Connect with us

Agaricaceae

Ağulu Kum Pullusu (Lepiota brunneolilacea)

Published

on

Lepiota brunneolilacea – Ağulu Kum Pullusu Mantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Agaricaceae

Cins: Lepiota

Tür: Lepiota brunneolilacea

Lepiota brunneolilacea, “Star dapperling” ingilizce adı ile de bilinen ölümcül bir Lepiota türüdür. Henüz, bilinen Türkçe bir ismi olmayan bu ölümcül zehirli türü sizlere “Ağulu Kum Pullusu” olarak anlatacağız.

Şapka: Kumlu topraklara, denize yakın kum tepelerine özgü ölümcül zehirli L. brunneolilacea’ nın, pullu, şarap gibi kırmızımsı kahverengi bir şapkası vardır ve çapı genellikle 5 cm’den fazladır (3-8 cm). Şapka, küresel konik, sonra dışbükey, en sonunda ise düz veya düze yakın olur. Ancak, geniş bir merkezi umbosunu korur, İnce pullarla veya fibrillerle ince bir şekilde kaplanmış tüylü yüzeye sahiptir.

Lepiota brunneolilacea
Lepiota brunneolilacea

Lameller: Lamelleri serbest, sık, kremsi beyaz renkli, ve pas lekelidir. Dokunulduğunda, berelendiğinde kremsi beyaz lameller kırmızımsı lekelenir.

Lepiota brunneolilacea
L. brunneolilacea

Gövde-Sap: Mantarın gövde etinde (sapta) kortikal alana doğru az ya da çok belirgin bir kızarıklık vardır. Sap silindirik, genelde soğanlı, çoğu zaman kumlu, beyaz, pembemsi-kahverengi lekeli, şarapsı – pamuksu bir halkaya sahiptir. Yüzük dış etkenlerle bazen düşebilir, yani her zaman sap üzerinde bir yüzük olmayabilir.

Lepiota brunneolilacea
L. brunneolilacea

Koku: Ayırt edici değildir.

Spor Baskısı: Sporlar 9-12 x 5-6μm boyutlarında, eliptik ila oval, dekstrinoid ve hiyalindir.       

Habitat: Deniz kıyısına yakın kumullarda yetişen çok az sayıdaki Lepiota türünden biridir ve sap tabanı genellikle derin bir şekilde kuma gömülüdür. Tür, batı ve güney Avrupa’da ve kuzey Afrika’da bulunur: Akdeniz, Kuzey Denizi ve Baltık Denizi kıyıları ile sınırlı bir yayılış alanına sahiptir. Ender bulunan bir türdür. Slovenya’dan da bildirilmiştir, ancak bu, diğer kayıtlardan farklı bir yaşam alanından geldiği için onaylanması gerekmektedir. Aynı şekilde, Fas’tan gelen kayıtlar da onay gerektirmektedir.

Ammophila arenaria yakınında, bazen de Hippophae rhamnoides çalılıklarının yakınında ve Quercus ilex yakınında yetişir. Görünüşe göre gömülü organik madde üzerinde saprofit yani çürükçüldürler.

Mevsim: Sonbahar ve bazen de Kış başlarında görülürler.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Ölümcül zehirli bir mantardır. Kısa bir süre öncesine kadar, toksik özelliklere sahip bir mantar olarak tanımlanmış ve zehirli kabul edilmiştir. Yakın zamanda derinlemesine yapılan araştırmalar sonucunda, hem Lepiota brunneolilacea’da hem de yakından ilişkili türlerde amatoksinlerin varlığını saptanmıştır. Bu türde de öldürücü miktarda Alfa-Amanitin varlığı tespit edilmiştir.

Ek bilgiler: Popülasyonları giderek azalmakta olan ve artık nadir bulunan L. brunneolilacea, Küresel Kırmızı Listeye (Global Red List) alınması önerilmiş bir mantar türüdür. Diğer Lepiota türleri ile ve Agaricus türleri ile bu zehirli Lepiota’nın karıştırılması olasıdır.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri19 saat ago

Altınpelte Mantarı (Tremella aurantia)

Mantar Türleri2 gün ago

Yaş Ağulumantar (Omphalotus olivascens)

Mantar Türleri5 gün ago

Maral Kirmit (Russula sardonia)

Agaricaceae6 gün ago

Kahve Pullu (Lepiota castanea)

Clavariadelphaceae7 gün ago

Haşmetli Topuzmantarı (Clavariadelphus pistillaris)

Mantar Türleri1 hafta ago

Göl Süngermantarı (Suillus lakei)

Anthracobia2 hafta ago

Zennezili Mantarı (Anthracobia melaloma)

Mantar Türleri2 hafta ago

Gavur Süngermantarı (Suillus bellinii)

Agaricaceae3 hafta ago

Ağulu Kum Pullusu (Lepiota brunneolilacea)

Amanita3 hafta ago

Zarlıçanak Mantarı (Amanita submembranacea)

Hydnaceae3 hafta ago

Royal Sığır Dili Mantarı (Hydnum reginae)

Mantar Türleri3 hafta ago

Parlak Kirmit Mantarı (Russula graveolens)

Bolbitiaceae3 hafta ago

Dönşapka Mantarı (Panaeolina foenisecii) 

Mantar Türleri4 hafta ago

Ecel Kirmiti (Russula subnigricans)

Agaricaceae4 hafta ago

Deli Pullu Mantar (Lepiota subincarnata)

Mantar Türleri4 hafta ago

Alagöz Kirmiti (Russula integra)

Gerronema1 ay ago

Takah Mantarı (Gerronema nemorale)

Mantar Türleri1 ay ago

Pullukarakız (Tricholoma atrosquamosum)

Mantar Türleri1 ay ago

Başlı Kukulcuk Mantarı (Mycena leptocephala)

Leucocoprinus1 ay ago

Sarı Şalvarlı Mantar (Leucocoprinus birnbaumii)

Lactarius1 ay ago

Melez Sütlüce Mantarı (Lactarius chelidonium)

Mantar Türleri1 ay ago

Vellinga Çıtkırdısı (Pluteus vellingae)

Agaricaceae2 ay ago

Şiş Poslak Mantarı (Lycoperdon umbrinum)

Agaricaceae2 ay ago

Chlorophyllum hortense – Sapıkızaran Şemsiye Mantarı

Mantar Türleri2 ay ago

Russula mustelina – Russet Kirmit

Mantar Türleri2 ay ago

Defne Mantarı (Pluteus lauracearum)

Lactarius2 ay ago

Acısütlüce Mantarı (Lactarius acris)

Mantar Türleri2 ay ago

Diri Pulcuklu Mantar (Psathyrella piluliformis)

Amanita2 ay ago

Karyağdı Mantarı (Amanita strobiliformis)

Mantar Türleri2 ay ago

Kırk Sevelen Mantarı (Parasola conopilea)

Amanita2 ay ago

Dertveren Mantarı (Amanita spadicea)

Mantar Türleri2 ay ago

Engin Yerkulak Mantarı (Otidea onotica)

Mantar Türleri2 ay ago

Güdük Ölüparmak (Xylaria hypoxylon)

Hypocreaceae2 ay ago

Kızıl Çinçomağı (Podostroma cornu-damae)

Hygrophoraceae2 ay ago

Mor Yosunmantarı (Arrhenia lilacinicolor)

Hericiaceae2 ay ago

Dişli Dedesakalı Mantarı (Hericium cirrhatum)

Cantharellaceae2 ay ago

Kokulu Siyah Trompet Mantarı (Craterellus foetidus)

Fomitopsidaceae2 ay ago

Gevrek Postiya Mantarı (Postia stiptica)

Craterellus fallax3 ay ago

Siyah Trompet Mantarı (Craterellus fallax)

Inocybaceae3 ay ago

Adalıkümbet Mantarı (Inocybe kusadasiensis)

Armillaria3 ay ago

Şiş Balmantarı (Armillaria gallica)

Basında Mantar3 ay ago

Yeni bir mantar türü keşfedildi

Inocybaceae3 ay ago

Kaygankümbet Mantarı (Inocybe viscida)

Hygrophoraceae3 ay ago

Baba Gaypaşuk Mantarı (Hygrophorus yadigarii)