibulum vulgare bulunmaktadır.

Makroskobik Özellikler: Genellikle “Splash cups” yani Sıçrama kapları olarak da bilinen Kuş Yuvası Mantarı – C. laeve, kuş yuvası mantarlarının birkaç türünden sdece biridir ve en yaygınları arasındadır. Yaygın olmaları kuş yuvası mantarlarından herhangi birinin bulunmasının kolay olduğu anlamına gelmez, çünkü onlar çok küçüktürler ve kolayca gözden kaçarlar. Bu olağanüstü mantarlar, çürüyen odunların (genellikle küçük dallar) ve diğer bitkilerin ölü gövdeleri üzerinde büyürler.

Crucibulum laeve
Crucibulum laeve

Crucibulum laeve veya beyaz yumurtalı kuş yuvası 3–7 mm çapında x 3–8 mm yüksekliğinde, fincan şeklinde, kısa ve kabaca paralel yan duvarları olan silindirik peridioleslere sahiptir.  Tomentoz dış yüzeyi gençken ten rengi ila sarıdır ve yaş olarak daha beyazdır. Genç örnekler, kısa sürede kaybolan kaba bir tomentoz epiframına (membranöz örtü – ince zar) sahiptir.  Peridioles 1-2 mm genişliğinde, ten rengi ila beyaz renkte, disk şeklinde ve kuruduğunda buruşuktur.

Crucibulum laeve
Crucibulum laeve

Gövde-Sap: Yandan dikkatli bakıldığında mantar dış yüzeyini, sarımsı-kahverengimsi yünlü bir kabuğun sardığı görülmektedir. Küçük bir fincanı andıran görüntüsünü, Pridioles adı verilen yuvadaki yumurtaların üzerini kaplayan çok ince bir zar tamamlar. Mantar gövdesi eşey olgunluğuna erdiğinde, yağmur damlalarının da yardımı ve üzerine düşmesi ile fincan üzerindeki ince zar düşer ve mantar sporlarını içeren yumurta benzeri peridiolesler ortaya çıkar. Bu olağandışı yöntemle sporları etrafa dağılır.

Crucibulum laeve
Crucibulum laeve

Koku: Koku ve tat ayırt edici değildir.

Spor Baskısı: C. laeve- Kuş Yuvası Mantarı, 7-10 x 4-6 µm boyutlarında, eliptik, hiyalin (yarı saydam) ve pürüzsüzdür. Bu enteresan mantar beyaz sporlara sahiptir.  

Habitat: Saprofit yani çürükçül bir mantar türü olan C.laeve, genellikle düşmüş ölü dallar, eski çürüyen keresteler (atılmış kontrplak dahil) ve çürüyen bitki örtüsü üzerinde bulunur. Dağılımı çok düzensiz olmasına karşın oldukça yaygın bir mantardır. Göze çarpmayacak kadar küçük olmaları ve en yaygın yaşam alanlarının karanlık, nemli ormanlık olması nedeniyle nadiren rastlanılan C. laeve – Kuş Yuvası mantarları, başta Avrupa ve Asya olmak üzere, dünyanın diğer ılıman tüm bölgelerinde bulunurlar. Bu tür Kuzey Amerika’nın birçok yerinden de bildirilmiştir.

Bu enteresan mantar türüne Türkiye’de Karadeniz Bölgesinde, Asıl Ege Bölümünde, Yukarı Sakarya ve Yukarı Kızılırmak Bölümünlerinde, Yukarı Murat Van Bölümümde, Akdeniz Bölgesinde ve Orta Fırat Bölümünde rastlanmıştır.

Mevsim: Yaz-Sonbahar

Yenilebilirlik ve Toksisite: Crucibulum türlerinin hemen hepsi insanların gıda olarak ilgisini çekecek kadar büyük, etli veya kokulu olmadıkları” için yenmez olarak kabul edilirler. Bununla birlikte, zehirli alkaloidler veya insanlar için toksik olduğu düşünülen diğer maddelerle ilgili bir rapor bulunmamaktadır.

Ek bilgiler: Kuş Yuvası Mantarına benzer mantarlar vardır. Bunlar;  Cyathus striatus– Yivli Kuş Yuvası Mantarı (adı üstünde yivli yuva duvarları ile karakterizedirler) ve Cyathus olla (genellikle gübreli topraklarda büyürler) olarak sayılabilir.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Clitocybaceae3 gün ago

Sünük Hunimantarı (Clitocybe vibecina)

Boletaceae5 gün ago

Süngertop Mantarı (Wakefieldia macrospora)

Aspergillaceae6 gün ago

Mavi Küf Mantarı (Penicillium italicum)

Boletaceae1 hafta ago

Sahte Çörek Mantarı (Boletus huronensis)

Mantar Türleri2 hafta ago

Tepeli Paraşüt Mantarı (Marasmius collinus)

Gloeophyllaceae2 hafta ago

Kokulu Kütüktereği Mantarı (Gloeophyllum odoratum)

Boletaceae3 hafta ago

Kuzumantarı (Neoboletus eryhtropus)

Bjerkandera3 hafta ago

Kandermantarı (Bjerkandera adusta)

Mantar Türleri3 hafta ago

Ak Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia armatospora)

Mantar Türleri4 hafta ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora1 ay ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri1 ay ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae1 ay ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae2 ay ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum2 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis2 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae2 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae3 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces3 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus3 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus3 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus3 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae3 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus3 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri3 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia3 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae3 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae3 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae3 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus3 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula3 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri4 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe4 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri4 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri4 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae4 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina4 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe4 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista4 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe4 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)