Connect with us

Boletaceae

Alasüngercik mantarı (Suillellus luridus)

Published

on

Suillellus luridusAlasüngercik mantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Boletales

Aile: Boletaceae

Cins: Suillellus

Tür: Suillellus luridus

Dünyada yaygın olarak Lurid bolete İngilizce ismi ile bilinen Suillellus luridus (eski adıyla Boletus luridus), Avrupa’da kalkerli geniş yapraklı ormanlık alanlarda bulunan Boletaceae familyasının bir mantarıdır.

Alman botanikçi Jacob Christian Schäffer tarafından, 1774 yılında ilk kez Boletus luridus olarak tanımlanmış olan bu Bolet mantarının diğer sinonimleri sırasıyla, Boletus rubeolarius Bull. (1791), Boletus subvescus J.F.Gmel. (1792), Leccinum luridum (Schaeff.) Gray (1821), Tubiporus luridus (Schaeff.) P.Karst. (1881), Dictyopus luridus (Schaeff.) Quél. (1888) dur.

Şapka: Gayet iri ve dolgun görünümlü olan şapkasının çapı 8 ila 14 cm (istisnai olarak 20 cm) arasında olup, şapka rengi donuk sarı-kahverengidir. Boletus luridus’un sarı bere eti kesilirse veya zedelenirse mavi-siyaha döner. Şapkasından boylamasana bir kesit alındığında, gözenekler ile şapkanın etli bölümü ayıran koyu şarap renginde bir çizgi görülür. Bu da Boletlerde alışılmadık bir özellik olup, bu türü tanımlamaya yardımcı bir diğer özellik olarak kabul edilir.

Suillellus luridus
Suillellus luridus

Gözenekler: Diğer tüm Bolet mantarlarında olduğu gibi Alasüngercik Bolet mantarında da gerçek lamellerin yerini tüplü süngerimsi gözenekler almıştır. Şapkanın altındaki süngerimsi,sarı spor tüpleri, ilk başta sarı olan ancak sonunda turuncu-kırmızıya dönüşen küçük dairesel gözeneklerle son bulur. Kesildiğinde, berelendiğinde veya yaralandığında, tüpler ve gözenekler soluk maviye dönmeden önce hızla mavi-siyaha döner.

Suillellus luridus
Suillellus luridus

Gövde-Sap: Lurid Bolete sapı (gövde) 1,5 ila 4 cm çapında ve 5 ila 10 cm boyunda olup, gövdenin altta yatan yüzeyi sarıdır, gövdenin sarı kalan üst kısmı hariç, her yanı kırmızı bir örgü deseni ile kaplanmıştır. Bir Lurid Bolete’nin şişmiş gövdesi kesildiğinde koyu maviye döner ve sonra tekrar açık mavi bir renge döner. Sapın tabanına yakın et, kırmızı renkte koyu sarı renktedir. Bir bolete için alışılmadık bir şekilde, gövdenin tabanındaki miselyal iplikler beyaz yerine sarıdır. Bu durum bu mantar için yararlı bir tanımlayıcı özelliktir.

Suillellus luridus
Suillellus luridus

Koku: Alsüngercik Mantarında koku ve tat ayırt edici özellik değildir.

Spor Baskısı: Spor baskısı rengi, zeytinden kahverengimsi zeytine değişir. Mikroskop altında, sporlar eliptik ila biraz fusiform şeklinde olup, 11–15 μm uzunluğunda, 4.5–6.5 μm genişliğindedir ve 2.2 medyan spor bölümü vardır. Bazidia (spor taşıyan hücreler) sopa şeklinde ve dört sporludur. 29.2-36.5 11.0-12.4 μm boyutlarındadır. 

Habitat: Suillellus luridus, meşe, kestane, huş ağacı ve kayın gibi geniş yapraklı ağaçlarla simbiyotik ilişkiler oluşturan mikorizal bir mantar türüdür. Yapılan araştırmalarda kozalaklı ağaçlarda büyümeyi artırıcı bir etkiye sahip olduğu anlaşılmıştır. Mantarın etli gövdeleri böcekler için oldukça çekicidir ve genellikle böcekler tarafından istila edilirler ve birkaç sinek türünün de onlarla beslendiği kaydedilmiştir. 

Mevsim: Sezonu Yaz başından Sonbahar sonuna kadardır (Özellikle Temmuz- Ekim ayları arası).

Yenilebilirlik ve Toksisite: Yenilebilir ve pişirildiğinde iyidir.  Çiğ yenildiğinde mide rahatsızlığına neden olabilir ve zehirli boletler ile (Boletus satanas vb) ile karıştırılabilir. Bu sebeple uzmanlar ve bazı rehber mantar kitapları tüketiminden tamamen kaçınılmasını tavsiye etmektedirler. Bu mantarlar pişirildiğinde kararır ve böyle bir yemeğin görünümü bazı insanları rahatsız edebilir. Bazı kaynaklarda alkol ile birlikte tüketilmesinin rahatsızlıklara yol açtığı yazılsa da, laboratuvar gözlemlerinde bunu destekleyecek bir bulguya rastlanılmamıştır.

Ek bilgiler: Kayda değer ve belirtilmesi elzem olan benzer türler arasında ilk sırayı, zehirli bir tür olan Rubroboletus satanas alır. Sarı zemin üzerine koyu kırmızı ağ deseniyle kaplı, çok şişkin bir gövdeye sahiptir ve kireçli beyaz bir şapkası ile ayırt edilebilir. Diğer bir benzer tür ise Neoboletus luridiformis ( Scarletina Bolete) tir. Suillellus luridus’a nazaran daha az şişmiş bir gövdeye sahiptir ve gövdesi, Lurid Bolete’de olduğu gibi, gövde üzerinde ağsı-ağ benzeri bir desene sahip olmaktan ziyade, küçük kırmızı noktalarla kaplıdır.

Türkiye’de kaydı yapılan bölgeler arasında Karadeniz bölgesi, Asıl Ege Bölümü, Konya Bölümü, Erzurum-Kars Bölümü ve Antalya Bölümü bulunmaktadır.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Discina16 saat ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe3 gün ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista4 gün ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri1 hafta ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri1 hafta ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe1 hafta ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri2 hafta ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae2 hafta ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae2 hafta ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae3 hafta ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma3 hafta ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia3 hafta ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri4 hafta ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista4 hafta ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri4 hafta ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina4 hafta ago

Benli Galerina (Galerina graminea)

Inocybaceae1 ay ago

Yıldızkümbet Mantarı (Inocybe asterospora)

Mantar Türleri1 ay ago

Huş Kirmiti (Russula betularum)

Clitopilus1 ay ago

Çukur Unmantarı (Clitopilus cystidiatus)

Infundibulicybe1 ay ago

Akdeniz Ebişkesi (Infundibulicybe mediterranea)

Lentinus1 ay ago

Saçaklı Kaplanmantarı (Lentinus crinitus)

Cortinariaceae1 ay ago

Tüy Örümcekmantarı (Cortinarius glaucopus)

Auriculariaceae1 ay ago

Kıvrık Karabeyin Mantarı (Exidia glandulosa)

Agaricaceae1 ay ago

Sarı Kirpik Mantarı (Floccularia luteovirens)

Fomitiporia1 ay ago

Robust Braket Mantarı (Fomitiporia robusta) 

Mantar Türleri1 ay ago

Yoz Cüceyelpaze Mantarı (Sarcomyxa serotina)

Boletaceae2 ay ago

Biberlibolet (Chalciporus piperatus)

Amanitaceae2 ay ago

Ak Sümüklükafa Mantarı (Zhuliangomyces illinitus)

Camillea2 ay ago

Sigara İzmariti Mantarı (Camillea leprieurii)

Mantar Türleri2 ay ago

İçikınalı Mantar (Melastiza chateri)

Crepidotaceae2 ay ago

Acur Ayaksız Mantarı (Crepidotus mollis)

Lyophyllaceae2 ay ago

Sütperisi Mantarı (Ossicaulis lignatilis)

Mantar Türleri2 ay ago

Yersakalı Mantarı (Pterula multifida)

Lenzites2 ay ago

Lamelli Huş Poliporu (Lenzites betulinus)

Armillaria2 ay ago

Hardal Balmantarı (Armillaria sinapina)

Entolomataceae2 ay ago

Öz Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asyae)

Bankeraceae2 ay ago

Kabukağlayan Mantarı (Hydnellum concrescens)

Entolomataceae3 ay ago

Has Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asanii)

Albatrellaceae3 ay ago

Gönmantarı (Scutiger pes-caprae)

Mantar Türleri3 ay ago

Peslivan Mantarı (Pseudoclitocybe cyathiformis)

Agaricaceae3 ay ago

Çakalosuruğu Mantarı (Lycoperdon excipuliforme)

Mantar Türleri3 ay ago

Akkarakız Mantarı (Tricholoma album)

Amanita3 ay ago

İrisiğilli Kese Mantarı (Amanita magniverrucata)

Amanitaceae3 ay ago

Başlı Duvakluca Mantarı (Saproamanita codinae)