Connect with us

Mantar Türleri

Gür göbek mantarı (Morchella rielana)

Published

on

Morchella rielana – Gür göbek


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Ascomycota

Sınıf: Pezizomycetes

Takım: Pezizales

Aile: Morchellaceae

Cins: Morchella

Tür: Morchella rielana

Morchella rielana, Morchella conica var. rielana sinonim ismi ile de bilinir. Aralık 2020’de lk baskısı yapılan Türkiye Mantarları Listesi adlı referans kitabımızdaki ismi “Gür Göbek” Mantarıdır. Diğer gerçek moreller gibi iyi yenilebilir bir mantardır. Ancak asla çiğ yenilmemesi ve iyi pişirilmesi gerekmektedir.

İlk olarak 1907 yılında Boudier tarafından tanımlanmıştır (Boudier, J.L.É. (1907) In: Icon. Mycol. (Paris) 2:tab. 209. – via Catalogue of Life).

Şapka: Askomata, kötü hizalanmış kaburgalar, düzensiz alveoller, derin ikincil alveoller, iyi tanımlanmış vallekulalarla karakterizedir. Şapka 11 cm boya ulaşabilir, hatta aşabilir. Mantar şapkası başlangıçta dikdörtgen-konik görünümlü ve grimsi-kahverengi renklerde olup, zamanla olgunlaşma ile siyaha döner (ışıkta yeşilimsi-siyah). Çok iyi tanımlanmış fakat düzensiz bir vallekül ile içi boş ve çatallı kaburgalarla doludur. Hymenophore ise İyi tanımlanmış kaburgaları olan ve alt yarısında aşağı yukarı paralel olan, tabanda ve apekse doğru daha labirent şeklinde olan, tümü siyah kenarlı alveollerden oluşur;  sekonder alveoller de dibe doğru oluşur.

Morchella rielana
M. rielana

Lameller: Diğer tüm Morchellaceae familyasına mensup mantarlarda olduğu gibi Gür Göbek Mantarında da lamel olmaz.

Morchella rielana
Gür Göbek Mantarı

Gövde-Sap: M. rielana türünde sap, genellikle mantarın toplam yüksekliğinin üçte birini geçmez, beyaz, granül tüylüdür ve hafifçe genişlemiş bir tabana sahiptir.

Morchella rielana
Gür Göbek- M. rielana

Koku: Koku ve tat ile ilgili veri bulunamamıştır.

Spor Baskısı:      

Habitat: Gür göbek mantarı, bahar aylarında meşe, ardıç, laden gibi ağaçların altında görülürler. Çam ormanlarını severler. Pirenelerde, iğne yapraklı ormanlarda, özellikle köknarlarda (Abies alba) oldukça erken ortaya çıkarlar.

Türkiye’de Gür Göbek Mantarı – M. rielana örneklerine ilk kez Denizli’de rastlanmıştır (Prof Dr Gıyasettin Kaşık ve ark.,2013), daha sonra Kaş-Antalya (Solak ve ark.,2014) ve Muğla’dan (Güngör ve ark.,2016) bildirilmiş ve resmi kaydı yapılmıştır. İzmir Torbalı’da da örneklerine rastlanmıştır.

Mevsim: Morchellaceae ailesinin diğer tüm türleri gibi Gür Göbek Mantarı da bir İlkbahar mantarıdır. Sadece Morchella galilaea – Gavur Göbeği Mantarının bir sonbahar morel türü olduğu unutulmamalıdır.

Yenilebilirlik ve Toksisite: İyi pişirildiğinde yenilebilir, lezzetli bir Kuzugöbeği (Morel) türüdür. Çiğ veya az pişmiş hali toksiktir. Kuzugöbeği mantarı asla çiğ veya az pişmiş olarak yenmemelidir. Gerçekten de hemolitik üremik sendroma (kırmızı kan hücrelerinin tahrip olmasına) neden olan bir toksin olan hemolizin içerirler ve bu toksinler pişirme ve kurutmayla yok edilirler. İyi pişirilmiş, büyük miktarlarda (altıdan fazla kuzugöbeği ) yenen kuzular bile, bir gün sonra kendiliğinden kaybolan sindirim bozuklukları, denge ve görmeye yol açan nörolojik zehirlenmeye neden olabilir.

Ek bilgiler: Morchella conica var. rielana (Boud) Clowez sinonim ismi ile de tanınan bu Morel türü hakkında da, Morchella vaporaria gibi pek fazla veri bulunamamıştır.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mantar Türleri2 gün ago

Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia scutellata)

Amanita7 gün ago

Keseli Fındıkseven Mantarı (Amanita corylophila)

Basında Mantar1 hafta ago

Yeni bir Amanita türü mantar dünyaya ilk kez Türkiye’den tanıtıldı.

Bankeraceae2 hafta ago

Zarağlayan Mantarı (Hydnellum auratile)

Mantar Türleri2 hafta ago

Kestane Yılanmantarı (Melanoleuca castaneofusca)

Inocybaceae3 hafta ago

Mısırpüskülü Pseudosperma (Pseudosperma sororium)

Clitocybaceae4 hafta ago

Sünük Hunimantarı (Clitocybe vibecina)

Boletaceae1 ay ago

Süngertop Mantarı (Wakefieldia macrospora)

Aspergillaceae1 ay ago

Mavi Küf Mantarı (Penicillium italicum)

Boletaceae1 ay ago

Sahte Çörek Mantarı (Boletus huronensis)

Mantar Türleri1 ay ago

Tepeli Paraşüt Mantarı (Marasmius collinus)

Gloeophyllaceae1 ay ago

Kokulu Kütüktereği Mantarı (Gloeophyllum odoratum)

Boletaceae2 ay ago

Kuzumantarı (Neoboletus eryhtropus)

Bjerkandera2 ay ago

Kandermantarı (Bjerkandera adusta)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia armatospora)

Mantar Türleri2 ay ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora2 ay ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri2 ay ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae2 ay ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae3 ay ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum3 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis3 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae3 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri3 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae3 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces3 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus3 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus4 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus4 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae4 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus4 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri4 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia4 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae4 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae4 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae4 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus4 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula4 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri4 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe5 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri5 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri5 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae5 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)