Connect with us

Mantar Türleri

Gür göbek mantarı (Morchella rielana)

Published

on

Morchella rielana – Gür göbek


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Ascomycota

Sınıf: Pezizomycetes

Takım: Pezizales

Aile: Morchellaceae

Cins: Morchella

Tür: Morchella rielana

Morchella rielana, Morchella conica var. rielana sinonim ismi ile de bilinir. Aralık 2020’de lk baskısı yapılan Türkiye Mantarları Listesi adlı referans kitabımızdaki ismi “Gür Göbek” Mantarıdır. Diğer gerçek moreller gibi iyi yenilebilir bir mantardır. Ancak asla çiğ yenilmemesi ve iyi pişirilmesi gerekmektedir.

İlk olarak 1907 yılında Boudier tarafından tanımlanmıştır (Boudier, J.L.É. (1907) In: Icon. Mycol. (Paris) 2:tab. 209. – via Catalogue of Life).

Şapka: Askomata, kötü hizalanmış kaburgalar, düzensiz alveoller, derin ikincil alveoller, iyi tanımlanmış vallekulalarla karakterizedir. Şapka 11 cm boya ulaşabilir, hatta aşabilir. Mantar şapkası başlangıçta dikdörtgen-konik görünümlü ve grimsi-kahverengi renklerde olup, zamanla olgunlaşma ile siyaha döner (ışıkta yeşilimsi-siyah). Çok iyi tanımlanmış fakat düzensiz bir vallekül ile içi boş ve çatallı kaburgalarla doludur. Hymenophore ise İyi tanımlanmış kaburgaları olan ve alt yarısında aşağı yukarı paralel olan, tabanda ve apekse doğru daha labirent şeklinde olan, tümü siyah kenarlı alveollerden oluşur;  sekonder alveoller de dibe doğru oluşur.

Morchella rielana
M. rielana

Lameller: Diğer tüm Morchellaceae familyasına mensup mantarlarda olduğu gibi Gür Göbek Mantarında da lamel olmaz.

Morchella rielana
Gür Göbek Mantarı

Gövde-Sap: M. rielana türünde sap, genellikle mantarın toplam yüksekliğinin üçte birini geçmez, beyaz, granül tüylüdür ve hafifçe genişlemiş bir tabana sahiptir.

Morchella rielana
Gür Göbek- M. rielana

Koku: Koku ve tat ile ilgili veri bulunamamıştır.

Spor Baskısı:      

Habitat: Gür göbek mantarı, bahar aylarında meşe, ardıç, laden gibi ağaçların altında görülürler. Çam ormanlarını severler. Pirenelerde, iğne yapraklı ormanlarda, özellikle köknarlarda (Abies alba) oldukça erken ortaya çıkarlar.

Türkiye’de Gür Göbek Mantarı – M. rielana örneklerine ilk kez Denizli’de rastlanmıştır (Prof Dr Gıyasettin Kaşık ve ark.,2013), daha sonra Kaş-Antalya (Solak ve ark.,2014) ve Muğla’dan (Güngör ve ark.,2016) bildirilmiş ve resmi kaydı yapılmıştır. İzmir Torbalı’da da örneklerine rastlanmıştır.

Mevsim: Morchellaceae ailesinin diğer tüm türleri gibi Gür Göbek Mantarı da bir İlkbahar mantarıdır. Sadece Morchella galilaea – Gavur Göbeği Mantarının bir sonbahar morel türü olduğu unutulmamalıdır.

Yenilebilirlik ve Toksisite: İyi pişirildiğinde yenilebilir, lezzetli bir Kuzugöbeği (Morel) türüdür. Çiğ veya az pişmiş hali toksiktir. Kuzugöbeği mantarı asla çiğ veya az pişmiş olarak yenmemelidir. Gerçekten de hemolitik üremik sendroma (kırmızı kan hücrelerinin tahrip olmasına) neden olan bir toksin olan hemolizin içerirler ve bu toksinler pişirme ve kurutmayla yok edilirler. İyi pişirilmiş, büyük miktarlarda (altıdan fazla kuzugöbeği ) yenen kuzular bile, bir gün sonra kendiliğinden kaybolan sindirim bozuklukları, denge ve görmeye yol açan nörolojik zehirlenmeye neden olabilir.

Ek bilgiler: Morchella conica var. rielana (Boud) Clowez sinonim ismi ile de tanınan bu Morel türü hakkında da, Morchella vaporaria gibi pek fazla veri bulunamamıştır.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Coprinopsis1 saat ago

Coprinopsis lagopus (Hürmüz Döbelen Mantarı)

Gymnopus10 saat ago

Gymnopus fusipes (Garip Çırpıbacak Mantarı)

Agaricaceae3 gün ago

Chlorophyllum molybdites (Sahte Şemsiye Mantarı)

Hymenochaetaceae4 gün ago

Körgelen Mantarı (Pseudoinonotus dryadeus)

Coprinopsis5 gün ago

Coprinopsis romagnesiana (Dişlek Döbelen Mantarı) 

Agaricaceae6 gün ago

Chlorophyllum brunneum (Pullu Şemsiye Mantarı) 

Boletaceae1 hafta ago

Neoboletus xanthopus (Sarıbacak Bolet)

Mantar Türleri2 hafta ago

Russula sanguinaria (Körpe Kirmit Mantarı)

Clitopilus2 hafta ago

Clitopilus geminus (Unmantarı)

Mantar Türleri2 hafta ago

Pluteus mediterraneus (Zeytin Mantarı) 

Mantar Türleri2 hafta ago

Pluteus petasatus (Ayak Çıtkırdı Mantarı)

Hebeloma2 hafta ago

Hebeloma mesophaeum (Ala Turpkokan Mantarı)

Hygrocybe3 hafta ago

Hygrocybe cantharellus (Kızıl Mummantarı) 

Mantar Türleri3 hafta ago

Russula xerampelina (Boncuk Kirmiti)

Boletaceae3 hafta ago

Imperator luteocupreus (Bakırsarısı Bolet)

Mantar Türleri3 hafta ago

Suillus grevillei (Karaçam Kaypak Mantarı)

Bondarzewia4 hafta ago

Bondarzewia berkeleyi (Berkeley Poliporu)

Mantar Türleri4 hafta ago

Çamkarakız mantarı (Tricholoma batschii)

Mantar Türleri4 hafta ago

Delikarakız (Tricholoma pardinum)

Agaricaceae1 ay ago

Lepiota cremea (Anadolu Pullu Mantarı)

Lactifluus1 ay ago

Lactifluus vellereus (Biberlice)

Boletaceae1 ay ago

Leccinum pseudoscabrum (Gürgenmantarı)

Basında Mantar1 ay ago

Flammulina velutipes yetiştiriciliği 

Boletaceae1 ay ago

Leccinum holopus (Hayalet Bolet)

Mantar Türleri1 ay ago

Betkarakız (Tricholoma ustale) 

Macrotyphula1 ay ago

Değnekmantarı (Macrotyphula juncea)

Basında Mantar2 ay ago

Bu Mantar da İlk Türkiye’de Keşfedildi

Mantar Türleri2 ay ago

Leylak göbek mantarı (Morchella purpurascens)

Albatrellaceae2 ay ago

Albatrellus ovinus (Akgevrek Mantarı)

Mantar Türleri2 ay ago

İsli Göbek Mantarı (Morchella vaporaria)

Agaricaceae2 ay ago

Battarrea phalloides (Boylubaş Mantarı)

Basında Mantar2 ay ago

Phytophthora infestans (Mildiyö)

Mantar Türleri2 ay ago

Sıralı Göbek Mantarı (Morchella inamoena)

Basında Mantar2 ay ago

Psilosibin-Psilosin

Mantar Türleri2 ay ago

İbreligöbek mantarı (Morchella conifericola)

Mantar Türleri2 ay ago

İri göbek mantarı (Morchella importuna)

Mantar Türleri2 ay ago

Suillus mediterraneensis (Ak Süngermantarı)

Amanita2 ay ago

Amerikan Sezar Mantarı (Amanita jacksonii)

Helvella2 ay ago

Esnek Semermantarı (Helvella elastica)

Agrocybe2 ay ago

Kırışık Metelik Mantarı (Agrocybe rivulosa)

Basında Mantar2 ay ago

Tuber magnatum Yetiştiriciliği

Mantar Türleri2 ay ago

Peçeli Kadın Mantarı (Phallus indusiatus)

Mantar Türleri2 ay ago

Pembe Kokar Boynuz Mantarı (Phallus hadriani)

Mantar Türleri2 ay ago

Göz Karasünger Mantarı (Melanogaster broomeanus)

Translate »