Connect with us

Mantar Türleri

Küre erbaş mantarı (Protostropharia semiglobata)

Published

on

Protostropharia semiglobata – Küre erbaş mantarı


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm : Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Strophariaceae

Cins: Protostropharia

Tür: Protostropharia semiglobata

Şapka şekli ve habitat tercihi nedeniyle yaygın olarak kızıl saçlı (Dung Roundhead ) olarak bilinen Protostropharia semiglobata, yaz ve sonbahar boyunca ortak kullanılan meralarda, otlatılan fundalıklarda sıklıkla görülür. Bu koprofil mantarın şapkalarının boyutu çok değişkendir ve bazen resimlerde gösterildiği gibi sarı veya kahverengi tonlarda olması bu mantarı tanımlamayı daha da zorlaştırabilir.

Protostropharia semiglobata, Türkiye’nin yanı sıra anakara Avrupa’daki tüm ülkelerde çok yaygın bir mantardır. Bu tür, Kuzey Amerika ve (giriş yoluyla) Avustralya da dahil olmak üzere dünyanın birçok yerinde bulunur. Bu yaygın küçük mantar ilk olarak 1786’da Agaricus semiglobatus adını veren August Johann Georg Karl Batsch (1761-1802) tarafından bilimsel olarak tanımlanmıştır(Çoğu lamelli mantar , mantar taksonomisinin ilk günlerinde Agaricus cinsine yerleştirilmiştir, ancak çoğunluğu o zamandan beri yeni cinslere taşınmıştır). Diğer birkaç cinsten geçtikten sonra, Dung Roundhead nihayet 1872’de Fransız mikolog Lucien Quélet’in yardımıyla şimdiki taksonomik konumuna yerleşti. Bununla birlikte, mikolojide hiçbir şeyin tam olarak çözülmediği görülüyor ve 2013’ün başlarında Amerikalı mikolog Scott Redhead ve meslektaşları, misellerinde kristalli akantositlerden ziyade astrocystidia’nın oluştuğu Stropharia türlerini içermesi için yeni bir cins olan Protostropharia’yı önerdiler; Redhead, Protostropharia semiglobata’yı önerilen bu cinsin tür türü yapmıştır. Bizler Mantarlı Yaşam ailesi olarak Türkiye Mantarları Listesi (Aralık 2020) isimli kitaba göre Küre Erbaş Mantarı olarak tanımlayacağız.

Şapka: Küre Erbaş mantarının yarım küre şeklindeki şapkası 1 ila 3 cm çapındadır. Islak olduğunda yapışkandır, kuruduğunda ise pürüzsüz ve parlaktır. İnce şapka eti çok soluktur.

Protostropharia semiglobata
Protostropharia semiglobata

Lameller: İlk başta, soluk kil-kahverengi renkli Stropharia semiglobata’nın orta derecede aralıklı,bitişik lamelleri, sporları olgunlaştıkça soluk kenarlı tarçın rengine koyulaşırlar.

Protostropharia semiglobata
Protostropharia semiglobata

Gövde-Sap: 2 ila 3 mm çapında ve 5 ila 10 cm yüksekliğinde şapkayla aynı renkte olan Küre Erbaş mantarının pürüzsüz, narin gövdesi, tepede çok soluk ve geçici, halkanın altında soluk aşı boyasıdır; eti katı ve soluk koyu sarıdır. Halka (Yüzük) bölgesi ilk başta beyazdır, ancak mantar yaşlandıkça ve lamellerden sporlar salındıkça mor-kahverengine döner.

Protostropharia semiglobata
Protostropharia semiglobata

Koku: Ayırt edici bir kokusu yoktur.

Spor Baskısı: Mor-kahverengi, elpdoidal ila oval, pürüzsüz ve 15-19 x 9-11μm boyutlarında olan sporları kalın duvarlı ve küçük bir apikal mikrop gözeneklidir (en açık şekilde sol üstteki ve sol alttaki sporlarda, oval sporun daha keskin (tepe) ucunda dış duvarda ince bir bölge olarak görülür).

Habitat: Protostropharia semiglobata, hayvan gübresi ve taze gübrelenmiş otlaklarda saprobiktir. Ülkemizde bir çok yerde yaygındır.

Mevsim: Haziran ve Kasım ayları arasında görülebilir.

Yenilebilirlik ve Toksisite: P.semiglobata-Küre Erbaş Mantarı bazı kaynaklarda yenilebilir, diğerlerinde ise yenmez veya şüpheli olarak tanımlanmaktadır. Gübre üzerinde yetiştikleri ve bu cinse ait bazı mantarların en azından orta derecede zehirli olduğunun bilindiği gerçeğinden hareketle, bu türün zehirli bir mantar olarak kabul ediyoruz ve tüketilmesini tavsiye etmiyoruz.

Ek bilgiler: P.semiglobata-Küre Erbaş Mantarına benzer türler: Stropharia coronilla, Agrocybe pediades, Panaeolus semiovatus, Panaeolus papilionaceus, Deconica coprophila olarak sayılabilir.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Discina16 saat ago

Kara Dibiburuşuk Mantarı (Discina melaleuca)

Atractosporocybe3 gün ago

Akkaygan Mantarı (Atractosporocybe inornata)

Lepista4 gün ago

Boz Cincile Mantarı (Lepista multiformis)

Mantar Türleri1 hafta ago

Hoş Kozalakebesi Mantarı (Strobilurus esculentus)

Mantar Türleri1 hafta ago

Hoş İçikınalı Mantar (Melastiza cornubiensis)

Hygrocybe1 hafta ago

Sırlı Mummantarı (Hygrocybe singeri)

Mantar Türleri2 hafta ago

Yalancı Göbek Mantarı (Morchella pseudoviridis)

Hymenochaetaceae2 hafta ago

Küme Kırçıllı Mantarı (Inonotus glomeratus)

Agaricaceae2 hafta ago

Gözenekmantarı (Tulostoma brumale)

Hymenochaetaceae3 hafta ago

Çamkavı Mantarı (Porodaedalea pini)

Microstoma3 hafta ago

Aloyalı Mantarı (Microstoma protractum)

Fuscoporia3 hafta ago

Tüylü Dalkürkü Mantarı (Fuscoporia torulosa)

Mantar Türleri4 hafta ago

Kuşaklı Beyaz Boynuz Mantarı (Staheliomyces cinctus)

Lepista4 hafta ago

Çakır Cincile Mantarı (Lepista panaeolus)

Mantar Türleri4 hafta ago

Kirpikli Kırmızı Fincan Mantarı (Scutellinia kerguelensis)

Galerina4 hafta ago

Benli Galerina (Galerina graminea)

Inocybaceae1 ay ago

Yıldızkümbet Mantarı (Inocybe asterospora)

Mantar Türleri1 ay ago

Huş Kirmiti (Russula betularum)

Clitopilus1 ay ago

Çukur Unmantarı (Clitopilus cystidiatus)

Infundibulicybe1 ay ago

Akdeniz Ebişkesi (Infundibulicybe mediterranea)

Lentinus1 ay ago

Saçaklı Kaplanmantarı (Lentinus crinitus)

Cortinariaceae1 ay ago

Tüy Örümcekmantarı (Cortinarius glaucopus)

Auriculariaceae1 ay ago

Kıvrık Karabeyin Mantarı (Exidia glandulosa)

Agaricaceae1 ay ago

Sarı Kirpik Mantarı (Floccularia luteovirens)

Fomitiporia1 ay ago

Robust Braket Mantarı (Fomitiporia robusta) 

Mantar Türleri1 ay ago

Yoz Cüceyelpaze Mantarı (Sarcomyxa serotina)

Boletaceae2 ay ago

Biberlibolet (Chalciporus piperatus)

Amanitaceae2 ay ago

Ak Sümüklükafa Mantarı (Zhuliangomyces illinitus)

Camillea2 ay ago

Sigara İzmariti Mantarı (Camillea leprieurii)

Mantar Türleri2 ay ago

İçikınalı Mantar (Melastiza chateri)

Crepidotaceae2 ay ago

Acur Ayaksız Mantarı (Crepidotus mollis)

Lyophyllaceae2 ay ago

Sütperisi Mantarı (Ossicaulis lignatilis)

Mantar Türleri2 ay ago

Yersakalı Mantarı (Pterula multifida)

Lenzites2 ay ago

Lamelli Huş Poliporu (Lenzites betulinus)

Armillaria2 ay ago

Hardal Balmantarı (Armillaria sinapina)

Entolomataceae2 ay ago

Öz Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asyae)

Bankeraceae2 ay ago

Kabukağlayan Mantarı (Hydnellum concrescens)

Entolomataceae3 ay ago

Has Narinşapka Mantarı (Rhodocybe asanii)

Albatrellaceae3 ay ago

Gönmantarı (Scutiger pes-caprae)

Mantar Türleri3 ay ago

Peslivan Mantarı (Pseudoclitocybe cyathiformis)

Agaricaceae3 ay ago

Çakalosuruğu Mantarı (Lycoperdon excipuliforme)

Mantar Türleri3 ay ago

Akkarakız Mantarı (Tricholoma album)

Amanita3 ay ago

İrisiğilli Kese Mantarı (Amanita magniverrucata)

Amanitaceae3 ay ago

Başlı Duvakluca Mantarı (Saproamanita codinae)