Connect with us

Mantar Türleri

Peslivan Mantarı (Pseudoclitocybe cyathiformis)

Published

on

Pseudoclitocybe cyathiformisPeslivan Mantarı – The Goblet


Taksonomi – Sınıflandırma

Alem: Mantarlar – Fungi

Bölüm: Basidiomycota

Sınıf: Agaricomycetes

Takım: Agaricales

Aile: Pseudoclitocybaceae

Cins: Pseudoclitocybe

Tür: Pseudoclitocybe cyathiformis

Pseudoclitocybe cyathiformis, The Goblet olarak bilinen yenilebilir bir mantar türüdür. Genel isim yani cins ismi olan Pseudoclitocybe (yalancı huni), bu gruptaki türlerin Clitocybe (huni) mantarlarına benzediğini veya onlara çok benzediğini ima eder. Epiteli yani spesifik sıfat cyathiformis, kadeh biçiminde anlamına gelir. Şapkasının şekli ve uzun ince gövdesi nedeniyle, bu kasvetli orman mantarına Kadeh’in ortak adı verilmiştir. Her ne kadar habitat, nem ve güneş ışığına maruz kalma durumuna bağlı olarak şapka rengi ve dokusu oldukça değişkenlik gösterebilse de, hunili şapka, çatallı lameller ve uzun lifli sapın kombinasyonu, bunu ormanlık mantarlar arasında tanımlanması en kolay olanlardan biri haline getirir.

İlk olarak 1792 yılında, Fransız doğa bilimci Jean Baptiste François Pierre Bulliard tarafından bilimsel olarak tanımlanmış ve ona Agaricus cyathiformis iki terimli bilimsel adını vermiştir. 1956 yılında Almanya doğumlu mikolog Rolf Singer, türü Pseudoclitocybe cyathiformis olarak yeniden adlandırmış ve tür Pseudoclitocybe cinsine aktarılmıştır.

P.cyathiformis sinonimleri arasında, Agaricus cyathiformis (1786), Clitocybe cyathiformis (1871), Omphalia cyathiformis (1886), Cantharellula cyathiformis (1936) bulunur.

Şapka: Koyu renklerde, özellikle kahverengi ve kahverenginin tonlarında olan Peslivan Mantarı şapkası çok belirgin bir şekilde huni görünümlüdür. Şapka çapı ortalama 4 – 8 cm arasındadır. Şapka rengi olarak farklılıklar gösterebilen türün şapka yüzeyi pürüzsüz olup, içe doğru kıvrılmış, hafif çizgili bir kenar boşluğunu vardır.

Pseudoclitocybe cyathiformis

Lameller: P. cyathiformis lamelleri adnate yani sapa bitişik (bazen hafif decurrent yani sapa doğru akar haldedir) ve ve her zaman çatallıdır. Pseudoclitocybe türlerini Clitocybe türü mantarlardan ayıran lamellerinin çatallı olmasıdır. Başlangıçta beyaz olan lameller, mantar gövdesi olgunlaştıkça grimsi bej veya grimsi kahverengiye döner.

Pseudoclitocybe cyathiformis

Gövde-Sap: Kalınlığı 5 -10 mm olan gri lifli gövdeler, ortalama 6 -10 cm boyundadır. Sap bazen klavat olan tabana doğru hafifçe kalınlaşır. Oldukça lifli ve sert olan sapının tüketilmesi önerilmez.

Pseudoclitocybe cyathiformis

Koku: Ayırt edici değildir.

Spor Baskısı: Spor baskısı rengi kremsi beyazdan soluk griye olabilir. Sporlar elipsoidal, pürüzsüz, 8.5-10 x 5-6.5 μm boyutlarında ve amiloiddir.      

Habitat: Saprotrofik yani çürükçül bir türdür ve karışık ormanlık alanlarda toprakta veya ölü ağaçta, ağaç kütüklerinde ve kütüklerde bulunabilirler. Bazen mera ve çayırlarda da ortaya çıkabilirler.

Türkiye’de de resmi kaydı olan türe ülkemizde Güney Marmara Bölümü, Batı ve Doğu Karadeniz Bölümleri, Yukarı Sakarya Bölümü, Yukarı Fırat Bölümü ve Orta Fırat Bölümünde rastlanılmıştır.

Mevsim: Sonbahar sonlarından ilkbahara kadar görmek mümkündür.

Yenilebilirlik ve Toksisite: Her ne kadar tüm otoriteler bunu yenilebilir bir mantar olarak bildirmiş olsalarda P. Cyathiformis mantarının iyi pişirildikten sonra yenilmesi gereklidir. Sapları çok lifli ve serttir, tüketilmez. Ancak, bazı kişilerin bu türü yedikten sonra olumsuz tepkiler gösterdiğine dair raporlar bulunmaktadır ve bu nedenle bunları ilk kez deniyorsanız çok az miktarlarda tüketilmelidir.

Ek bilgiler: Oldukça yaygın ve tanınması kolay bir mantardır. Kolay kolay diğer türler ile karıştırılması mümkün olmaz; çatallı lamelleri, uzun lifli gövdesi ve diğer tanımlama özellikleri dikkatlice kontrol edilirse bu kadeh görünümlü yenilebilir mantarın başka türlerle karıştırılması pek olası değildir. Yine de tüketmek amaçlı Peslivan mantarları toplarken, Yetim hunimantarı – Clitocybe rivulosa gibi ölümcül zehirli huni türü ve diğer zehirli türler ile karıştırılmaması için büyük özen gösterilmesi gerekir.

Dip not: Sitemizde yazılanlar, sadece ve sadece BİLGİLENDİRME amaçlıdır. Mantar toplamak ve tanımlamak kesinlikle uzmanlık gerektiren bir konudur. Sitemizdeki bilgilere göre mantar toplamamanız ve tüketmemeniz önemle duyurulur! Diğer yazılarımıza göz atmak için tıklayınız.

GALERİ

Güzel mantar görselleri ve bilgiler için Mantarlı Yaşam- Mantar Avcıları Facebook Grubumuzu da ziyaret edebilirsiniz. Web Sitemizde emeği olan herkese çok teşekkür ederiz.

Continue Reading
Mantar Türleri1 gün ago

Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia scutellata)

Amanita7 gün ago

Keseli Fındıkseven Mantarı (Amanita corylophila)

Basında Mantar1 hafta ago

Yeni bir Amanita türü mantar dünyaya ilk kez Türkiye’den tanıtıldı.

Bankeraceae2 hafta ago

Zarağlayan Mantarı (Hydnellum auratile)

Mantar Türleri2 hafta ago

Kestane Yılanmantarı (Melanoleuca castaneofusca)

Inocybaceae3 hafta ago

Mısırpüskülü Pseudosperma (Pseudosperma sororium)

Clitocybaceae4 hafta ago

Sünük Hunimantarı (Clitocybe vibecina)

Boletaceae1 ay ago

Süngertop Mantarı (Wakefieldia macrospora)

Aspergillaceae1 ay ago

Mavi Küf Mantarı (Penicillium italicum)

Boletaceae1 ay ago

Sahte Çörek Mantarı (Boletus huronensis)

Mantar Türleri1 ay ago

Tepeli Paraşüt Mantarı (Marasmius collinus)

Gloeophyllaceae1 ay ago

Kokulu Kütüktereği Mantarı (Gloeophyllum odoratum)

Boletaceae2 ay ago

Kuzumantarı (Neoboletus eryhtropus)

Bjerkandera2 ay ago

Kandermantarı (Bjerkandera adusta)

Mantar Türleri2 ay ago

Ak Dikenlitabak Mantarı (Scutellinia armatospora)

Mantar Türleri2 ay ago

Keme Mantarı (Terfezia boudieri)

Asterophora2 ay ago

Top Mantareniği (Asterophora lycoperdoides)

Mantar Türleri2 ay ago

Mekik Sarıpelte Mantarı (Tremella fuciformis)

Boletaceae2 ay ago

Badem Süngerciği Mantarı (Suillellus amygdalinus)

Agaricaceae3 ay ago

Badem Mantarı (Agaricus subrufescens)

Cheimonophyllum3 ay ago

Akyelpaze Mantarı (Cheimonophyllum candidissimum)

Geopyxis3 ay ago

Kömür Kuşağzı Mantarı (Geopyxis carbonaria)

Cortinariaceae3 ay ago

Kestane Örümcek mantarı (Cortinarius roseocastaneus)

Mantar Türleri3 ay ago

Ak Pulbaş Mantarı (Pholiota lenta)

Hymenochaetaceae3 ay ago

Karatoynak Mantarı (Tropicoporus linteus)

Agaricaceae3 ay ago

Mini İçikızıl Mantarı (Agaricus micromegethus)

Dacrymyces3 ay ago

Turuncu Altınpelte Mantarı (Dacrymyces chrysospermus)

Lentinus3 ay ago

Delikli Kaplanmantarı (Lentinus arcularius)

Lactifluus4 ay ago

Mavi-Yeşil Sütlümantar (Lactifluus glaucescens)

Lactifluus4 ay ago

Sütübozuk Mantarı (Lactifluus pergamenus)

Lachnaceae4 ay ago

Sarıtas Mantarı (Lachnellula calyciformis)

Leucopaxillus4 ay ago

Ak Hunişapka Mantarı (Leucopaxillus albissimus)

Mantar Türleri4 ay ago

Çizgili Cüceyanak Mantarı (Resupinatus striatulus)

Dumontinia4 ay ago

Çobançanağı Mantarı (Dumontinia tuberosa)

Bolbitiaceae4 ay ago

Çizgili Gübremantarı (Bolbitius reticulatus)

Cortinariaceae4 ay ago

Sarımsı Örümcekmantarı (Cortinarius leucoluteolus)

Cantharellaceae4 ay ago

Tavukbacağı Mantarı (Cantharellus ferruginascens)

Hygrophorus4 ay ago

Mürekkepgaypaşuk Mantarı (Hygrophorus atramentosus)

Cantharellula4 ay ago

Grikambur Mantarı (Cantharellula umbonata)

Mantar Türleri4 ay ago

Dağınık Trişa Mantarı (Trichia decipiens)

Infundibulicybe5 ay ago

Baz Etçe Mantarı (Infundibulicybe alkaliviolascens)

Mantar Türleri5 ay ago

Sebasin Mantarı (Sebacina epigaea)

Mantar Türleri5 ay ago

Dilburanmantarı (Russula turci)

Cortinariaceae5 ay ago

Keçeli Örümcekmantarı (Cortinarius obtusus)