Connect with us

Mantar Türleri

Sarı pulbaş mantarı (Pholiota aurivella)

Published

on

Pholiota aurivellaSarı pulbaş mantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Strophariaceae

Cins: Pholiota

Tür: Pholiota aurivella

Golden scalycap (altın pullu mantar), Yeni Zelanda’nın doğal ormanlarında, Orta Avrupa ile Asya ve Kuzey Amerika’nın bazı bölgelerinde de bulunan Strophariaceae familyasındaki bir mantar türüdür. 

İlk olarak 1786’da  Alman doğa bilimci August Georg Karl Batsch tarafından Agaricus aurivellus olarak tanımlandı. (Mantar taksonomisinin yapıldığı ilk zamanlarda lamelli tüm mantarlar Agaricus cinsine yerleştirilmiştir). 1888’de başka alman mikolog Paul Kummer tarafından Pholiota cinsine taşındı. Böylelikle bugünkü bilimsel adı olan Pholiota aurivella olarak tanımlanmış oldu.

Pholiota ismi pullu demektir, sıfat olan aurivella ise altın yapağı anlamındadır.

Eşanlamlılarını, Pholiota adiposa ve Pholiota squarrosa-adiposa olarak sayabiliriz.

Daha koyu formları da ortaya çıkar. Bazen paslı kahverengi formlarda olsa bile genellikle altın sarısı renginden dolayı Golden Pholiota olarak bilinir. Mantarlı yaşam ailesi olarak bu türü  Türkiye Mantarları Listesi-Aralık 2020 kitabındaki ismi ile Sarı Pulbaş mantarı adı altında inceleyeceğiz.

Şapka: 5 ila 15 cm çapında, her zaman yapışkan veya sümüksüdür. Altın sarısı ila turuncu renkte pas, ayrıca daha koyu üçgen pullarla kaplıdır. Pullar bazen yağış ile şapkadan dökülebilir.

Sarı Pulbaş Mantarı-Pholiota aurivella
Sarı Pulbaş Mantarı-Pholiota aurivella

Lameller: Soluk sarıdan başlayıp soluk kahverengiye ve ardından paslı kahverengiye dönüşür. Lameller sık ve bitişiktir, gövdeye tutturulur. Ancak gövdeye katılmadan önce genellikle kıvrımlı bir çentik vardır.

Pholiota aurivella
Pholiota aurivella

Gövde-Sap: 6 ila 12 mm çapında ve 3 ila 9 cm boyunda, limon sarısıdır. Yaşla birlikte kahverengileşir. Sapta soluk bir yüzük bölgesi bırakarak kısa süre sonra kaybolan krem ​​sarısı pamuksu bir peçesi vardır. Gövde, lifli sarımsı etli ve serttir.

Pholiota aurivella
Pholiota aurivella

Koku: Belirgin bir kokusu yoktur, ayrıca tadı oldukça acıdır.

Spor Baskısı: Elipsoidal, pürüzsüz, 6.5-10 x 4-6μm boyutlarındadır. Spor baskısı kırmızımsı kahverengidir.  

           

Habitat: Özellikle akçaağaç, karaağaç, kayın ve huş ağacı olmak üzere yaprak döken ve iğne yapraklı ağaçların canlı gövdeleri ve kütükleri üzerinde kümelenmiştir.

Türkiye’de birçok bölgemizde kaydı yapılmış bir türdür. Kaydı yapılan bölgeler sırası ile, Çatalca-Kocaeli ve Güney Marmara Bölümleri, Batı ve Orta Karadeniz Bölümleri, Yukarı Sakarya ve Orta Kızılırmak Bölümleri, Yukarı Fırat, Erzurum-Kars ve Yukarı Murat-Van Bölümleri ile Akdeniz Bölgesidir.

Mevsim: Eylül-Aralık.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Güzel görünmelerine rağmen, bunlar ve diğer Pholiota türleri kesinlikle yenilebilir mantarlar değildir. Geçmişte bazı üyeleri yenilebilir kabul edilse de, sonradan mide sorunlarına neden olan toksinler içerdiği ortaya çıkmıştır.

Ek bilgiler: Pholiota alnicola ile benzer, lakin o daha küçük yapıya sahiptir.

Pholiota cerifera; daha az sümüksü, hafif zarlı beyaz etek, gövde tabanında daha koyu pullar ile söğüt ağaçlarında görünür.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarıma göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri için  Türkiye’nin Mantar Avcıları Facebook sitemizi de ziyaret edebilirsiniz. Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
2 Comments

2 Comments

  1. İsa Karga

    01/02/2023 at 15:39

    Bahsetmiş olduğunuz mantar türü Sivas ili Gürün ilçesinde de yetişmekte ve yıllardır tüketilmektedir. Herhangi bir sağlık sıkıntısı yaşanmamıştır. Konuyla ilgili detaylı bilgi almak için e-mail adresimden ulaşırsanız çok sevinirim

  2. İsmail Dönmez

    02/02/2023 at 14:38

    Selam İsa kardeşim, bizler bilimsel verilere bakarak mantarları bu sitede yazmaktayız, aynı şekilde yenilebilirliğine de bilimsel yaklaşmaktayız. Sivas ilimizin Gürünn ilçesinde yıllardır yiyenler var diyerek mantarı yenilebilir olarak nitelendiremeyiz. Mantar Mantara benzer belki sizin tükettiğimiz benzer ama yenilebilir bir tür olabilir. Yendiğiniz mantar türünü bir uzmana (mikolog , akademisyen vs) gösterip net bir şekilde tanımlamanızı öneririm. Pholiota türleri yenilmeyen veya zehirli t-rler olarak literatürde geçmekte. İlginiz ve desteğiniz için teşekkür ederim.İlk fırsatta email ile de size ulaşmaya çalışacağım. Saygılarımla…

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri14 saat ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri2 gün ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe2 gün ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri4 gün ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae5 gün ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae1 hafta ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae2 hafta ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma2 hafta ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia2 hafta ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista3 hafta ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina3 hafta ago

Benli Galerina (Galerina graminea)

Inocybaceae3 hafta ago

Yıldızkümbet Mantarı (Inocybe asterospora)

Mantar Türleri3 hafta ago

Huş Kirmiti (Russula betularum)

Clitopilus4 hafta ago

Çukur Unmantarı (Clitopilus cystidiatus)

Infundibulicybe4 hafta ago

Akdeniz Ebişkesi (Infundibulicybe mediterranea)

Lentinus1 ay ago

Saçaklı Kaplanmantarı (Lentinus crinitus)

Cortinariaceae1 ay ago

Tüy Örümcekmantarı (Cortinarius glaucopus)

Auriculariaceae1 ay ago

Kıvrık Karabeyin Mantarı (Exidia glandulosa)

Agaricaceae1 ay ago

Sarı Kirpik Mantarı (Floccularia luteovirens)

Fomitiporia1 ay ago

Robust Braket Mantarı (Fomitiporia robusta) 

Mantar Türleri1 ay ago

Yoz Cüceyelpaze Mantarı (Sarcomyxa serotina)

Boletaceae1 ay ago

Biberlibolet (Chalciporus piperatus)

Amanitaceae1 ay ago

Ak Sümüklükafa Mantarı (Zhuliangomyces illinitus)

Camillea2 ay ago

Sigara İzmariti Mantarı (Camillea leprieurii)

Mantar Türleri2 ay ago

İçikınalı Mantar (Melastiza chateri)

Crepidotaceae2 ay ago

Acur Ayaksız Mantarı (Crepidotus mollis)

Lyophyllaceae2 ay ago

Sütperisi Mantarı (Ossicaulis lignatilis)

Mantar Türleri2 ay ago

Yersakalı Mantarı (Pterula multifida)

Lenzites2 ay ago

Lamelli Huş Poliporu (Lenzites betulinus)

Armillaria2 ay ago

Hardal Balmantarı (Armillaria sinapina)

Entolomataceae2 ay ago

Öz Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asyae)

Bankeraceae2 ay ago

Kabukağlayan Mantarı (Hydnellum concrescens)

Entolomataceae2 ay ago

Has Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asanii)

Albatrellaceae2 ay ago

Gönmantarı (Scutiger pes-caprae)

Mantar Türleri2 ay ago

Peslivan Mantarı (Pseudoclitocybe cyathiformis)

Agaricaceae3 ay ago

Çakalosuruğu Mantarı (Lycoperdon excipuliforme)

Mantar Türleri3 ay ago

Akkarakız Mantarı (Tricholoma album)

Amanita3 ay ago

İrisiğilli Kese Mantarı (Amanita magniverrucata)

Amanitaceae3 ay ago

Başlı Duvakluca Mantarı (Saproamanita codinae)

Cortinariaceae3 ay ago

Vişne Örümcekmantarı (Cortinarius violaceus)

Mutinus3 ay ago

Kızıl Kokarboynuz Mantarı (Mutinus ravenelii)

Amanita3 ay ago

Şampanyakese Mantarı (Amanita crenulata)