Connect with us

Boletaceae

Kızıl bolet (Neoboletus luridiformis)

Published

on

Neoboletus luridiformis – Boletus luridiformis – Boletus erythropus


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar- Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Boletales

Aile: Boletaceae

Cins: Neoboletus

Tür: Neoboletus luridiformis

Neoboletus luridiformis, önceleri Boletus luridiformis ve Boletus erythropus (artık pek kullanılmıyor) olarak da bilinen, ve tümü, şapkalarının altında tüpler ve gözenekler bulunan ve bu gözeneklerde sporlarını üreten Boletaceae ailesinin bir mantarıdır. Dünya literatürlerinde scarletina bolete, red foot bolete, dotted stemmed bolete, dotted stem bolete olarak geçer.

1796’da Christian Hendrik Persoon, Boletus erythropus’u kırmızı renkli sapına atıfta bulunarak, özel adını Yunanca ερυθρος (“kırmızı”) ve πους (“ayak”) ‘dan alarak tanımladı. Sonraki 200 yıl boyunca, bu ad yaygın olarak (kırmızı bir sapı olduğu gibi) kırmızı gözenekli Bolet türleri için kullanıldı. Son zamanlarda, Persoon’un mantarının turuncu gözeneklere sahip olduğu ve farklı bir tür olduğu keşfedildi (aslında Suillellus queletii olduğu düşünülüyordu). Yani kırmızı gözenekli mantar için bu ismin (Boletus erythropus) kullanılmasının yanlış olduğu anlaşıldı. 1844’te Friedrich Wilhelm Gottlieb Rostkovius, kırmızı gözenekli türleri Boletus luridiformis adı altında bağımsız olarak tanımladı. En son olarak ise Neoboletus luridiformis (Rostk.) Gelardi, Simonini & Vizzini) ismini aldı ve bu isim, bu mantarın günümüzede kullanılan ve en geçerli ismidir.

Sinonimleri: Boletus luridiformis Rostk. (1844), Suillus luridiformis (Rostk.) Kuntze(1898) ve Boletus erythropus sensu auct. (Bu Sinonim artık geçerliliğini yitirmiştir)

Şapka: Kadifemsi bir yüzeye sahip olan şapka, koyu kahverengi ve kahverengi renklerde olabilir. Neoboletus luridiformis, 20 cm genişliğe kadar büyüyebilen, yarım küre ila dışbükey şapkası olan büyük, katı bir mantardır ve başlangıçta oldukça serttir.   

Neoboletus luridiformis
Neoboletus luridiformis

Lameller: Diğer tüm boletlerde olduğu gibi Boletus luridiformis Bolet mantarında da lameller bulunmaz. İnce delikli, süngerimsi bir yapıya ve gözeneklere sahip olan şapka altı, koyu kırmızı, çekici, güzel bir renktedir. Yaşla birlikte paslanan ve maviden siyaha dönen küçük turuncu-kırmızı gözenekleri olgun evrelerinde hayli göz alıcıdır. Tüpler sarımsı yeşildir ve kesildiğinde hızla maviye döner.  

Neoboletus luridiformis
Neoboletus luridiformis

Gövde-Sap: Oldukça iri ve şişkin yapıda olan sapları, sanki kırmızı-turuncu renkle pudralanmış bir görünümdedir. Yandaki fotoğraftada görüldüğü üzere, mantar kesildiğinde veya berelendiğinde hava ile temas eden iç bölgelerdeki sarı renk, şaşırtıcı bir hazla mavileşir (oksidasyonu uğrar). Bu mavileşme, birçok mantar avcısı tarafından mantarın zehirli bir mantar olduğuna bir işaret olarak algılansa da, renk değiştiren bu güzel görünümlü Boletin, iyi pişirildiğinde yendiği ve lezzetli bir mantar olduğu kayıtlara geçmiştir. Şişman, renkli, yoğun kırmızı noktalı sarı gövdesi 4–15 cm yüksekliğinde, 2-4 cm kalınlığındadır ve ağ örüntüsü (retikülasyon) yoktur. 

Neoboletus luridiformis
Neoboletus luridiformis

Koku: Ayırt edici bir özellik değildir.

Spor Baskısı:  Spor baskısı rengi zeytin yeşilimsi kahverengidir.                 

Habitat: Bu Bolet mantarı Avrupa’da oldukça yaygındır, yaz ve sonbaharda yaprak döken veya iğne yapraklı ağaçlık alanlarda büyürler. Genellikle Boletus edulis (Hakiki Çörek Mantarı ile) ile aynı yerlerde bulunur. Ayrıca, Kuzey Amerika’da da yaygın olarak dağıtılmıştır. Kızıl Bolet, ladin, meşe gibi hem yumuşak, hem de sert ağaçlar altında bulunabilir. Genellikle asitli toprakları tercih eder.

Mevsim: Yaz başından Sonbahar sonuna kadar gürülebilir.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Yukarda da belirttiğimiz üzere, her ne kadar kesildiğinde , berelendiğinde renk değiştirse de iyi pişirildiğinde (bazı kaynaklarda en az 20 dakika diye geçer) yenebilir ve lezzetli bir mantar olduğu bildirilmiştir. Pişirildiğinde kararması ve yemeğin rengini de siyahlaştırması arzulanmayan ve itici bir unsurdur diyebiliriz.

Ek bilgiler: Birçok mantar ile kolaylıkla karıştırılabilen bir mantar olduğu için, özellikle yeni mantara başlayan acemi mantar Avcıları için uzak durulması gerekli bir tür olduğunu belirtmek isteriz. Bu Mantarı sadece uzmanları toplamalıdır. Benzer türler arasında zehirli Boletus satanas (Rubroboletus satanas ), Suilellus ( Boletus) luridus, Imperator (Boletus) rhodopurpureus ve Boletus queletii sayılabilir.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Clitocybaceae2 gün ago

Sünük Hunimantarı (Clitocybe vibecina)

Boletaceae4 gün ago

Süngertop Mantarı (Wakefieldia macrospora)

Aspergillaceae6 gün ago

Mavi Küf Mantarı (Penicillium italicum)

Boletaceae1 hafta ago

Sahte Çörek Mantarı (Boletus huronensis)

Mantar Türleri2 hafta ago

Tepeli Paraşüt Mantarı (Marasmius collinus)

Gloeophyllaceae2 hafta ago

Kokulu Kütüktereği Mantarı (Gloeophyllum odoratum)

Boletaceae3 hafta ago

Kuzumantarı (Neoboletus eryhtropus)

Bjerkandera3 hafta ago

Kandermantarı (Bjerkandera adusta)

Mantar Türleri3 hafta ago

Ak Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia armatospora)

Mantar Türleri4 hafta ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora1 ay ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri1 ay ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae1 ay ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae2 ay ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum2 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis2 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae2 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae3 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces3 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus3 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus3 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus3 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae3 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus3 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri3 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia3 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae3 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae3 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae3 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus3 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula3 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri4 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe4 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri4 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri4 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae4 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina4 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe4 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista4 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe4 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)