Connect with us

Mantar Türleri

Küre erbaş mantarı (Protostropharia semiglobata)

Published

on

Protostropharia semiglobata – Küre erbaş mantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Strophariaceae

Cins: Protostropharia

Tür: Protostropharia semiglobata

Şapka şekli ve habitat tercihi nedeniyle yaygın olarak kızıl saçlı (Dung Roundhead ) olarak bilinen Protostropharia semiglobata, yaz ve sonbahar boyunca ortak kullanılan meralarda, otlatılan fundalıklarda sıklıkla görülür. Bu koprofil mantarın şapkalarının boyutu çok değişkendir ve bazen resimlerde gösterildiği gibi sarı veya kahverengi tonlarda olması bu mantarı tanımlamayı daha da zorlaştırabilir.

Protostropharia semiglobata, Türkiye’nin yanı sıra anakara Avrupa’daki tüm ülkelerde çok yaygın bir mantardır. Bu tür, Kuzey Amerika ve (giriş yoluyla) Avustralya da dahil olmak üzere dünyanın birçok yerinde bulunur. Bu yaygın küçük mantar ilk olarak 1786’da Agaricus semiglobatus adını veren August Johann Georg Karl Batsch (1761-1802) tarafından bilimsel olarak tanımlanmıştır(Çoğu lamelli mantar , mantar taksonomisinin ilk günlerinde Agaricus cinsine yerleştirilmiştir, ancak çoğunluğu o zamandan beri yeni cinslere taşınmıştır). Diğer birkaç cinsten geçtikten sonra, Dung Roundhead nihayet 1872’de Fransız mikolog Lucien Quélet’in yardımıyla şimdiki taksonomik konumuna yerleşti. Bununla birlikte, mikolojide hiçbir şeyin tam olarak çözülmediği görülüyor ve 2013’ün başlarında Amerikalı mikolog Scott Redhead ve meslektaşları, misellerinde kristalli akantositlerden ziyade astrocystidia’nın oluştuğu Stropharia türlerini içermesi için yeni bir cins olan Protostropharia’yı önerdiler; Redhead, Protostropharia semiglobata’yı önerilen bu cinsin tür türü yapmıştır. Bizler Mantarlı Yaşam ailesi olarak Türkiye Mantarları Listesi (Aralık 2020) isimli kitaba göre Küre Erbaş Mantarı olarak tanımlayacağız.

Şapka: Küre Erbaş mantarının yarım küre şeklindeki şapkası 1 ila 3 cm çapındadır. Islak olduğunda yapışkandır, kuruduğunda ise pürüzsüz ve parlaktır. İnce şapka eti çok soluktur.

Protostropharia semiglobata
Protostropharia semiglobata

Lameller: İlk başta, soluk kil-kahverengi renkli Stropharia semiglobata’nın orta derecede aralıklı,bitişik lamelleri, sporları olgunlaştıkça soluk kenarlı tarçın rengine koyulaşırlar.

Protostropharia semiglobata
Protostropharia semiglobata

Gövde-Sap: 2 ila 3 mm çapında ve 5 ila 10 cm yüksekliğinde şapkayla aynı renkte olan Küre Erbaş mantarının pürüzsüz, narin gövdesi, tepede çok soluk ve geçici, halkanın altında soluk aşı boyasıdır; eti katı ve soluk koyu sarıdır. Halka (Yüzük) bölgesi ilk başta beyazdır, ancak mantar yaşlandıkça ve lamellerden sporlar salındıkça mor-kahverengine döner.

Protostropharia semiglobata
Protostropharia semiglobata

Koku: Ayırt edici bir kokusu yoktur.

Spor Baskısı: Mor-kahverengi, elpdoidal ila oval, pürüzsüz ve 15-19 x 9-11μm boyutlarında olan sporları kalın duvarlı ve küçük bir apikal mikrop gözeneklidir (en açık şekilde sol üstteki ve sol alttaki sporlarda, oval sporun daha keskin (tepe) ucunda dış duvarda ince bir bölge olarak görülür).

Habitat: Protostropharia semiglobata, hayvan gübresi ve taze gübrelenmiş otlaklarda saprobiktir. Ülkemizde bir çok yerde yaygındır.

Mevsim: Haziran ve Kasım ayları arasında görülebilir.

Yenilebilirlik ve Toksisite: P.semiglobata-Küre Erbaş Mantarı bazı kaynaklarda yenilebilir, diğerlerinde ise yenmez veya şüpheli olarak tanımlanmaktadır. Gübre üzerinde yetiştikleri ve bu cinse ait bazı mantarların en azından orta derecede zehirli olduğunun bilindiği gerçeğinden hareketle, bu türün zehirli bir mantar olarak kabul ediyoruz ve tüketilmesini tavsiye etmiyoruz.

Ek bilgiler: P.semiglobata-Küre Erbaş Mantarına benzer türler: Stropharia coronilla, Agrocybe pediades, Panaeolus semiovatus, Panaeolus papilionaceus, Deconica coprophila olarak sayılabilir.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Clitocybaceae1 gün ago

Sünük Hunimantarı (Clitocybe vibecina)

Boletaceae3 gün ago

Süngertop Mantarı (Wakefieldia macrospora)

Aspergillaceae5 gün ago

Mavi Küf Mantarı (Penicillium italicum)

Boletaceae1 hafta ago

Sahte Çörek Mantarı (Boletus huronensis)

Mantar Türleri1 hafta ago

Tepeli Paraşüt Mantarı (Marasmius collinus)

Gloeophyllaceae2 hafta ago

Kokulu Kütüktereği Mantarı (Gloeophyllum odoratum)

Boletaceae3 hafta ago

Kuzumantarı (Neoboletus eryhtropus)

Bjerkandera3 hafta ago

Kandermantarı (Bjerkandera adusta)

Mantar Türleri3 hafta ago

Ak Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia armatospora)

Mantar Türleri4 hafta ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora1 ay ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri1 ay ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae1 ay ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae2 ay ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum2 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis2 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae2 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae2 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae2 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces3 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus3 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus3 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus3 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae3 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus3 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri3 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia3 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae3 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae3 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae3 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus3 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula3 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri4 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe4 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri4 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri4 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae4 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)

Discina4 ay ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe4 ay ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista4 ay ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri4 ay ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe4 ay ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)