Çukur semer mantarı (Helvella leucomelaena)

Helvella leucomelaena – The White-footed elf cup

Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Ascomycota

Alt Bölüm: Pezizomycotina

Sınıf: Pezizomycetes

Takım: Pezizales

Aile: Helvellaceae

Cins: Helvella

Tür: Helvella leucomelaena

Helvella leucomelaena – Çukur Semer Mantarı, Türkiye’de Çukurçanak mantarı genel adı ile bilinen Sarcosphaera coronaria ile yöresel isim benzerliği sebebiyle sıkça karıştırılıp, sürekli tartışmalara konu olan bir mantardır. Halbuki, her iki türde farklı ailelere (Familya) mensup mantarlardandır. Helvella leucomelaena, Pezizales takımının Helvellaceae familyasındaki bir mantar türüdür. Ortak adından da anlaşılacağı gibi (The white-footed elf cup- Beyaz saplı çanak), sapının beyaz rengiyle karakterizedir.

Sinonimleri (Eş anlamlılar): Peziza leucomelas Persoon,  Paxina leucomelas (Persoon) Kuntze, Acetabula leucomelas (Persoon) Saccardo.

Yörelere göre aldığı diğer isimler ise, Kurt Kulağı, Kuzu Kulağı, Kulak Mantarı, Çanak Mantarı, Çukurçanak, Kase Mantarı, Göbek Kulağıdır.

Genel Özellikleri: Açılmamış şekli açık kahverengi küçük bir topa benzer. İçi boştur. Açıldığı zaman biraz kulak şeklini andırır. Et veren gövdenin derin bir çanak şeklindeki şapkası, 3 cm genişliğe kadar büyüyebilir. Gövde en fazla 4cm uzunluğunda ve 0,5 santimetre kalınlığında olabilir.

Şapkanın dış yüzeyi, üst tarafa yakın siyahımsı-kahverengidir ve gövdenin yanına yaklaştıkça rengi beyaza döner. Kasenin iç yüzeyi siyahımsıdır. 

Beyaz gövdesi ve sapı en belirgin ayırt edici özelliğidir.

Koku: Hafif bir koku ve tadı vardır. Lakin koku ve tad ayırt edici özellikler değildir.

Spor Baskısı:  Sporlar 21.0-25.0 x 11.5-13.0 µm boyutlarında olup, eliptik, pürüzsüz, ince cidarlıdır. Olgunlukta tek bir yağ damlacığı ile karakterizedir. Asci ipuçları ve  sporlar inamyloid, tortuda beyazdır.           

Habitat: Kozalaklı yani iğne yapraklı ağaçlar arasında, toprağa dağılmış halde yalnız veya küçük guruplar halinde, genelde kıyı ve dağlık ormanlarda bulunurlar. Oldukça yaygın olmasına rağmen kolayca gözden kaçabilir. Güney Amerika ve Avrupa’da bulundu. Kuzey Amerika’da bu mantar nadirdir, ancak Kaliforniya, Alaska ve Rocky Dağları’nda bulunur. Ayrıca, tipik olarak iğne yapraklı ormanlarda büyüyen bu mantar, beyaz dal ve yapraklar tarafından gizlenebilir veya engellenebilir veya kısmen toprağa gömülebilir.

Mevsim: İlkbaharda çamlık alanlarda, ağaç altlarında yetişir.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Zehirli bir tür değildir. Lakin, Helvellaceae familyasındaki benzer türler, insanlar için toksik bir madde olan gyromitrin içerdiğinden, zehirli olmasa da bu mantarın tüketimi tavsiye edilmemektedir.

Ek bilgiler: Çukur Semer Mantarı, Peziza benzeri bir çanak-fincan-kase şekli ile, mat grimsi siyahtan, koyu grimsi kahverengi olup, dış çeperleri ise grimsi-siyah ve beyazdır. Zıt renkler, tür adının temelini oluşturur.  Helvella queletii benzerdir, ancak çanağın tabanına kadar uzanan farklı, nervürlü, beyaz bir çizgiye ve hafif bir dış yüzeye sahiptir. Ayrıca cupulate, ancak daha az kafa karıştırıcı olan Helvella acetabulum, kahverengiden koyu sarı-kahverengiye, kaburgalar sap tabanından kase kenarına kadar uzanır.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarıma göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.