Pleurotus citrinopileatus – Sarı İstiridye Mantarı
Taksonomi – Sınıflandırma
Alem: Mantarlar – Fungi
Bölüm: Basidiomycota
Sınıf: Agaricomycetes
Takım: Agaricales
Aile: Pleurotaceae
Cins: Pleurotus
Tür: Pleurotus citrinopileatus
Pleurotus citrinopileatus, parlak sarıdan altın sarısı rengine kadar değişen şapkaları ve beyaz, narin sapları ile karakterize yenilebilir bir istiridye mantarı türüdür. “Golden Oyster Mushroom” yani Altın İstiridye Mantarı İngilizce ismi ile de bilinmektedir. Japonya’da “tamogitake“ ismi ile tanınır. Yetiştiriciliği de yapılan bu güzel mantarı sizlere “Sarı İstiridye Mantarı” olarak anlatacağız.
Şapka: 3-8 cm çapında olan Sarı İstiridye Mantarı şapkası dışbükeydir. Şapka üzerinde sığ bir merkezi çöküntü mevcuttur. Mantar genç ve tazeyken şapka üzeri nemli, pürüzsüzdür. Şapka rengi parlak ila orta sarı, bazen altın sarısıdır. Kenarlar beyazımsıdır, kenarlar ilk başta biraz kavisli, yaşla birlikte kemerli hale gelir.
Lameller: Lameller saptan aşağı nerdeyse ağaç ile birleşme noktasına kadar iner. Sık ve kısa lameller beyazımsıdır.
Gövde-Sap: 2–8 x 1-2 cm boyutlarındaki sap eşit veya hafifçe aşağı doğru sivrilmiş olup, merkezi veya biraz merkez dışıdır. Sap neredeyse tabana kadar lameller ile kaplıdır. Renk beyazımsı ila grimsidir. Lamellerin altında ince bir şekilde etli, beyazımsı bir doku kütlesi vardır. Bu kütle tabandaki diğer gövdelerle kaynaşmış halde güzel bir görüntü verir.
Mantarın dokusu (eti) beyazdır ve dilimlendiğinde renk değişmez.
Koku: Keskin ve meyvemsi hoş bir kokusu vardır.
Spor Baskısı: Spor baskısı rengi pembedir. Sporlar 5–10 x 2.5–4 µm boyutlarında, uzatılmış-elipsoid ila subamigdaliform veya neredeyse allantoid olup pürüzsüzdür. KOH’da hilalin ve inamiloid. Basidia (Spor kesesi) 30–40 x 4–6 µm boyutlarında olup, klavat ve 4-sporludur..
Habitat: Saprotrofik yani çürükcül bir mantardır. Meşe, Karaağaç ve Kayın gibi sert ağaçlar üzerinde büyürler.
Türkiye’de doğal ortamında bulunduğuna dair henüz resmi bir kayıt bulunmayan Sarı İstiridye Mantarının yetiştiriciliği üzerine yapılmış araştırmalar mevcuttur.
Dünyada daha çok Asya’da yaygın olan türe Doğu Rusya, Kuzey Çin ve Japonya’da daha sık rastlanır..
Mevsim: Yaz sonu ve Sonbahar.
Yenilebilirlik ve Toksisite: Çok lezzetli ve aranan istiridye mantarlarındandır. Özelllkle Çin, Uzak Doğu Rusya ve Japonya’da sevilerek tüketilir, yetiştiriciliği de yapılır.
Pleurotus citrinopileatus mantarları bir antioksidan kaynağıdır. bu mantardan elde edilen Ekstraktlar, diyabetik sıçanlarda kan şekeri seviyelerini azaltan antihiperglisemik özellikleri açısından incelenmiştir. Ayrıca lipit düşürücü ilaçların kaynağı olarak da çalışılmıştır.
P. citrinopileatus mantarında polisakkaritler ve ergotiyonein gibi insan sağlığına faydalı biyoaktif bileşikler bulunduğu da araştırmalarda tespit edilmiştir.
Ek bilgiler: Phyllotopsis nidulans – Kütükdili Mantarı ile benzerlik gösterir. Sıkça karıştırılır.
Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.
GALERİ
Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.
