Connect with us

Mantar Türleri

Sarı pulbaş mantarı (Pholiota aurivella)

Published

on

Pholiota aurivellaSarı pulbaş mantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Strophariaceae

Cins: Pholiota

Tür: Pholiota aurivella

Golden scalycap (altın pullu mantar), Yeni Zelanda’nın doğal ormanlarında, Orta Avrupa ile Asya ve Kuzey Amerika’nın bazı bölgelerinde de bulunan Strophariaceae familyasındaki bir mantar türüdür. 

İlk olarak 1786’da  Alman doğa bilimci August Georg Karl Batsch tarafından Agaricus aurivellus olarak tanımlandı. (Mantar taksonomisinin yapıldığı ilk zamanlarda lamelli tüm mantarlar Agaricus cinsine yerleştirilmiştir). 1888’de başka alman mikolog Paul Kummer tarafından Pholiota cinsine taşındı. Böylelikle bugünkü bilimsel adı olan Pholiota aurivella olarak tanımlanmış oldu.

Pholiota ismi pullu demektir, sıfat olan aurivella ise altın yapağı anlamındadır.

Eşanlamlılarını, Pholiota adiposa ve Pholiota squarrosa-adiposa olarak sayabiliriz.

Daha koyu formları da ortaya çıkar. Bazen paslı kahverengi formlarda olsa bile genellikle altın sarısı renginden dolayı Golden Pholiota olarak bilinir. Mantarlı yaşam ailesi olarak bu türü  Türkiye Mantarları Listesi-Aralık 2020 kitabındaki ismi ile Sarı Pulbaş mantarı adı altında inceleyeceğiz.

Şapka: 5 ila 15 cm çapında, her zaman yapışkan veya sümüksüdür. Altın sarısı ila turuncu renkte pas, ayrıca daha koyu üçgen pullarla kaplıdır. Pullar bazen yağış ile şapkadan dökülebilir.

Sarı Pulbaş Mantarı-Pholiota aurivella
Sarı Pulbaş Mantarı-Pholiota aurivella

Lameller: Soluk sarıdan başlayıp soluk kahverengiye ve ardından paslı kahverengiye dönüşür. Lameller sık ve bitişiktir, gövdeye tutturulur. Ancak gövdeye katılmadan önce genellikle kıvrımlı bir çentik vardır.

Pholiota aurivella
Pholiota aurivella

Gövde-Sap: 6 ila 12 mm çapında ve 3 ila 9 cm boyunda, limon sarısıdır. Yaşla birlikte kahverengileşir. Sapta soluk bir yüzük bölgesi bırakarak kısa süre sonra kaybolan krem ​​sarısı pamuksu bir peçesi vardır. Gövde, lifli sarımsı etli ve serttir.

Pholiota aurivella
Pholiota aurivella

Koku: Belirgin bir kokusu yoktur, ayrıca tadı oldukça acıdır.

Spor Baskısı: Elipsoidal, pürüzsüz, 6.5-10 x 4-6μm boyutlarındadır. Spor baskısı kırmızımsı kahverengidir.  

           

Habitat: Özellikle akçaağaç, karaağaç, kayın ve huş ağacı olmak üzere yaprak döken ve iğne yapraklı ağaçların canlı gövdeleri ve kütükleri üzerinde kümelenmiştir.

Türkiye’de birçok bölgemizde kaydı yapılmış bir türdür. Kaydı yapılan bölgeler sırası ile, Çatalca-Kocaeli ve Güney Marmara Bölümleri, Batı ve Orta Karadeniz Bölümleri, Yukarı Sakarya ve Orta Kızılırmak Bölümleri, Yukarı Fırat, Erzurum-Kars ve Yukarı Murat-Van Bölümleri ile Akdeniz Bölgesidir.

Mevsim: Eylül-Aralık.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Güzel görünmelerine rağmen, bunlar ve diğer Pholiota türleri kesinlikle yenilebilir mantarlar değildir. Geçmişte bazı üyeleri yenilebilir kabul edilse de, sonradan mide sorunlarına neden olan toksinler içerdiği ortaya çıkmıştır.

Ek bilgiler: Pholiota alnicola ile benzer, lakin o daha küçük yapıya sahiptir.

Pholiota cerifera; daha az sümüksü, hafif zarlı beyaz etek, gövde tabanında daha koyu pullar ile söğüt ağaçlarında görünür.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarıma göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri için  Türkiye’nin Mantar Avcıları Facebook sitemizi de ziyaret edebilirsiniz. Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
2 Comments

2 Comments

  1. İsa Karga

    01/02/2023 at 15:39

    Bahsetmiş olduğunuz mantar türü Sivas ili Gürün ilçesinde de yetişmekte ve yıllardır tüketilmektedir. Herhangi bir sağlık sıkıntısı yaşanmamıştır. Konuyla ilgili detaylı bilgi almak için e-mail adresimden ulaşırsanız çok sevinirim

  2. İsmail Dönmez

    02/02/2023 at 14:38

    Selam İsa kardeşim, bizler bilimsel verilere bakarak mantarları bu sitede yazmaktayız, aynı şekilde yenilebilirliğine de bilimsel yaklaşmaktayız. Sivas ilimizin Gürünn ilçesinde yıllardır yiyenler var diyerek mantarı yenilebilir olarak nitelendiremeyiz. Mantar Mantara benzer belki sizin tükettiğimiz benzer ama yenilebilir bir tür olabilir. Yendiğiniz mantar türünü bir uzmana (mikolog , akademisyen vs) gösterip net bir şekilde tanımlamanızı öneririm. Pholiota türleri yenilmeyen veya zehirli t-rler olarak literatürde geçmekte. İlginiz ve desteğiniz için teşekkür ederim.İlk fırsatta email ile de size ulaşmaya çalışacağım. Saygılarımla…

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Clitocybaceae2 gün ago

Sünük Hunimantarı (Clitocybe vibecina)

Boletaceae4 gün ago

Süngertop Mantarı (Wakefieldia macrospora)

Aspergillaceae6 gün ago

Mavi Küf Mantarı (Penicillium italicum)

Boletaceae1 hafta ago

Sahte Çörek Mantarı (Boletus huronensis)

Mantar Türleri2 hafta ago

Tepeli Paraşüt Mantarı (Marasmius collinus)

Gloeophyllaceae2 hafta ago

Kokulu Kütüktereği Mantarı (Gloeophyllum odoratum)

Boletaceae3 hafta ago

Kuzumantarı (Neoboletus eryhtropus)

Bjerkandera3 hafta ago

Kandermantarı (Bjerkandera adusta)

Mantar Türleri3 hafta ago

Ak Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia armatospora)

Mantar Türleri4 hafta ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora1 ay ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri1 ay ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae1 ay ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae2 ay ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum2 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis2 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae2 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae3 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces3 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus3 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus3 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus3 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae3 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus3 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri3 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia3 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae3 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae3 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae3 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus3 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula3 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri4 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe4 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri4 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri4 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae4 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina4 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe4 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista4 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe4 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)