Connect with us

Mantar Türleri

Gür göbek mantarı (Morchella rielana)

Published

on

Morchella rielana – Gür göbek


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Ascomycota

Sınıf: Pezizomycetes

Takım: Pezizales

Aile: Morchellaceae

Cins: Morchella

Tür: Morchella rielana

Morchella rielana, Morchella conica var. rielana sinonim ismi ile de bilinir. Aralık 2020’de lk baskısı yapılan Türkiye Mantarları Listesi adlı referans kitabımızdaki ismi “Gür Göbek” Mantarıdır. Diğer gerçek moreller gibi iyi yenilebilir bir mantardır. Ancak asla çiğ yenilmemesi ve iyi pişirilmesi gerekmektedir.

İlk olarak 1907 yılında Boudier tarafından tanımlanmıştır (Boudier, J.L.É. (1907) In: Icon. Mycol. (Paris) 2:tab. 209. – via Catalogue of Life).

Şapka: Askomata, kötü hizalanmış kaburgalar, düzensiz alveoller, derin ikincil alveoller, iyi tanımlanmış vallekulalarla karakterizedir. Şapka 11 cm boya ulaşabilir, hatta aşabilir. Mantar şapkası başlangıçta dikdörtgen-konik görünümlü ve grimsi-kahverengi renklerde olup, zamanla olgunlaşma ile siyaha döner (ışıkta yeşilimsi-siyah). Çok iyi tanımlanmış fakat düzensiz bir vallekül ile içi boş ve çatallı kaburgalarla doludur. Hymenophore ise İyi tanımlanmış kaburgaları olan ve alt yarısında aşağı yukarı paralel olan, tabanda ve apekse doğru daha labirent şeklinde olan, tümü siyah kenarlı alveollerden oluşur;  sekonder alveoller de dibe doğru oluşur.

Morchella rielana
M. rielana

Lameller: Diğer tüm Morchellaceae familyasına mensup mantarlarda olduğu gibi Gür Göbek Mantarında da lamel olmaz.

Morchella rielana
Gür Göbek Mantarı

Gövde-Sap: M. rielana türünde sap, genellikle mantarın toplam yüksekliğinin üçte birini geçmez, beyaz, granül tüylüdür ve hafifçe genişlemiş bir tabana sahiptir.

Morchella rielana
Gür Göbek- M. rielana

Koku: Koku ve tat ile ilgili veri bulunamamıştır.

Spor Baskısı:      

Habitat: Gür göbek mantarı, bahar aylarında meşe, ardıç, laden gibi ağaçların altında görülürler. Çam ormanlarını severler. Pirenelerde, iğne yapraklı ormanlarda, özellikle köknarlarda (Abies alba) oldukça erken ortaya çıkarlar.

Türkiye’de Gür Göbek Mantarı – M. rielana örneklerine ilk kez Denizli’de rastlanmıştır (Prof Dr Gıyasettin Kaşık ve ark.,2013), daha sonra Kaş-Antalya (Solak ve ark.,2014) ve Muğla’dan (Güngör ve ark.,2016) bildirilmiş ve resmi kaydı yapılmıştır. İzmir Torbalı’da da örneklerine rastlanmıştır.

Mevsim: Morchellaceae ailesinin diğer tüm türleri gibi Gür Göbek Mantarı da bir İlkbahar mantarıdır. Sadece Morchella galilaea – Gavur Göbeği Mantarının bir sonbahar morel türü olduğu unutulmamalıdır.

Yenilebilirlik ve Toksisite: İyi pişirildiğinde yenilebilir, lezzetli bir Kuzugöbeği (Morel) türüdür. Çiğ veya az pişmiş hali toksiktir. Kuzugöbeği mantarı asla çiğ veya az pişmiş olarak yenmemelidir. Gerçekten de hemolitik üremik sendroma (kırmızı kan hücrelerinin tahrip olmasına) neden olan bir toksin olan hemolizin içerirler ve bu toksinler pişirme ve kurutmayla yok edilirler. İyi pişirilmiş, büyük miktarlarda (altıdan fazla kuzugöbeği ) yenen kuzular bile, bir gün sonra kendiliğinden kaybolan sindirim bozuklukları, denge ve görmeye yol açan nörolojik zehirlenmeye neden olabilir.

Ek bilgiler: Morchella conica var. rielana (Boud) Clowez sinonim ismi ile de tanınan bu Morel türü hakkında da, Morchella vaporaria gibi pek fazla veri bulunamamıştır.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri14 saat ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri2 gün ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe2 gün ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri4 gün ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae5 gün ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae1 hafta ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae2 hafta ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma2 hafta ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia2 hafta ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista3 hafta ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri3 hafta ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina3 hafta ago

Benli Galerina (Galerina graminea)

Inocybaceae3 hafta ago

Yıldızkümbet Mantarı (Inocybe asterospora)

Mantar Türleri3 hafta ago

Huş Kirmiti (Russula betularum)

Clitopilus4 hafta ago

Çukur Unmantarı (Clitopilus cystidiatus)

Infundibulicybe4 hafta ago

Akdeniz Ebişkesi (Infundibulicybe mediterranea)

Lentinus1 ay ago

Saçaklı Kaplanmantarı (Lentinus crinitus)

Cortinariaceae1 ay ago

Tüy Örümcekmantarı (Cortinarius glaucopus)

Auriculariaceae1 ay ago

Kıvrık Karabeyin Mantarı (Exidia glandulosa)

Agaricaceae1 ay ago

Sarı Kirpik Mantarı (Floccularia luteovirens)

Fomitiporia1 ay ago

Robust Braket Mantarı (Fomitiporia robusta) 

Mantar Türleri1 ay ago

Yoz Cüceyelpaze Mantarı (Sarcomyxa serotina)

Boletaceae1 ay ago

Biberlibolet (Chalciporus piperatus)

Amanitaceae1 ay ago

Ak Sümüklükafa Mantarı (Zhuliangomyces illinitus)

Camillea2 ay ago

Sigara İzmariti Mantarı (Camillea leprieurii)

Mantar Türleri2 ay ago

İçikınalı Mantar (Melastiza chateri)

Crepidotaceae2 ay ago

Acur Ayaksız Mantarı (Crepidotus mollis)

Lyophyllaceae2 ay ago

Sütperisi Mantarı (Ossicaulis lignatilis)

Mantar Türleri2 ay ago

Yersakalı Mantarı (Pterula multifida)

Lenzites2 ay ago

Lamelli Huş Poliporu (Lenzites betulinus)

Armillaria2 ay ago

Hardal Balmantarı (Armillaria sinapina)

Entolomataceae2 ay ago

Öz Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asyae)

Bankeraceae2 ay ago

Kabukağlayan Mantarı (Hydnellum concrescens)

Entolomataceae2 ay ago

Has Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asanii)

Albatrellaceae2 ay ago

Gönmantarı (Scutiger pes-caprae)

Mantar Türleri2 ay ago

Peslivan Mantarı (Pseudoclitocybe cyathiformis)

Agaricaceae3 ay ago

Çakalosuruğu Mantarı (Lycoperdon excipuliforme)

Mantar Türleri3 ay ago

Akkarakız Mantarı (Tricholoma album)

Amanita3 ay ago

İrisiğilli Kese Mantarı (Amanita magniverrucata)

Amanitaceae3 ay ago

Başlı Duvakluca Mantarı (Saproamanita codinae)

Cortinariaceae3 ay ago

Vişne Örümcekmantarı (Cortinarius violaceus)

Mutinus3 ay ago

Kızıl Kokarboynuz Mantarı (Mutinus ravenelii)

Amanita3 ay ago

Şampanyakese Mantarı (Amanita crenulata)