Connect with us

Mantar Türleri

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Published

on

Morchella pseudoviridis – Yalancı göbek


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Ascomycota

Sınıf: Pezizomycetes

Takım: Pezizales

Aile: Morchellaceae

Cins: Morchella

Tür: Morchella pseudoviridis

Morchella pseudoviridis, Morchellaceae familyasının Morchella cinsine ait bir mantar türüdür. Morchella cinsi, yaygın olarak “morel” olarak bilinen ve yenebilir olan bazı mantar türlerini içerir.

Bu tür, özellikle geniş, koyu yeşilimsi ila sarımsı kahverengi renkte ve yüksek bir oyuklu yapısıyla tanınır. Morchella cinsine özgü olan bu oyuk yapı, genellikle süngerimsi olarak tanımlanır ve mantarın yüzeyinde krater benzeri bir görünüm oluşturur. M. pseudoviridis’in bu belirgin özellikleri, genellikle doğada diğer mantarlardan ayırt edilmesine yardımcı olur.

Morchella pseudoviridis’in yetişme alanları, genellikle humuslu topraklardır ve mevsime bağlı olarak değişebilir. Bu mantar türü, genellikle ilkbahar ve erken yaz aylarında ortaya çıkar. Yenilebilir olan M. pseudoviridis, bazı bölgelerde gastronomik bir lezzet olarak değerlendirilir ve toplanıp yemeklerde kullanılır.

Morchella pseudoviridis, Türkiye Mantarları Listesi (Aralık 2020) kitabında değerli hocalarımız tarafından “Yalancı Göbek” olarak isimlendirilmiştir. Mantarlı Yaşam Ekibi olarak biz de bu mantarı sizlere “Yalancı Göbek Mantarı” olarak anlatacağız. Bu Morchella türü hakkında bilinmesi gereken önemli hususlardan biri ve belki de en önemlisi, Morchella pseudoviridis – Yalancı Göbek Mantarının farklı bir tür olarak kabul edilmediği ve birçok mikolog tarafından (bazı kaynaklarda) Morchella esculenta – Altın Kuzugöbeği mantarının bir sinonimi yani eşanlamlısı olduğudur.

Türün Türkiye kaydı ilk olarak Ocak 2005’te Prof Dr Mehmet Halil Solak ve elim bir trafik kazasında kaybettiğimiz Öğretim Görevlisi Fadime Yılmaz Ersel hocalarımız tarafından yapılmış ve makale aynı yıl Mycotaxon’da (Volume-91) yayımlanmıştır.

Makroskobik Özellikleri: M. pseudoviridis şapkası, 4-6 cm boyutlarında olup, küresel ila ovaldir, kaburgalar ince ve düzensizdir. Morchella pseudoviridis’in şapkası genellikle geniş, koyu yeşilimsi ila sarımsı kahverengi veya açık altın sarısı renktedir. Şapkanın yüzeyi krater benzeri bir yapıya sahiptir ve genellikle süngerimsi görünümdedir. Bu özellik, morel mantarlarının kolayca tanınmasına yardımcı olur.

Morchella pseudoviridis

Morchella pseudoviridis’in doku yapısı ince, esnek ve oldukça kırılgandır. Şapkanın iç kısmı genellikle hava dolu boşluklarla doludur.

Morchella pseudoviridis’in en dikkat çekici morfolojik özelliklerinden biri, şapkanın yüzeyindeki oyuklardır. Bu oyuklar genellikle krater benzeri bir desen oluşturur ve mantarın yüzeyinin süngerimsi görünümünü oluşturur. Alveoller diye tabir ettiğimiz bu oyuklar, büyük, düzensiz, derin ve gri ila açık kahverengidir.

Morchella pseudoviridis

Gövde-Sap:  Morchella pseudoviridis’in sapı (gövdesi) diğer mantar türlerinden çok farklıdır. “Pseudo-stipe” adı verilen bir yapıya sahiptir ve genellikle şapkanın alt kısmına bağlanır. Bu gövde genellikle kısa ve silindirik bir yapıya sahiptir. Sap 20-30 x 15 mm boyutlarında ve silindiriktir. Tabana doğru kalınlaşan bir sapı vardır. Sap beyaz olup, yüzeyi pürüzsüz ila hafif kırışık ve sapın içi boştur.

Morchella pseudoviridis

Koku: Ayırt edici değildir.

Spor Baskısı: Morchella pseudoviridis’in sporları genellikle oval veya yumurta şeklindedir ve beyazdan koyu kahverengiye kadar değişebilir. Sporlar 20-22.5 x 10-12.5 μm boyutlarında, eliptik ve pürüzsüzdür. Asci 8 sporludur. Melzer Reaktifinde kırmızımsı bir renk alır. Parafizler silindirik ve bölmelidir. Cystidia düzensizdir.

Habitat: Genellikle yaprak döken ormanların geniş yapraklı ağaçları altında bulunurlar. Türkiye’deki (tek kayıt), Muğla’nın Milas ilçesinin Sakarkaya köyünde bulunmuştur.

Mevsim: Diğer Kuzugöbekleri gibi mevsimi İlkbahardır. Bilindiği üzere ülkemizde sadece Morchella galilaea – Gavur göbeği mantarı Sonbahar kuzugöbeği (moreli) olarak kayıtlara geçmiştir.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Tüm gerçek morel (Kuzugöbeği mantarı) türleri gibi, Yalancı göbek mantarı da, çiğ tüketildiğinde veya yeterince iyi pişirilmeden yenildiğinde zehirlidir. Ciddi mide ve bağırsak zehirlenmelerine neden olabilir. İyi pişirildiğinde ise yenilebilir, çok lezzetli bir mantardır.

Ek bilgiler: M. pseudoviridis yani Yalancı göbek mantarı, hakkında bilgi ve foto bulmakta çok zorlandığımız Morel türlerinden biri oldu. Bu konuda değerli hocalarımız (Özellikle Prof Dr Hasan Hüseyin DOĞAN) bizlere çok destek oldular. Kendilerine şükranlarımızı sunuyoruz.

Bazı kaynaklarda, türün aslında farklı ve yeni bir tür olmadığına, Morchella esculenta ile sinonim olduğuna dair bulgulara ve tartışmalara rastlanmıştır. İlerde yapacağımız güncellemeler ile bu eksikliklerin giderileceğini ümit ediyoruz.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Bu makalenin hazırlanmasında bizlere büyük destek veren sayın Prof Dr Hasan Hüseyin DOĞAN hocamıza ve Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri12 saat ago

Ala Süngermantarı (Suillus variegatus)

Amanita1 gün ago

Kocakese Mantarı (Amanita amplivelata)

Basında Mantar3 gün ago

Yeni bir Amanita mantari daha bulundu

Mantar Türleri5 gün ago

Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia scutellata)

Amanita2 hafta ago

Keseli Fındıkseven Mantarı (Amanita corylophila)

Basında Mantar2 hafta ago

Yeni bir Amanita türü mantar dünyaya ilk kez Türkiye’den tanıtıldı.

Bankeraceae2 hafta ago

Zarağlayan Mantarı (Hydnellum auratile)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kestane Yılanmantarı (Melanoleuca castaneofusca)

Inocybaceae4 hafta ago

Mısırpüskülü Pseudosperma (Pseudosperma sororium)

Clitocybaceae1 ay ago

Sünük Hunimantarı (Clitocybe vibecina)

Boletaceae1 ay ago

Süngertop Mantarı (Wakefieldia macrospora)

Aspergillaceae1 ay ago

Mavi Küf Mantarı (Penicillium italicum)

Boletaceae1 ay ago

Sahte Çörek Mantarı (Boletus huronensis)

Mantar Türleri1 ay ago

Tepeli Paraşüt Mantarı (Marasmius collinus)

Gloeophyllaceae2 ay ago

Kokulu Kütüktereği Mantarı (Gloeophyllum odoratum)

Boletaceae2 ay ago

Kuzumantarı (Neoboletus eryhtropus)

Bjerkandera2 ay ago

Kandermantarı (Bjerkandera adusta)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia armatospora)

Mantar Türleri2 ay ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora2 ay ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri2 ay ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae2 ay ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae3 ay ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum3 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis3 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae3 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri3 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae4 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces4 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus4 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus4 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus4 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae4 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus4 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri4 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia4 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae4 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae4 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae4 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus4 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula4 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri5 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe5 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)