Sarı pulbaş mantarı (Pholiota aurivella)

Pholiota aurivella – Sarı pulbaş mantarı

Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Strophariaceae

Cins: Pholiota

Tür: Pholiota aurivella

Golden scalycap (altın pullu mantar), Yeni Zelanda’nın doğal ormanlarında, Orta Avrupa ile Asya ve Kuzey Amerika’nın bazı bölgelerinde de bulunan Strophariaceae familyasındaki bir mantar türüdür. 

İlk olarak 1786’da  Alman doğa bilimci August Georg Karl Batsch tarafından Agaricus aurivellus olarak tanımlandı. (Mantar taksonomisinin yapıldığı ilk zamanlarda lamelli tüm mantarlar Agaricus cinsine yerleştirilmiştir). 1888’de başka alman mikolog Paul Kummer tarafından Pholiota cinsine taşındı. Böylelikle bugünkü bilimsel adı olan Pholiota aurivella olarak tanımlanmış oldu.

Pholiota ismi pullu demektir, sıfat olan aurivella ise altın yapağı anlamındadır.

Eşanlamlılarını, Pholiota adiposa ve Pholiota squarrosa-adiposa olarak sayabiliriz.

Daha koyu formları da ortaya çıkar. Bazen paslı kahverengi formlarda olsa bile genellikle altın sarısı renginden dolayı Golden Pholiota olarak bilinir. Mantarlı yaşam ailesi olarak bu türü  Türkiye Mantarları Listesi-Aralık 2020 kitabındaki ismi ile Sarı Pulbaş mantarı adı altında inceleyeceğiz.

Şapka: 5 ila 15 cm çapında, her zaman yapışkan veya sümüksüdür. Altın sarısı ila turuncu renkte pas, ayrıca daha koyu üçgen pullarla kaplıdır. Pullar bazen yağış ile şapkadan dökülebilir.

Lameller: Soluk sarıdan başlayıp soluk kahverengiye ve ardından paslı kahverengiye dönüşür. Lameller sık ve bitişiktir, gövdeye tutturulur. Ancak gövdeye katılmadan önce genellikle kıvrımlı bir çentik vardır.

Gövde-Sap: 6 ila 12 mm çapında ve 3 ila 9 cm boyunda, limon sarısıdır. Yaşla birlikte kahverengileşir. Sapta soluk bir yüzük bölgesi bırakarak kısa süre sonra kaybolan krem ​​sarısı pamuksu bir peçesi vardır. Gövde, lifli sarımsı etli ve serttir.

Koku: Belirgin bir kokusu yoktur, ayrıca tadı oldukça acıdır.

Spor Baskısı: Elipsoidal, pürüzsüz, 6.5-10 x 4-6μm boyutlarındadır. Spor baskısı kırmızımsı kahverengidir.  

Habitat: Özellikle akçaağaç, karaağaç, kayın ve huş ağacı olmak üzere yaprak döken ve iğne yapraklı ağaçların canlı gövdeleri ve kütükleri üzerinde kümelenmiştir.

Türkiye’de birçok bölgemizde kaydı yapılmış bir türdür. Kaydı yapılan bölgeler sırası ile, Çatalca-Kocaeli ve Güney Marmara Bölümleri, Batı ve Orta Karadeniz Bölümleri, Yukarı Sakarya ve Orta Kızılırmak Bölümleri, Yukarı Fırat, Erzurum-Kars ve Yukarı Murat-Van Bölümleri ile Akdeniz Bölgesidir.

Mevsim: Eylül-Aralık.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Güzel görünmelerine rağmen, bunlar ve diğer Pholiota türleri kesinlikle yenilebilir mantarlar değildir. Geçmişte bazı üyeleri yenilebilir kabul edilse de, sonradan mide sorunlarına neden olan toksinler içerdiği ortaya çıkmıştır.

Ek bilgiler: Pholiota alnicola ile benzer, lakin o daha küçük yapıya sahiptir.

Pholiota cerifera; daha az sümüksü, hafif zarlı beyaz etek, gövde tabanında daha koyu pullar ile söğüt ağaçlarında görünür.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarıma göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri için  Türkiye’nin Mantar Avcıları Facebook sitemizi de ziyaret edebilirsiniz. Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.