Connect with us

Boletaceae

Kızıl bolet (Neoboletus luridiformis)

Published

on

Neoboletus luridiformis – Boletus luridiformis – Boletus erythropus


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar- Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Boletales

Aile: Boletaceae

Cins: Neoboletus

Tür: Neoboletus luridiformis

Neoboletus luridiformis, önceleri Boletus luridiformis ve Boletus erythropus (artık pek kullanılmıyor) olarak da bilinen, ve tümü, şapkalarının altında tüpler ve gözenekler bulunan ve bu gözeneklerde sporlarını üreten Boletaceae ailesinin bir mantarıdır. Dünya literatürlerinde scarletina bolete, red foot bolete, dotted stemmed bolete, dotted stem bolete olarak geçer.

1796’da Christian Hendrik Persoon, Boletus erythropus’u kırmızı renkli sapına atıfta bulunarak, özel adını Yunanca ερυθρος (“kırmızı”) ve πους (“ayak”) ‘dan alarak tanımladı. Sonraki 200 yıl boyunca, bu ad yaygın olarak (kırmızı bir sapı olduğu gibi) kırmızı gözenekli Bolet türleri için kullanıldı. Son zamanlarda, Persoon’un mantarının turuncu gözeneklere sahip olduğu ve farklı bir tür olduğu keşfedildi (aslında Suillellus queletii olduğu düşünülüyordu). Yani kırmızı gözenekli mantar için bu ismin (Boletus erythropus) kullanılmasının yanlış olduğu anlaşıldı. 1844’te Friedrich Wilhelm Gottlieb Rostkovius, kırmızı gözenekli türleri Boletus luridiformis adı altında bağımsız olarak tanımladı. En son olarak ise Neoboletus luridiformis (Rostk.) Gelardi, Simonini & Vizzini) ismini aldı ve bu isim, bu mantarın günümüzede kullanılan ve en geçerli ismidir.

Sinonimleri: Boletus luridiformis Rostk. (1844), Suillus luridiformis (Rostk.) Kuntze(1898) ve Boletus erythropus sensu auct. (Bu Sinonim artık geçerliliğini yitirmiştir)

Şapka: Kadifemsi bir yüzeye sahip olan şapka, koyu kahverengi ve kahverengi renklerde olabilir. Neoboletus luridiformis, 20 cm genişliğe kadar büyüyebilen, yarım küre ila dışbükey şapkası olan büyük, katı bir mantardır ve başlangıçta oldukça serttir.   

Neoboletus luridiformis
Neoboletus luridiformis

Lameller: Diğer tüm boletlerde olduğu gibi Boletus luridiformis Bolet mantarında da lameller bulunmaz. İnce delikli, süngerimsi bir yapıya ve gözeneklere sahip olan şapka altı, koyu kırmızı, çekici, güzel bir renktedir. Yaşla birlikte paslanan ve maviden siyaha dönen küçük turuncu-kırmızı gözenekleri olgun evrelerinde hayli göz alıcıdır. Tüpler sarımsı yeşildir ve kesildiğinde hızla maviye döner.  

Neoboletus luridiformis
Neoboletus luridiformis

Gövde-Sap: Oldukça iri ve şişkin yapıda olan sapları, sanki kırmızı-turuncu renkle pudralanmış bir görünümdedir. Yandaki fotoğraftada görüldüğü üzere, mantar kesildiğinde veya berelendiğinde hava ile temas eden iç bölgelerdeki sarı renk, şaşırtıcı bir hazla mavileşir (oksidasyonu uğrar). Bu mavileşme, birçok mantar avcısı tarafından mantarın zehirli bir mantar olduğuna bir işaret olarak algılansa da, renk değiştiren bu güzel görünümlü Boletin, iyi pişirildiğinde yendiği ve lezzetli bir mantar olduğu kayıtlara geçmiştir. Şişman, renkli, yoğun kırmızı noktalı sarı gövdesi 4–15 cm yüksekliğinde, 2-4 cm kalınlığındadır ve ağ örüntüsü (retikülasyon) yoktur. 

Neoboletus luridiformis
Neoboletus luridiformis

Koku: Ayırt edici bir özellik değildir.

Spor Baskısı:  Spor baskısı rengi zeytin yeşilimsi kahverengidir.                 

Habitat: Bu Bolet mantarı Avrupa’da oldukça yaygındır, yaz ve sonbaharda yaprak döken veya iğne yapraklı ağaçlık alanlarda büyürler. Genellikle Boletus edulis (Hakiki Çörek Mantarı ile) ile aynı yerlerde bulunur. Ayrıca, Kuzey Amerika’da da yaygın olarak dağıtılmıştır. Kızıl Bolet, ladin, meşe gibi hem yumuşak, hem de sert ağaçlar altında bulunabilir. Genellikle asitli toprakları tercih eder.

Mevsim: Yaz başından Sonbahar sonuna kadar gürülebilir.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Yukarda da belirttiğimiz üzere, her ne kadar kesildiğinde , berelendiğinde renk değiştirse de iyi pişirildiğinde (bazı kaynaklarda en az 20 dakika diye geçer) yenebilir ve lezzetli bir mantar olduğu bildirilmiştir. Pişirildiğinde kararması ve yemeğin rengini de siyahlaştırması arzulanmayan ve itici bir unsurdur diyebiliriz.

Ek bilgiler: Birçok mantar ile kolaylıkla karıştırılabilen bir mantar olduğu için, özellikle yeni mantara başlayan acemi mantar Avcıları için uzak durulması gerekli bir tür olduğunu belirtmek isteriz. Bu Mantarı sadece uzmanları toplamalıdır. Benzer türler arasında zehirli Boletus satanas (Rubroboletus satanas ), Suilellus ( Boletus) luridus, Imperator (Boletus) rhodopurpureus ve Boletus queletii sayılabilir.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri11 saat ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri1 gün ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe2 gün ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri4 gün ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae4 gün ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae1 hafta ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae2 hafta ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma2 hafta ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia2 hafta ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri2 hafta ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista3 hafta ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina3 hafta ago

Benli Galerina (Galerina graminea)

Inocybaceae3 hafta ago

Yıldızkümbet Mantarı (Inocybe asterospora)

Mantar Türleri3 hafta ago

Huş Kirmiti (Russula betularum)

Clitopilus4 hafta ago

Çukur Unmantarı (Clitopilus cystidiatus)

Infundibulicybe4 hafta ago

Akdeniz Ebişkesi (Infundibulicybe mediterranea)

Lentinus1 ay ago

Saçaklı Kaplanmantarı (Lentinus crinitus)

Cortinariaceae1 ay ago

Tüy Örümcekmantarı (Cortinarius glaucopus)

Auriculariaceae1 ay ago

Kıvrık Karabeyin Mantarı (Exidia glandulosa)

Agaricaceae1 ay ago

Sarı Kirpik Mantarı (Floccularia luteovirens)

Fomitiporia1 ay ago

Robust Braket Mantarı (Fomitiporia robusta) 

Mantar Türleri1 ay ago

Yoz Cüceyelpaze Mantarı (Sarcomyxa serotina)

Boletaceae1 ay ago

Biberlibolet (Chalciporus piperatus)

Amanitaceae1 ay ago

Ak Sümüklükafa Mantarı (Zhuliangomyces illinitus)

Camillea2 ay ago

Sigara İzmariti Mantarı (Camillea leprieurii)

Mantar Türleri2 ay ago

İçikınalı Mantar (Melastiza chateri)

Crepidotaceae2 ay ago

Acur Ayaksız Mantarı (Crepidotus mollis)

Lyophyllaceae2 ay ago

Sütperisi Mantarı (Ossicaulis lignatilis)

Mantar Türleri2 ay ago

Yersakalı Mantarı (Pterula multifida)

Lenzites2 ay ago

Lamelli Huş Poliporu (Lenzites betulinus)

Armillaria2 ay ago

Hardal Balmantarı (Armillaria sinapina)

Entolomataceae2 ay ago

Öz Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asyae)

Bankeraceae2 ay ago

Kabukağlayan Mantarı (Hydnellum concrescens)

Entolomataceae2 ay ago

Has Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asanii)

Albatrellaceae2 ay ago

Gönmantarı (Scutiger pes-caprae)

Mantar Türleri2 ay ago

Peslivan Mantarı (Pseudoclitocybe cyathiformis)

Agaricaceae3 ay ago

Çakalosuruğu Mantarı (Lycoperdon excipuliforme)

Mantar Türleri3 ay ago

Akkarakız Mantarı (Tricholoma album)

Amanita3 ay ago

İrisiğilli Kese Mantarı (Amanita magniverrucata)

Amanitaceae3 ay ago

Başlı Duvakluca Mantarı (Saproamanita codinae)

Cortinariaceae3 ay ago

Vişne Örümcekmantarı (Cortinarius violaceus)

Mutinus3 ay ago

Kızıl Kokarboynuz Mantarı (Mutinus ravenelii)

Amanita3 ay ago

Şampanyakese Mantarı (Amanita crenulata)