Connect with us

Basında Mantar

Dünyanın yeni süper çöpçüleri mantarlar mı olacak?

Published

on

Dünyanın yeni süper çöpçüleri mantarlar

22.yüzyılın süper çöpçüleri mantarlar mı olacak?

Dünya bilim insanları insanlığa hizmet için dur durak bilmeden çalışıyorlar. Yakın geçmişte bir grup Çinli bilim insanının Pakistan’daki bir çöp toplama alanında bulduğu bir mantar türü olan Aspergillus tubingensis’in plastik molekülleri arasındaki bağları koparıp kendi yapısındaki miselyumu kullanarak plastiği bölüp parçaladığını keşfettiler. Bu parçalama sürecinin birkaç hafta kadar sürdüğünü not etmişlerdir. Plastiğin doğal şekilde çözülmesi için on yıllar geçmesi gerektiği gerçeği düşünüldüğünde dünyanın yeni süper çöpçüleri mantarlar mı olacak sorusunu sormaktan kendimizi alamıyoruz.

Araştırmanın henüz başlarında olduklarını söyleyen bilim insanları, plastik yiyebilen mantarın faydalarını 5-10 yıl içinde görebileceğimizi söylüyor olmaları ise tüm insanlık için ümit vericidir. Birçok ülkede geri dönüşüm için toplanan plastiğin aslında yakıldığını bilmek, böylece atmosfere zararlı zehirli parçacıklar yayıldığı gerçeği ile yüzleşmek, durumun ciddiyetini anlamamıza bir nebze de olsa yardımcı olmaktadır.

Plastik yiyen mantarın geri dönüşüm sürecini kökten değiştirmesi ve plastikler için sürdürülebilir bir ayrıştırma yöntemi oluşturması tüm insanlık ve dünyamız için gerçekten ümit vadediyor. 

Plastik atıklar ve korkulu rüyası A.tubingensis

Mantar türlerinin çoğu bilinmiyor

Günümüzde mantar türlerinin %93 kadarının bilim tarafından henüz keşfedilmediğine inanılıyor, bu değere göre, yeryüzünde keşfedilmemiş  hala en az 3 milyon mantar türü olduğu söylenmektedir. Dünyanın çeşitli yerlerinde her yıl 2 bin civarında yeni mantar türü keşfediliyor. Misal 2017’de keşfedilen mantar türlerinden en çok öne çıkanlar tozun altında, bir yağlıboya tablosunun üstünde ve bir tırnağın altında keşfedilen mantar türleri olmuştur.

İngiltere’deki Kew Royal Botanic Gardens’ta kıdemli mantar uzmanı olan Ester Gaya’ nın şu cümleleri gerçekten düşünülmeye değerdir. Ester Gaya , “Mantar hakkındaki düşünme biçimimizi değiştirmemiz gerek. Mantar olmasaydı çöplerin içinde boğulup ölürdük. Ancak mantarlar hakkında bilmemiz gereken daha çok şey var.” diyor.  Bizde sizlere Mantarların faydaları makalemize bir göz atmanızı öneriyoruz.

Gezegenimizin belalısı plastik atıklardan koca bir yığın

Gerçektende ormanlarımız ve dağlarımız başta dünyanın tüm organik çöpünü ayrıştırdığı yüzyıllardır bilinen mantarların plastikler gibi inorganik çöpleri de ayrıştırabilir olacaklarını düşünmek dahi temiz bir gelecek, güzel bir dünya için umuttur.

Söz konusu olan mantar Aspergillus tubingensis, genellikle meyve ve buğday gibi yiyeceklerin bozulmasını sağlama ve endüstriyel fermantasyon özellikleriyle bilinen bir Aspergillus türüdür. İlk olarak 1934 yılında Raoul Mosseray tarafından keşfedilmiştir. Özellikle de mor ötesi ışınlara karşı yüksek direnci ve yüksek sıcaklıklarda rahatlıkla üreyebilmesi gibi özellikleri sayesinde Dünya’nın birçok ılıman iklimli bölgesinde görülmektedir; ancak bunların başında Türkiye ve Hırvatistan gelmektedir; ancak Hollanda, Pakistan, Macaristan, Tayland, Çin, Cezayir gibi bazı diğer ülkelerde de bu mantara rastlamak mümkündür. Bu mantarın plastik yiyebilme özelliği, 2017 yılında Environmental Pollution jurnalinde yayımlanan bilimsel bir makalede ilan edilmiştir. Burda da açık olarak bildirildiği üzere Türkiye’de Aspergilllus cinsine ait sayısız tür bulunmaktadır (resmî kayıtlı olarak). Aspergillus tubingensis resmî kayıtlara Divane asper Mantarı olarak girmiş bir tür olup, ülkemizde Çatalca-Kocaeli ve Ergene Bölümlerinde, Asıl Ege Bölümünde, Yukarı Sakarya Bölümünde, Adana Bölümü ve Orta Fırat Bölümünde bulunmaktadır. Mantarın Türkçe ismi ile kayıtlı bölgeleri Türkiye Mantarları Listesi (Aralık 2020) adlı kaynaktan alınmıştır.

Aspergillus tubingensis Ve marifetleri

Plastik yiyebilme!

Pakistan’daki çöp yığınlarından alınan örneklerde, özellikle de poliester poliüretan tipi plastiğin doğal bozunma süresinden çok daha hızlı bozunduğu tespit edilmiştir. Nedenini inceleyen bilim insanları, A. tubingensis türü mantarların ürettiği esteraz ve lipaz enzimlerinin bu biyobozunmaya neden olduğunu göstermişlerdir. Bu enzimler başka canlılarda da üretilebilir; örneğin lipaz, insanda da üretilen bir enzimdir. Ancak, mantarlardaki bu enzimlerin plastiği parçalayabilmesi, söz konusu mantarların evrimsel bir adaptasyon sürecinden geçtiğini göstermektedir. Daha önceden Geomyces pannorum ve Phoma cinsi mantarların plastiği sindirebildiği gösterilmişti – ki bu, söz konusu plastik sindirme özelliğinin bağımsız olarak evrimleşebildiğini göstermektedir.

Sadece bu da değil! Yapılan çalışmada, diğer Aspergillus türü mantarların da plastik sindirme yeteneği olduğunu göstermektedir. Ayrıca bu durum, topraktaki plastiğin bozunmasını sağlayan ana organizmaların bakteriler değil, mantarlar olduğunu fikrini de doğrulamaktadır. 

Aspergillus tubingensis saldırısına uğramış bir plastik

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Asterophora7 saat ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri6 gün ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae1 hafta ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae2 hafta ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum3 hafta ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis3 hafta ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae1 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri1 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae1 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae1 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces1 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus1 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus2 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus2 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae2 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus2 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri2 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia2 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae2 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae2 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae2 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus2 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula2 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri2 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe2 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri2 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri3 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae3 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina3 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe3 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista3 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri3 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe3 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri3 ay ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae3 ay ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma3 ay ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia3 ay ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri4 ay ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista4 ay ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri4 ay ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina4 ay ago

Benli Galerina (Galerina graminea)